ناۋرىزباي:
جىلقى بولساڭ قاراجال، قارا قۇيرىق سارى ەكەنسىڭ،
تۇيە بولساڭ قايىسپاس نار ەكەنسىڭ.
سەكسەن جىگىت كەلسە دە سەرپىلمەيتىن،
قاندى قارا قاقپانداي بار ەكەنسىڭ.
مالاي:
تاۋعا تاستاپ كەلەمىن تاياعىمدى،
تاعى باستاپ كەلەسىڭ باياعىڭدى.
قاقپان، قاقپان دەيسىڭ دە ەش قويمايسىڭ،
قاقپان جازىم قىلدىما اياعىڭدى.
ناۋرىزباي:
ءبىرىڭ قارا، بىرەۋىڭ سارى ەكەنسىڭ،
تۇيە بولسا قوس وركەش نار ەكەنسىڭ.
توقسان جىگىت كەلسە دە بىلق ەتپەيتىن،
قاندى قارا قاقپانداي بار ەكەنسىڭ.
مالاي:
تويعا ۇستاپ كەلىپسىڭ تاياعىڭدى،
قاقپان قىرقىپ كەتكەن بە اياعىڭدى.
سالەم ايتسام قاقپان دەپ زار جىلايسىڭ،
اشا بەرمە مەن ءۇشىن ارانىڭدى.
اۋىلىمدى جايلاعان بەس كەرمەدىك،
ارتتىڭ جاۋىر بولارىن ەسكەرمەدىك.
وكپەلەيتىن قايىن اعا ءجونىڭ بار-اۋ،
بىرجاپىراق ارت جاقتان ەت بەرمەدىك، – دەپ مالاي جەڭىپ كەتىپتى.
بەردىكە:
سالەم دە مالايجانعا ءوزى كەلسىن،
جاقسى-جامان ءىس بولسا كوزى كورسىن.
نايزام بار قاراعايداي قاجىپ جۇرگەن،
ءبىر تۇزەتىپ الۋعا تەزىن بەرسىن، – دەپ بەردىكە بولىس مالايعا حات جازىپ جىبەرگەندە مالاي:
جۇرگەنىم بەردىكەمەن قۇدايعا انىق،
دەۋشى ەدىڭ اۋىلىڭا جۇرەم بارىپ.
كەلمەك تۇرماق قارامدى ءبىر كورمەدىڭ،
سەن ءبىر يت، مەن ءبىر بۇتا كەتكەن سارىپ، – دەپ جاۋاپ قايتارىپتى.
ءالپيا:
مەن دە ءتۇرىپ وتىرمىن قۇلاعىمدى،
جايدىڭ مالاي ورتاعا تىلاعىڭدى.
قايتا-قايتا كوتىڭدى كوپ ماقتايسىڭ،
ىشىنە قىستاتقانداي ءبىر اۋىلدى.
مالاي:
اۋىلىمنىڭ قونعانى تالدىبۇلاق،
كوك شوقىدان كورىنەر ءبىزدىڭ تىلاق.
تىلاعىمنىڭ ءبىر بۇرىشىن كەسىپ بەرسەم،
الپياعا شىعادى كاجەكەي، پەشپەت، شاپان، جەكەي تىماق.
مالاي مەن قىستاۋبايدىڭ ايتىسى
قىستاۋباي:
ايت دەگەننەن، ايتايىن مالايىڭنان،
مالاي اقىن اتاندىڭ تالايىڭنان.
تاتتىبيكە، قوناقباي ءبىر تۋىسسا،
ەكەۋى قىز الىسقان قالايىنان.
مالاي:
راس ايتتىڭ مۇڭقىلدىق مالايىمنان،
مالاي اقىن اتاندىم تالايىمنان.
تاستا تامىر، اپىشتە باۋىر جوق دەپ،
ەكەۋى قىز الىسقان سولايىنان.
قىستاۋباي:
اۋىلىڭ سارى بۇلاقتى اسار ما ەدى،
ءسىڭلىڭ بايتۇلاقپەن قاشار ما ەدى.
ەكى ەلدى ەگەر قىلعان وڭباعاننىڭ،
قۇيرىعىنا سەكسەۋىلدى باسار ما ەدى.
مالاي:
ولەڭىمنىڭ باسى ەدى ايدا سايدا،
مەكتەپ كورگەن بالانىڭ ءتىلى مايدا.
قاعىنعان كوت ويلاشى قاي ەلدە جوق،
كەشەگى اقباي مەنەن توقباي قايدا.
(اقباي مەن توقباي مۇڭقىلدىقتىڭ اتالاس تۋستارى ەكەن. جاقىن تۋىستارىنىڭ قىزىمەن شاتاعى بولىپ، ەل ورتاسىندا ۇياتقا قالىپ، باسقا جەرگە كوز جازدىرىپ كوشىپ كەتكەن دەلىنەدى).
قىستاۋباي:
مالايعا قانشا ايتساڭ دا ءسوز ۇقپايدى،
ناۋكەم شال ەپتەپ ءجۇرىپ ءبىر مىقتايدى.
استىڭا التى قاداق تارى سالسام،
كوتىڭنىڭ وپپاسى بار دىم شىقپايدى.
مالاي:
اپيننىڭ ىشىندە ارالا بار،
شۇعىنىقتىڭ ىشىندە سارى الا بار.
كوتكە سالعان اق تارىڭ پىسىپ كەتتى،
نۇرجان، سالپىق جيىلىپ قارالاپ ال.
(قىستاۋباي بەگىمبەت ىشىندەگى انداس رۋىنان شىققان ادام ەكەن. انداس رۋى نۇرجان جانە سالپىق دەگەن ەكى اتادان قۇرالادى. اقىن وسىنى مەزگەپ سوعىپتى).
مالاي مەن جاپساربايدىڭ ايتىسى
جاپسارباي:
باسىمداعى كيگەنىم اق قالپاعىم،
مالاي سالدى ورتاعا جاپ-جالپاعىن.
بۇل نە دەگەن ياپىرماۋ ۇلكەن كوت دەپ،
الگى ايتقان سوزىنە قايران قالدىم.
مالاي:
جاپسەكە-اۋ، باسىڭداعى اق قالپاق پا،
قالپاعىڭ مەنىكىندەي جاپ-جالپاق پا.
كيگەندە توڭىرەگى جىمىرىلسا،
جاپسەكە، قالپاعىڭدى سوندا ماقتا.
تىلەۋقابىل ابىلعازىۇلى مەن گۇلجاننىڭ ايتىسى
گۇلجان:
شىعاتىن كۇن بولار ما ارماننان دا،
وپاسىز سەنىپ ءجۇرمىز جالعانعا دا.
ارمانعا جەتەتىن كۇن بولار ما ەكەن،
كەتەرەم قىزاي تۇرماق الباننان دا.
(گۇلجان قىزايعا ۇزاتىلعان البان قىزى ەكەن)
تىلەۋقابىل:
جۇرەگىم جۇرەگىممەن كەلىسكەندە،
ىزدەدىم ءۇيىڭ تۇرماق ورىستەن دە.
ارمانعا قول جەتەر كۇن بولار ما ەكەن،
كەتسەم دە بەگىمبەت پەن دەربىستەن دە.
گۇلجان:
قايتەسىڭ وتكەن ءىستى اۋىزعا الىپ،
نە بولدى كورگەن كۇنىڭ مەنەن قالىپ.
جاستاعى باستان وتكەن ءىستى ويلاسام،
مەن ءبىر بۇتا، سەن توبەت كەتكەن سارىپ.
جوعارىداعى ايتىستاردى ايتىپ بەرگەن تىلەۋقابىل الىلعازىۇلى، جازىپ العان انداس وماراقىنۇلى
دەرەككوز: دودا: (ايتىستار مەن تاريحي-ەتنوگرافيالىق جىرلارى) / ا. وماراقىن ؛ [قۇراستىرعان: ءا. ماجاي [ج. ب.] .- تالدىقورعان : [ب. ج.]. https://kazneb.kz/kk/catalogue/view/1657687
“Q-Andas” اقپاراتتىق اگەنتتىگى











