Q-Andas
No Result
View All Result
  • Басты бет
  • Өлкетану
    • Елтану
    • Жартас суреттері
    • Қажет дерек
    • Қажет кітап
    • Қасиетті жерлер
    • Қажет ақпарат
    • Халық жады
    • Ауесхан Мажайдың жәдігерлері
    • Андас Омарақын ізімен
    • Қуғын-сүргін
    • Көші-қон
    • Тұлғатану
  • Арнайы жобалар
    • Турнир
    • Экспедиция
    • Конкурс
    • Грант
    • Конференция
    • Көрме
  • Мұрағат
    • Бейнефильм
    • Галерея
    • Хаткерлік
  • Біз туралы
    • Әріптестер
    • Байланыс
    • Сайт әкімшілігі
    • PDF-мұрағат
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • Басты бет
  • Өлкетану
    • Елтану
    • Жартас суреттері
    • Қажет дерек
    • Қажет кітап
    • Қасиетті жерлер
    • Қажет ақпарат
    • Халық жады
    • Ауесхан Мажайдың жәдігерлері
    • Андас Омарақын ізімен
    • Қуғын-сүргін
    • Көші-қон
    • Тұлғатану
  • Арнайы жобалар
    • Турнир
    • Экспедиция
    • Конкурс
    • Грант
    • Конференция
    • Көрме
  • Мұрағат
    • Бейнефильм
    • Галерея
    • Хаткерлік
  • Біз туралы
    • Әріптестер
    • Байланыс
    • Сайт әкімшілігі
    • PDF-мұрағат
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
Басты бет Арнайы жобалар Конференция

Өлке мұрасы

admin
2026/08/31
Конференция
0
Өлке мұрасы

Аймақ Жанғалиевтің туғанына 113 жыл толуына арналған халықаралық ғылыми конференцияның 2 секциялық жұмысында «АРХЕОЛОГИЯЛЫҚ, КИЕЛІ САНАЛАТЫН ПЕТРОГЛИФТЕР, ҚОРҒАНДАР ЖӘНЕ ҚАСИЕТТІ ЖЕРЛЕРДІҢ ГЕОГРАФИЯСЫ» тақырыбы зерделенді.

Шелек тарихи-өлкетану музейінің меңгерушісі Қуанәлі Алмасбек музейдің қалыптасу тарихы, қорда сақталған жәдігерлер және ғылыми-ағартушылық жұмыстары туралы айтып өтті. Қазіргі таңда музей қорында 2500-ге жуық жәдігер бар. Олардың арасында археологиялық бұйымдар, қыш ыдыстар, көне еңбек құралдары, тұрмыстық заттар, зергерлік бұйымдар, тарихи құжаттар мен фотосуреттер бар. Баяндамашы үшін мұндай жәдігерлердің тек сақталуы емес, олардың тарихын зерттеп, ғылыми тұрғыдан сипаттау да қажет. Музейдің жұмысы арқылы Шелек өңірінің тарихын ғана емес, Ұлы Жібек жолы бойындағы көне қоныстардың дамуын да аңғаруға болады. Есік, Түрген, Лавар және Шелек аумақтарынан табылған археологиялық орындар бұл жерлерде ерте кезеңнен бастап сауда, қолөнер және егіншілік дамығанын көрсетеді.

Жаркент жерінің Ілебалық қалашығындағы археологиялық қазба жұмысы жайында баяндалды. Қазба кезінде қыш ыдыстар, зергерлік бұйымдар, түрлі теңгелер және құрылыс нысандары табылған. Бұл Ілебалықтың бір кезеңде сауда мен қолөнер дамыған маңызды орталық болғанын айқындайды.

«Жауынгерлік Даңқ» музейінің меңгерушісі Қали Ибрайымжанов Жаркент жеріндегі жартас суреттері, көне жазу мен ежелгі қала орынына жүргізілген зерттеуді таныстырды. Бұнда сақ дәуірінен бастап әр кезеңге тиесілі тарихи орындар бар. Сондай-ақ Бұрхан, Қойтас, Үсек және Ырғайлы сайдағы петроглифтерден арқар, бұғы, тәутеке, жылқы және адам бейнелерін кездестіруге болады. Мұндай суреттер сол дәуірдегі адамдардың қоршаған ортаға көзқарасы мен дүниетанымынан хабар береді. Көне жазуларға қатысты зерттеудің де маңызы жоғары. Әсіресе Үсек өзені маңындағы көне түркі жазуы мен Ырғайлы сайдағы таңбалар әлі де толық зерттеуді қажет етеді.

Екіаша ауылы маңындағы «Әулиетас» табиғат ескерткіші мен Қарашоқы қонысындағы жартастағы суреттерге жүргізілген зерттеулер табиғи нысанның да адамзат тарихындағы орны ерекше екенін аңғартады. Далалық зерттеу нәтижелері бұл орындардың ежелгі адамдардың дүниетанымында ерекше мәнге ие болғанын көрсетеді. Мәселен, «Әулиетас» қасиетті орны табиғи нысан болумен қатар, аспан денелерін бақылауға байланысты орын ретінде пайдаланылған болуы мүмкін. Ал Қарашоқыдағы жартастардан адамдардың, бақсының және ғұрыптық әрекеттерге қатысты бейнелердің табылуы сол кезеңдегі діни түсінік туралы ой түюге мүмкіндік береді. Қасиетті орындарды сақтау арқылы сол кезеңдегі халықтың табиғатқа деген көзқарасын да зерттеуге болады. Мұндай тарихи орындарды қорғаумен қатар, оларды танымдық туризм бағытында пайдаланудың маңызын атап өтті. Алайда туристік бағытты дамыту кезінде тарихи нысанның табиғи қалпын сақтау және оларға зиян келтірмеу басты назарда болуы керек.

Конференцияда ұсынылған баяндамалардың тақырыптары әртүрлі болғанымен, барлығының түйісетін тұсы туған жердің мұрасын сақтау. Шелек музейіндегі жәдігерлер, Жаркенттегі көне қалалар мен жартас суреттері, Жоңғар Алатауындағы қасиетті орындар Жетісудың тарихы мен табиғатының бір-бірімен тығыз байланысты екеніне көрініс береді. Осы қатарда Сиверс алмасының да орны ерекше. Өйткені оның табиғи ерекшелігі ғана емес, Жетісу жерінің табиғи ортасымен қалыптасқан байланысы да маңызды.

Бүгінде мұндай зерттеулерді жалғастыру, табиғи және тарихи нысандарды жүйелі түрде зерделеу қажет. Себебі туған жердің әрбір жәдігері мен табиғи байлығы келешек ұрпаққа қалатын мұра. Оны сақтау тек мамандардың емес, қоғамның ортақ міндеті. Конференция барысында көтерілген мәселелер де осыны аңғартты. Жетісудың табиғи байлығын тарихи-мәдени мұрамен байланыстыра зерттеу өңірдің өткенін тереңірек тануға және оның құндылықтарын келешекке жеткізуге жол ашады.

Айсұлу Бауыржанқызы

“Q-Andas”  ақпарат агентігінің тілшісі.

5 1 vote
Рейтинг статьи
Қаралым 46
Qandas.kz сайтындағы өлкетану мақалаларын ағылшын тіліне аудару негіздері
Конференция

Qandas.kz сайтындағы өлкетану мақалаларын ағылшын тіліне аудару негіздері

October 8, 2026
Жетісу мен Ертіс өңірінің археологиялық және сакралды мұрасы
Конференция

Жетісу мен Ертіс өңірінің археологиялық және сакралды мұрасы

September 30, 2026
Ұлттық парк мұражайы: табиғатқа танымдық саяхат
Конференция

Ұлттық парк мұражайы: табиғатқа танымдық саяхат

September 29, 2026
Марқа тау таңбалы тастары
Конференция

Марқа тау таңбалы тастары

September 28, 2026
Сиверис алмасымен қоректенетін зиянкес жәндіктер
Конференция

Сиверис алмасымен қоректенетін зиянкес жәндіктер

September 28, 2026
Жаркент өңіріндегі жартас суреттері
Конференция

Жаркент өңіріндегі жартас суреттері

September 23, 2026
Subscribe
Login
Notify of
guest
guest
0 комментариев
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

ЖАҢА ҚАҒИДА? «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • kzҚазақ
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • Басты бет
  • Өлкетану
    • Елтану
    • Жартас суреттері
    • Қажет дерек
    • Қажет кітап
    • Қасиетті жерлер
    • Қажет ақпарат
    • Халық жады
    • Ауесхан Мажайдың жәдігерлері
    • Андас Омарақын ізімен
    • Қуғын-сүргін
    • Көші-қон
    • Тұлғатану
  • Арнайы жобалар
    • Турнир
    • Экспедиция
    • Конкурс
    • Грант
    • Конференция
    • Көрме
  • Мұрағат
    • Бейнефильм
    • Галерея
    • Хаткерлік
  • Біз туралы
    • Әріптестер
    • Байланыс
    • Сайт әкімшілігі
    • PDF-мұрағат

© 2025 qandas.kz

wpDiscuz