باسى: «قازاقتىڭ» 287-ءشى نومىرىندە بوسقىن قازاق-قىرعىز 164 مىڭ، قىرىلعانى 83 مىڭ، قايتپاي قالعانى 12 مىڭ دەپ كورسەتىلىپ ەلى. ەندى سول تۋرالى انىعىراق ەسەپ جاساپ كورسەتپەكپىز. بۇل تومەنگى كورسەتىلگەن ەسەپ ەدى. مولشەراىنەن از بولساسا، كوپ ەمەس. پىشپەك، پەرجيىال ۋەزدەرىنەن قاشقان قىزعىر، الماتى، جاركەنت ۇيەزدەرىنەن قاشقانى قازاق ۇلىسىنىڭ ادامى.
| ۋەز | ۇلىس | بارلىق ادام | قاشقان جان | قىرىلعان جان | ||||
| پىشپەك | شامسى | 7225 | 1250 | |||||
| بۋرانا | 1740 | 500 | ||||||
| تىناي | 8780 | 3500 | 300 | |||||
| سارباعىش | 7730 | 7350 | 2400 | |||||
| اتەكە | 4865 | 4850 | 1600 | |||||
| پرجەۋالЬ | قۋرتقا مەرگەن | 2400 | 2400 | 1250 | ||||
| باقاشى | 5390 | 5350 | 3000 | |||||
| كۈنگەي اقسۋ | 6125 | 6100 | 3400 | |||||
| قۋرمەكتى | 7340 | 7000 | 4000 | |||||
| كەڭسۋ-بىرنازار | 9250 | 9250 | 5000 | |||||
| تۈپ | 7350 | 7350 | 4300 | |||||
| تۈرگەن | 11640 | 11600 | 6000 | |||||
| كۈنشىعىس جەتى ۆگىز | 5070 | 5050 | 1650 | |||||
| كۈنباتىس جەتى ۆگىز | 8785 | 6700 | 2200 | |||||
| زاۋكە | 5640 | 5500 | 2500 | |||||
| بارحىقاۋىن | 3525 | 3500 | 1600 | |||||
| جامباي | 4965 | 4950 | 2500 | |||||
| تورعاي | 5820 | 5800 | 3000 | |||||
| جانىبەك | 5400 | 3900 | 2000 | |||||
| الاقول | 5165 | 3650 | 1800 | |||||
| سەمىزبەل | 5890 | 5850 | 2900 | |||||
| نييازبەك | 2670 | 2400 | 800 | |||||
| بورۋقشى | 3650 | 3350 | 1000 | |||||
| جۋانارىق | 6120 | 5850 | 1900 | |||||
| شيرەك | 5390 | 3900 | 400 | |||||
| جاقىراتپا | 6570 | 3750 | 800 | |||||
| نارىن | 4155 | 1900 | 600 | |||||
| ادجى | 3600 | 3600 | 1200 | |||||
| ون ارشا | 9155 | 8150 | 2000 | |||||
| جاركەنت | يۋانوۋسكيي | 3950 | 3950 | 2500 | ||||
| بايانكۆل | 4300 | 4300 | 2700 | |||||
| قۇرمان | 4635 | 4250 | 2600 | |||||
| الجان | 4515 | 4000 | 2500 | |||||
| كەگەن | 4870 | 4150 | 2500 | |||||
| ايت | 4560 | 4100 | 2500 | |||||
| قوڭىر بۆرىك | 5610 | 4550 | 2800 | |||||
| سارتوعاي | 3385 | 2450 | 1500 | |||||
| سەرگە | 5845 | 5600 | 3500 | |||||
| شەلەك | 5530 | 2900 | 1900 | |||||
| تورى ايعىر | 3885 | 3400 | 2100 | |||||
| قوجبامبەت | 6755 | 1209 | 2600 | |||||
| بۆدەتى | 4015 | 2700 | 1700 | |||||
| الماتى | قىزىل بۆرىك | 5645 | 4500 | 2500 | ||||
| بارلىعى: | 43 | 238795 | 201205 | 95200 | ||||
*ەسكەرتۋ: بۇل جەردە تورعاي، ىرعىز، سەمەي، لەپسى كوتەرىلىستەرىندەگى قاشقان، قىرىلعان ادامداردىڭ ساناعى جۇرگىزىلمەگەن.
جوعارىداعى ەسەپ بويىنشا قاشقانى – 43 ۇلىس، ءتۇتىن 759 بولادى. ونىڭ قاشقانى – 250 ءتۇتىن، قىرىلعانى – 95 مىڭ بولادى. قاتتى ءجابىر كورىپ، قۇرۋعا جاقىنداعان ەلدەر جوعارعى ەسەپكە كىرەدى ولاردان گوpi تاۋىرىرەك دەپ ەسەپكە قوسپاعانىمىز:
پىشپەك ۋەزىنەن 1) جانىس، ءشومىش رۋىنىڭ قازاعى. بۇلار سارباعىش، ايتەكە قىرعىزدارىنا قاراي اۋىپ، سولارمەن بىرگە قاشىپ، قوشقار قاقتىعىسىندا شاپقىنشىلىققا ۇشىراپ، ەكى جاعىنان كەلگەن ەكى وترياد مىلتىقتىڭ استىنا الىپ، سونان سوڭ تاۋ اينالىپ مەركە (اۋليەاتا ۇيەزىنە) قاشىپ، قاراشادا ءوز ەلىنە جەتكەن. قاشقىندار مالدان جۇرداي ايرىلىپ، كەمپىر – شال، جاس بالاسىنىڭ جارتىسىن جوعالتقان؛
2) توقپاق پەن پىشپەكتىڭ ورتاسىنداعى قىرعىزدار جانە تاۋ جەرىنە 10 بولىس قىرعىز. بۇلاردىڭ 4 -تەن 3 – ءى قاشىپ، جارىم – جارتىسى قىتاي شەكاراسىنا جەتپەي كايتقان، جارىم-جارتىلى فەرعانادان كۇنشىعىس جاقتا، قىتاي جەرىندە كۇنگەيدە وتىرىپ، قايتا تىلەنىپ، جەرىنە كەلدى.
3) اقسۋ بولىمشەسىندە تامىز ايىندا بip كۇندە 600 – 700 قىرعىز قىرىلعان (بۇل تۋرالى بۇرىنعى پريستاۆ بولعان گريبانوۆسكييدىڭ ici سوتتا)؛
4) پرجەۆال ۇيەزىنەن – مارىنكا پوسەلكەسىندەگى دۇنگەن جانە بولەك بولىس (500 شامالى ءۇي) سارت – قالماق دەگەن ەل. بۇلار ۇلكەن قيىنشىلىققا ءتۇسىپ قىرىلعان، بۇل كۇندە قىتاي جەرىندە وتىر؛
5) نارىن ۋەزىندەگى 5 بولىس قىرعىز. بۇلاردىڭ اراسىنان 500 – 400 ءتۇتىن قاشقان، كوبى جازدا قايتىپ كەلىپ، كوپ ەلدىڭ اراسىنا تاراپ كىرىپ كەتتى؛
6) المالى ۇيەزىنەن بوتپاي، كۇنباتىس قاستەك جانە وزگە ەلدەردەن 50، 80 ۇيدەي قاشقان، كوبى قايتىپ كەلدى؛
7) لەپci ۇيەزىنەن – قاراقول، ەمىل جانە وزگە ەلدەردەن بىرەن-ساران قاشقاندار. بۇلار مالدارىن تاۋىسىپ، ءبىرسىپىراسى قيىنشىلىق كورىپ كەلدى، بipaق باستارى امان دەستى.
مۇحامەتجان.
«قازاق» گازەتى، №254، 2-3-بەت، 1917 جىل.
ءتۇپ نۇسقا اراب حارپىندە.
اۋدارعان قاجەت انداس.











