Q-Andas
No Result
View All Result
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
باستى بەت ولكەتانۋ حالىق جادى

يسا تورە تەرگەۋسىزۇلى

admin
2026/02/11
حالىق جادى
0
Иса төре Тергеусізұлы

يسا تورە تەرگەۋسىزۇلى   – 1882 جىلى ۆەرنىي ۋەزى، كىشى الماتى بولىسى، 8-اۋىلىندا تۋعان، 1940 جىلى قحر، ءۇرىمشى قالاسىنداعى تۇرمەدە ازاپپەن ولتىرىلگەن.  الاش قوزعالىسىنىڭ قايراتكەرى، اعارتۋشى.

1933 جىلى 12 ساۋىردە قحر ءۇرىمجى قالاسىندا ساياسي وزگەرىس تۋىلىپ، جىڭشۋرىن وكىمەتى قۇلاپ، كەڭەس وداعىنىڭ سۇيەمەلدەۋىمەن شىڭشىساي بيلىككە كەلەدى. ول وكىمەت بيلىگىن العاننان كەيىن كەڭەس وداعىمەن كەلىسكەن كەلىسىمدەرى بويىنشا شىعىس تۇركىستانداعى ۇلتتاردىڭ مادەنيەت، ونەر، ادەبيەتىن وركەندەتۋ باعىتىندا جاقسى باستامالاردى قولعا الدى. وسىنىڭ ىقپالىندا 1935 جىلى قۇلجا قالاسىندا «قازاق-قىرعىز مادەني-اعارتۋ ۇيىمى» قۇرىلدى.

ۇيىمنىڭ توراعاسى ماقسۇت ساسانوۆ، ورىنباسارلارى جابىقباي اقالاقشى، كەنجەبەك اقالاقشى، ايتمامبەت مامپاڭ (قىرعىز)، باس حاتشى سەيىتجان جايناقوۆ، كومەكشى حاتشى اسقار تالاسباەۆ، ۇيىمداستىرۋ ءبولىمىنىڭ باستىعى داۋلەتكەلدى قۇسبولاتۇلى، وقۋ-اعارتۋ ءبولىمىنىڭ باستىعى داۋلەتكەلدى جايپاقۇلى، جانساربايۇلى، قازىنا ءبولىمنىڭ باستىعى يسا تورە، ويىن-ساۋىق، مادەنيەت ىستەرىنىڭ باستىعى تاڭجارىق جولدىۇلى مەن شاياحمەتتەر بولدى.

اتالمىش ۇيىم قۇرىلعاننان كەيىن قىرۋار يگىلىكتى ءىس اتقارىلدى. 1935 جىلى قۇلجا قالاسىندا تۇڭعىش رەت قازاق تىلىندە «توڭكەرىس تاڭى» اتتى گازەت شىقتى. ونى تاڭجارىق جولدىۇلى باسقاردى. 1935 جىلى ماقسۇت ساسانۇلىنىڭ باسشىلىعىندا اۋدانداردا مەكتەپ سالىپ، مادەني ءىس-شارالاردى جانداندىرۋ تۋرالى بۇيرىق شىعارىلدى. وسى ۇيىمنىڭ باسى-قاسىندا كۇنەستەن شىققان ماقسۇت ساسانۇلى، تاڭجارىق جولدىۇلدارى تۋعان جەرلەرى ءۇشىن دە ەرەن ەڭبەك ەتتى. سول تۇستا اتالعان ۇيىمنىڭ كاسىپتەن سىرتقى تەاتر ۇيىمداستىرىلىپ، ىلە تەاترى 1935 جىلى «شۇعا» پەساسىمەن شىمىلدىعىن اشتى. 1940 جىلعا دەيىن بۇل تەاتردا «ەڭلىك-كەبەك»، «قالقامان-مامىر»، «نەكە قيار»، «قالىڭمال»، تاعى دا باسقا شىعارمالار ساحنالاندى. 1941 جىلى ۇيىمنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن توعىزتاراۋ اۋدانىندا كوركەمونەرشىلەر بايقاۋى ءوتىپ، بايقاۋدا داۋلەسكەر كۇيشى ءاشىم دوڭشەۇلى مەن اسانالىلەر (قىرعىز) ەرەكشە كوزگە ءتۇستى. وسىدان كەيىن ۇيىمنىڭ جانىنان ارنايى دومبىراشىلار كرۋجوگى قۇرىلىپ، تالانتتى كۇيشەلەردى تاربيەلەۋ ىسىمەن اينالىستى. قۇلجادا قۇرىلعان تەاتر، دومبىراشىلار كرۋجوگى كۇنەستەگى تالاي تالانتتى ۇلدىڭ باعىن اشتى. وكىنىشكە وراي، 1966 جىلى قحر ورىن العان مادەني توڭكەرىس كەزىندە ولاردىڭ كوبى ساياسي سەنىمسىز ادام دەپ تانىلىپ، شىعارماشىلىقپەن ەمىن-ەركىن اينالىسۋعا مۇمكىندىك بولماسا دا، 1970 جىلداردىڭ سوڭىندا قولىنا قالام الىپ، ءوز ءداۋىرىنىڭ داڭقتى شەجىرەسىن جازىپ كەتتى.

 

دەرەككوز: تاريح تالعارىندا [ءماتىن] : (تاريحي زەرتتەۋلەر، ەسسە، ماقالالار) / ا. وماراقىن- تالدىقورعان : [ب. ج.] ، 2022.– 500 دانا . – ISBN 978-601-7865-39-9 (1-ت.)، ISBN 978-601-7865-36-8 1-توم .– 287 ب.، سۋرەتتى .

https://kazneb.kz/kk/catalogue/view/1657755

“Q-Andas” اقپاراتتىق اگەنتتىگى

0 0 votes
Рейтинг статьи
Post Views: 23
Ақиқат айтылмай қалды
حالىق جادى

اقيقات ايتىلماي قالدى

August 12, 2026
Байырша Абылайхановтың беймәлім тағдыры
حالىق جادى

بايىرشا ابىلايحانوۆتىڭ بەيمالىم تاعدىرى

August 10, 2026
Айбат
حالىق جادى

ايبات

August 4, 2026
Келмеске кетсін сол зұлмат…
حالىق جادى

كەلمەسكە كەتسىن سول زۇلمات…

July 31, 2026
ЖАРКЕНТ ӨҢІРІНДЕГІ «АЛЖИР»
حالىق جادى

جاركەنت وڭىرىندەگى «الجير»

July 30, 2026
Екпемен елін сақтаған…
حالىق جادى

ەكپەمەن ەلىن ساقتاعان…

July 27, 2026
Subscribe
Login
Notify of
guest
guest
0 комментариев
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ولكە شەجىرەسىن سويلەتكەن قالامگەر

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«بەكزات ءومىر»: ونەرگە ارنالعان ەڭبەك

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

ولكە تاريحى ۇرپاققا امانات

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

جاڭا قاعيدا: «الەۋمەتتىك كاسىپكەرلەرگە جاڭا تالاپتار ءتۇسىندىرىلدى»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

جۇمىسپەن قامتۋ تارتىبىندە نە وزگەردى؟

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • tjتوتە جازۋ
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات

© 2025 qandas.kz

wpDiscuz