Q-Andas
No Result
View All Result
  • Басты бет
  • Өлкетану
    • Елтану
    • Жартас суреттері
    • Қажет дерек
    • Қажет кітап
    • Қасиетті жерлер
    • Қажет ақпарат
    • Халық жады
    • Ауесхан Мажайдың жәдігерлері
    • Андас Омарақын ізімен
    • Қуғын-сүргін
    • Көші-қон
    • Тұлғатану
  • Арнайы жобалар
    • Турнир
    • Экспедиция
    • Конкурс
    • Грант
    • Конференция
    • Көрме
  • Мұрағат
    • Бейнефильм
    • Галерея
    • Хаткерлік
  • Біз туралы
    • Әріптестер
    • Байланыс
    • Сайт әкімшілігі
    • PDF-мұрағат
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • Басты бет
  • Өлкетану
    • Елтану
    • Жартас суреттері
    • Қажет дерек
    • Қажет кітап
    • Қасиетті жерлер
    • Қажет ақпарат
    • Халық жады
    • Ауесхан Мажайдың жәдігерлері
    • Андас Омарақын ізімен
    • Қуғын-сүргін
    • Көші-қон
    • Тұлғатану
  • Арнайы жобалар
    • Турнир
    • Экспедиция
    • Конкурс
    • Грант
    • Конференция
    • Көрме
  • Мұрағат
    • Бейнефильм
    • Галерея
    • Хаткерлік
  • Біз туралы
    • Әріптестер
    • Байланыс
    • Сайт әкімшілігі
    • PDF-мұрағат
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
Басты бет Қажет ақпарат

Ән мен әнші көп біз де…

admin
2026/08/31
Қажет ақпарат
0
Ән мен әнші көп біз де…

Қара таудың басынан көш келеді,

Көшкен сайын бір тайлақ бос келеді.

Қарындастан айрылған қиын екен,

Қара көзге мөлдіреп жас келеді,

– деп келетін «Елім-ай» әнінің жүрек қылыңды тербемейтін кезі жоқ. Ән әуенін ести сала қиындығы мен азабы ұласқан қасірет пен қайғы көз алдыңа келеді. Иә, қазақта мұндай ән көп. Затаевич таңқалғандай, қазақтың жаны даласымен үндесіп, ән салып жататыны анық. Кешегі Біржансал мен Ақансері, палуан Шолақ пен жаяуМұсадан бастап, ғұдамаАбай, бүгінгі Шәмші, Абілахат, Әсет, Нұрғисаға дейін жібін үзбей келе жатқан өнердің халықтың жүрегіне жылу, намысына қорған, ойына орам болғанын түсіне аламыз. Әрнине, сол ауендер бүгінде бүлдіргісі бүлінбей, көңіл қуанышына айналуда.

Мұхтар Шаханша айтсақ, әр дәуірдің өзіне сай алтынның да нарқы өзгеріп отыратыны осы болса керек. Нұрғисаның «Саржайлау», Абілахат Есбаевтің «Ұстазым», Дәнеш Рахыштың «Қойшы әні», «Жылқышы әні» сол тұстағы қазақ өмірінің өзегінен туған дүниелер еді. Алайда, бүгінгі өмір өзгеше, қазақтың да күн көріс тәсілі өзгерді. Ең бастысы, тәуелсіз елдің құраушысы болып отырғаны.  Тағы бір жағынан, қаракөздеріміз техниканың тілін меңгеріп, шаруасын шалқытып жатыр. Бірақ, олардың жұмыс орнына бара қалсаң тағы да өзге ұлттың әуендері шырқалып жатқанын естисің. Неге?… алдыңнан сан сұрақ көлденеңдеп шыға келеді.

Таяуда қаламыздағы бір кәсіптік-техникалық колледждің құрылу мерекесіне орай ұйымдастырылыған салтанатты шараға қатыстым. Мұнда бәрі де жақсы дайындалған. Студенттер білім ордасында оқытылатын 13 мамандық бойынша сахналық көрініс даяындап, оны әнмен айшықтап көрсетуге тырысты. Бірақ, осы барыста ас даярлау мамандығында ғана қазақтың «Дастарқан» әні шырқалғаны болмаса, өзгелерінде орыс немесе ағылшын тіліндегі әндермен сүйемелденгені көңіліме ұнамады. Бұл туралы, шараны ұйымдастырушылардан сұрап көрген едім. Жайсыз жаупқа жаным ауырды. «Манандықтарға сай келетін қазақша ән табылмады», – деп қайырды олар. Сосын бұл пікірдің қате екенін дәлелдемекке тырысып, қолымда бар ән жинақ пен бейнетаспаны ақтарып көргенде барып олардың айтқанының дұрыстығына көз жеткіздім.

Қаракөздерімізде өзге ұлттың әндеріне құмар емес, өкініштісі, қазір қазақта техника мен кәсіптік мамандыққа арналған ән жоқ. Әрине,  машина жөндеуші зергердің тілін, балық өңдеуші бақташының сырын, бағбан жиһаз жасаушының ойын білмейді. Тағысын тағылар. Осының өзінен-ақ әр адамның мамандығына сай талғанының болатынын білуге болады. Сондықтан осы қажеттілікке негізделген әндерге құмар болатыны анық. Алайда, техникалық мамандық иелерінің талғаныма сай келетін қазақ тілінде ән болмаған соң, өзге ұлттың осы бағыттағы әуендеріне тәнті болмай шарасы қалмайды. Біз «Техниканың тілі қазақшаланбай, қазақ тілінің көсегесі көгермейді», – деп жатамыз. Ал, техниканың қызығы мен қиындығын бейнелейтін назды да сазды әндер тумай, техниканың тілі ешқашан қазақшаланбайды деген ойға келдім. Сондықтан бұл ақтаңдақты ертерек қолға алмасақ, баяғы жартас сол жартас болып қала бермек. Яғни, қазақтың тілін қанша бұрасаңда, құлақтан кіріп, бойды алатын рухани тәуелділіктен құтыла алмасымыз анық.   Сондықтан қазақ композиторлары шоу бизнес деген түсінікке жармасып алмай, бір сәт осы жағына да көңіл аударса нұр үстіне нұр болар еді.

 

Қажет Андас

«Q-andas» ақпараттық агенттігі

0 0 votes
Рейтинг статьи
Қаралым 42
Өлке тарихы ұрпаққа аманат
Қажет ақпарат

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

October 23, 2026
ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»
Қажет ақпарат

ЖАҢА ҚАҒИДА? «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

October 13, 2026
Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?
Қажет ақпарат

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

October 12, 2026
Qandas.kz сайтындағы өлкетану мақалаларын ағылшын тіліне аудару негіздері
Конференция

Qandas.kz сайтындағы өлкетану мақалаларын ағылшын тіліне аудару негіздері

October 8, 2026
Қызылтіл зиягүл – Жетісу Алатауының сирек гүлі
Қажет ақпарат

Қызылтіл зиягүл – Жетісу Алатауының сирек гүлі

September 30, 2026
Жетісу мен Ертіс өңірінің археологиялық және сакралды мұрасы
Конференция

Жетісу мен Ертіс өңірінің археологиялық және сакралды мұрасы

September 30, 2026
Subscribe
Login
Notify of
guest
guest
0 комментариев
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

ЖАҢА ҚАҒИДА? «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • kzҚазақ
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • Басты бет
  • Өлкетану
    • Елтану
    • Жартас суреттері
    • Қажет дерек
    • Қажет кітап
    • Қасиетті жерлер
    • Қажет ақпарат
    • Халық жады
    • Ауесхан Мажайдың жәдігерлері
    • Андас Омарақын ізімен
    • Қуғын-сүргін
    • Көші-қон
    • Тұлғатану
  • Арнайы жобалар
    • Турнир
    • Экспедиция
    • Конкурс
    • Грант
    • Конференция
    • Көрме
  • Мұрағат
    • Бейнефильм
    • Галерея
    • Хаткерлік
  • Біз туралы
    • Әріптестер
    • Байланыс
    • Сайт әкімшілігі
    • PDF-мұрағат

© 2025 qandas.kz

wpDiscuz