ەر جانۇيانىڭ ۆز وتباسىلىق قۇندىلىقتارى بولادى. وتباسى مۈشەلەرىنىڭ قاعيدالارى مەن ۆمىرگە دەگەن كۆزقاراسىنا بايلانىستى تۈرلى ۇستانىمدارى بار. مەسەلەن, جەتىسۋلىق انداس ەۋلەتى حVىى عاسىردان بەرى اتا-بابادان قالعان وتباسىلىق جەدىگەرلەردى ساقتاۋدى وتباسىلىق دەستۈرگە اينالدىرعان. قارا شاڭىراقتا ۇرپاقتان-ۇرپاققا جالعاسقان مۇرالارىنىڭ قاتارىندا بەس عاسىرلىق تاريحى بار ات ەبزەلدەرى, ەرتوقىم, بۈركىتتىڭ تۇمسىعى, قولۆنەر بۇيىمدارىنان باستاپ, تاريحي جازبالارعا دەيىن ساقتالعان. تاتۋلىق پەن بەرەكەسى ايرانداي ۇيىعان ەرەكشە جانۇيا بىلتىر “مەرەيلى وتباسى” بايقاۋىنىڭ لاۋرەاتى اتانىپ تا ۈلگەرگەن. سەگىز اعايىندى اراسىنداعى ۇلدىڭ ۈلكەنى قاجەت انداس Stan.kz تىلشىسىنە بۇل ەرەكشە وتباسى قانداي قۇندىلىقتاردى دەرىپتەيتىنىن ايتىپ بەردى.
انداس ەۋلەتى, جەكە ارحيۋتەن
انداس ەۋلەتىنىڭ وتاناسى 73 جاستاعى ەۋەزحان ماجايقىزى 8 بالانىڭ التىن قۇرساق اناسى رەتىندە 2017 جىلى التىن القا العان. 2022 جىلى پرەزيدەنتتىڭ قولىنان “پاراسات” سىيلىعىن يەلەنگەن.
انامىز جەدىگەرلەردى ۆزىمەن بىرگە ەكەلۋ ۈشىن 99 رەت شەكارانى كەسىپ ۆتكەن
ەۋلەتتىڭ ۈلكەن ۇلى قاجەت انداس 2005 جىلى قىتايدان كۆشىپ كەلگەنىن ايتادى. سۆزىنشە, كەيىن ارتىنان بىرتىندەپ باۋىرلارىن دا ەرتكەن ەكەن.
“بىزدە حVىى عاسىردان بەرگى جەتى اتامىزدان ۈش مىڭعا جۋىق جەدىگەرلەر جيناقتالعان. ەكەمىز 2015 جىلى قايتىس بولدى. ال بۇل مۇرالاردىڭ بەرىن انامىز قىتايدان ەكەلدى. تىپتى 2008-دەن 2016 جىلعا دەيىن ول جەدىگەرلەردى ۆزىمەن بىرگە ەكەلۋ ۈشىن 99 رەت شەكارانى كەسىپ ۆتكەن. بۇلاردىڭ بىرازى قىتايدىڭ كۈلەس دەگەن اۋدانىنداعى مۋزەيدە قالدى. قالعان بۆلىگىن بارىنشا ەلگە الىپ كەلدىك”, – دەدى قاجەت انداس.

انداس ەۋلەتىندە جەتى اتادان بەرى ەل بيلەگەن تۇلعالار, ناعاشى جۇرتىندا ۆنەرلى, شەتىنەن ەنشى, قولۆنەرشى, ۆرىمشى جاندار كۆپ بولعان. ەۋلەتتىڭ ۈلكەن ۇلى قاجەت سول سەبەپتەن ەۋەزحان انانىڭ دا بويىندا قولۆنەرگە دەگەن قابىلەتتىڭ ساقتالعانىن ايتادى. ازامات قازىر سەگىز باۋىرىنىڭ تۆرتەۋى ەلدە بولسا, تۆرتەۋى قىتايدا عىلىممەن اينالىسىپ, جاقسى جۇمىستار جاساپ جۈرگەنىن العا تارتتى.
“ەكەمىز جەرگىلىكتى جەردىڭ تاريحىن جازۋعا قوسقان ۈلەسى ۈشىن قىتايدا مەملەكەتتىك دەرەجەدە سىيلىق العان. سونىڭ جولىن قۋىپ مەن دە باۋىرلارىم دا شىعارماشىلىققا جاقىنبىز. جەتەۋىمىز عىلىم ماگيسترىمىز. قۇرىلىس, ارحيتەكتور, جۋرناليست, كىتاپحاناشى, مۇعالىم سيياقتى ەر سالادا قىزمەت ەتىپ جۈرمىز. بيىل ەۋلەت بولىپ 47-كىتابىمىزدى شىعاردىق. بىلتىر ەكەمىزدىڭ ۈش تومدىق ەڭبەگىن جاساپ, ىشىنە وتباسىمىز جايلى شەجىرەلەردى دە كىرىستىردىك”, – دەدى قاجەت انداس.
كۆپ جەدىگەر جوعالىپ كەتتى
قاجەت انداس قازىر وتباسىنىڭ قولىنداعى بار جەدىگەرلەر ۆزدەرىندە قالعان ەڭ قاراپايىم دۈنيەلەر ەكەنىن ايتادى. ال ەڭ قۇندىلارى قىتايدا 1966 جىلدارى ۈلكەن مەدەني تۆڭكەرىس كەزىندە, مەدەنيەتتى قۋدالاۋ كەزەڭىندە جوعالىپ كەتكەن.

“سول جىلدارى بىزدىڭ ۈيگە ۈش رەت ۈلكەن تەكسەرىس كەلىپ, تىنتۋ بولدى. قولىمىزداعى بىراز جەدىگەرلەردى قوقىسقا لاقتىرۋعا تۋرا كەلدى. ال انامىز سوندا دا لاقتىرىپ تاستاعان دۈنيەنى ەرتەڭگى كۈنى تىعىپ الىپ كەلەتىن. التىن كۈمىستەر, كەرەمەتتەي كۆپ دۈنيە وسىلايشا جوعالىپ كەتتى”,- دەدى ازامات.
قاجەت ەۋلەتىنىڭ ەندىگى ماقساتى جەكە وتباسىلىق عىلىمي شىعارماشىلىق قولۆنەر مۇراجايىن اشۋ ەكەنىن ايتادى.
بالالارىمىزعا “جولىمىزدى” ساقتاۋ مىندەت
انداس وتباسىنىڭ قورىندا قازىر ات ەبزەلدەرى, قولۆنەر بۇيىمدارىمەن قاتار كۆنە دۈنيەلەر دە ساقتالعان. ونىڭ بىرازى اتامەكەن مەدەنيەت ورتالىعىنا تاپسىرىلعان.

“سولتانگەلدى دەگەن كىسى ابىلاي حاننىڭ دەۋىرىندە ۆمىر سۈرگەن, قارا شاڭىراعىمىزدىڭ يەسى بولعان. جەدىگەرلەر ىشىندەگى ەڭ كۆنەسى دە وسى سولتانگەلدى بيدىڭ ەرتوقىمى. بىز ونى تاريحي مەدەني مۇرانى قورعاۋ قورىنا تاپسىردىق. ودان كەيىن حVىىى-حىح عاسىردا قۇسبەگى بولعان شەكىر دەگەن اتامىزدان قالعان جالعىز جەدىگەر بۈركىتتىڭ تۇمسىعى بار. ۇلتاراق دەگەن باتىر اتامىز بولعان. ودان بۈركىتتىڭ تورى مەن كۆمتوقىمى قالعان. ۆتە مىقتى ەمشى بولعان جاپسىرباي دەگەن اتامىزدان دەرى دايىندايتىن كىشكەنتاي كەلسابى مەن ەمدىك اسپاپتارى قالعان. ودان بۆلەك قورىمىزدا ەندىك, ات ەبزەلدەرى سيياقتى كۆپتەگەن دۈنيەلەر بار”, – دەپ قوستى ازامات.
ۈلگىلى ەۋلەتتىڭ وتاعاسى ەلىمىزدە تامىرى تەرەڭگە جايىلعان ەۋلەتتەر سانى كۆپ بولسا, مەملەكەت نەگىزى دە بەرىك بولادى دەپ سانايتىنىن جەتكىزدى.

ەۋەزحان ماجايقىزىنىڭ پرەزيدەنت قولىنان “پاراسات” سىيلىعىن الۋ سەتىنەن
“قازاقستانعا كەلگەن سوڭ وسى جاقتا شاڭىراق كۆتەردىم. بۈگىندە ەكى قىزىم بار. مەن ۆز وتباسىمدى قازاقتىڭ قولۆنەر جەدەگەرلەرىمەن قاتار عىلىمي شىعارماشىلىقپەن اينالىساتىن جانۇيا رەتىندە قالىپتاستىق دەپ تولىقتاي ايتا الامىن. بۇل جولدى ارى قاراي بىزدىڭ ۇرپاقتارىمىز جالعاستىرادى. بالالارىمىزعا جولىمىزدى ساقتاۋ مىندەت. جەدىگەرلەردى ساقتاۋداعى باستى ماقساتىمىز دا وسىندا – ۆز تاريحىمىزدى ۇمىتپاۋ. وتان وتباسدان باستالادى دەمەكشى, ەگەر ەلىمىزدە ەربىر وتباسى ۆز اتا-بابا تاريحىن تۈگەندەپ وتىرسا, مەملەكەتىمىزدىڭ دە نەگىزى بەرىك بولماق”, – دەپ قورىتتى ازامات.
انداس وتباسى 2022 جىلى رەسپۋبليكالىق “مەرەيلى وتباسى” بايقاۋىنىڭ لاۋرەاتى اتاندى.
“ۆزىم جۋرناليست بولعان سوڭ كۈندەلىكتى شىعىپ جاتقان اقپاراتتى العاشقىلاردىڭ بىرى بولىپ ەستيمىز. “مەرەيلى وتباسى” بايقاۋىنا ىرىكتەۋدى كۆزىم شالىپ, بىردەن اناما ۇسىندىم. سەبەبى بۇل بايقاۋ دەل بىز سەكىلدى جانۇيالارعا ارنالعانداي كۆرىندى. العاشقى جىلى رەسپۋبليكالىق كەزەڭگە ۆتە الماساق تا, كەيىنگى جىلى ۆتىپ, لاۋرەات اتاندىق. مۇندا بىزدەن بۆلەك ەلىمىزدىڭ ايماقتارىنان جينالعان دەرىگەرلەر, قولۆنەرشىلەر, پوليتسەيلەر دەگەن سيياقتى ەرەكشە ۈلگى بولارلىق جانۇيالار اتسالىستى. ولارعا قاراپ, وسىنداي شارالاردى كۆبىرەك جاساۋ كەرەك ەكەنىنە كۆزىم جەتتى. سەبەبى قوعامدا وتباسى مەسەلەسى ەردايىم ۆزەكتى. ال ۈلگىلى جانۇيالاردى بارشاعا ناسيحاتتاۋ ارقىلى تۈيندى تارقاتۋعا بولادى”,- دەپ قورىتتى ازامات.












