Әр кезеңнің өз шежіресі, әр ұрпақтың ұмытпайтын аманаты бар. Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарындағы майдангерлердің ерлігі мен тыл еңбеккерлерінің қажырлы еңбегі – сол аманаттың бір бөлігі. «Қажет кітап» жобасының кезекті шығарылымы осы тарихи кезең мен оның тағылымын қамтыған «Ерліктің даңқы, елдіктің нарқы» жинағына арналған.
Жеңістің 75 жылдығына орай құрастырылған кітап 2020 жылы Талдықорған қаласындағы «Офсет» баспаханасында жарық көрген. Құрастырушылары – Қажет Андас, Райхан Серғазинова және Гаухар Есжанова. Жинақта Алматы облыстық ардагерлер ұйымының тарихы мен қызметі, жетісулық жауынгерлердің майдандағы ерлігі, тыл еңбеккерлерінің Жеңіске қосқан үлесі және бейбіт кезеңде өңірдің дамуына еңбек сіңірген азаматтар туралы деректер топтастырылған.
Посмотреть эту публикацию в Instagram
Кітап авторы Қажет Андастың айтуынша, бұл еңбек Ұлы Жеңістің 75 жылдығына орай, 2020 жылы сол кездегі Алматы облыстық ардагерлер ұйымының тапсырысы бойынша дайындалған.
– Кітапта Ұлы Отан соғысы ардагерлерінің ерлік жолы, олардың тағдыры мен елге сіңірген еңбегі кеңінен қамтылды. Жинақтың үшінші бөліміне Жеңістің 75 жылдығы қарсаңында және оған дейінгі жылдары жарық көрген ардагерлер туралы материалдар енгізілді. Ал кітаптың ең маңызды әрі құнды бөлігі – төртінші бөлім деп есептеймін. Өйткені сол кезеңде Алматы облысында Ұлы Отан соғысының көзі тірі 66 ардагері бар еді. Біз облыстың 20 ауданы мен қаласын аралап, осы 66 майдангермен жүзбе-жүз кездестік. Олардың өмір жолын зерделеп, соғыстағы ерліктерін, бейбіт өмірдегі еңбектерін, ел дамуына қосқан үлестерін және кейінгі ұрпаққа айтар өсиет-өнегелерін жинақтадық. Осылайша, әр ардагердің тағдырын жеке-жеке қамтып, олардың естеліктерін кітап бетінде сақтап қалуға тырыстық. Бұл еңбектің басты құндылығы да осында. Өйткені біз тек тарихи деректерді жинап қана қойған жоқпыз, сұрапыл соғысты бастан өткерген майдангерлердің өз аузынан естіген естеліктерін келер ұрпаққа жеткізуді мақсат еттік, – дейді кітап авторы Қажет Андас.
Кітаптағы өмірбаяндар мен фотосуреттер соғыс жылдарының ауыртпалығын жекелеген адамдардың тағдыры арқылы танытады. Олардың қатарында майданнан елге оралған жауынгерлер де, Отанын қорғау жолында қаза тапқан боздақтар да бар. Әрқайсысының өмір жолы ел басына түскен сын кезеңнің шежіресін толықтырады.
Жинақта тыл еңбеккерлерінің еңбегіне де назар аударылған. Майдандағы жауынгерлер қан мен оттың ортасында шайқасса, тылдағы жұрт қажырлы еңбегімен елдің тіршілігін сақтап, Жеңісті жақындатуға үлес қосты. Осы тұрғыдан алғанда, кітап атауы майдан мен тылдың ортақ мұратын айқындайды: жауынгерлер ерліктің даңқын асырса, еңбеккерлер елдіктің нарқын көрсетті. Бұл сабақтастық жинақтағы соғыстан кейінгі бейбіт еңбек туралы деректерде де жалғасады.
Еңбектің маңызды бөлігінің бірі – Жеңістің 75 жылдығына аман-есен жеткен 66 жетісулық соғыс ардагерінің өмірбаяны мен ерлік істері. Олардың қатарында Ақсу, Балқаш, Ескелді, Жамбыл, Іле, Қаратал, Кербұлақ, Еңбекшіқазақ, Панфилов, Райымбек, Сарқан, Талғар, Көксу, Ұйғыр аудандары мен Талдықорған және сол кездегі Қапшағай қаласының майдангерлері бар. Ардагерлердің майдандағы жолымен бірге, Жеңістен кейінгі бейбіт өмірдегі еңбегі де кейінгі ұрпаққа өнеге ретінде берілген.
«Ерліктің даңқы, елдіктің нарқы» – өткеннің өнегесін бүгінмен сабақтастырған тарихи-танымдық жинақ. Ол қазіргі Алматы және Жетісу облыстарының тұрғындарына жерлестерінің ерлігі мен еңбегін тереңірек тануға мүмкіндік береді. Сондай-ақ өлке тарихын зерттеушілерге, соғыс және тыл тақырыбында ғылыми жоба дайындайтын мектеп оқушыларына қосымша дереккөз бола алады.
Майдангерлер мен тыл еңбеккерлерінің есімін, өмір жолын сақтау – тарихи жадты жаңғыртудың маңызды бөлігі. Осы мұратқа қызмет ететін құнды еңбектерді «Қажет кітап» жобасы оқырманға таныстыруды жалғастырады.
ӘОЖ 355/359
КБЖ 68.4
ISBN 978-601-7610-84-5
© «7Su-Company» баспасы, 2020 ж.
https://kazneb.kz/kk/catalogue/view/1607545
Айсұлу Төлеухан,
Өлкетанушы-журналист.
Суреттер мен бейнефильмді түсірген
Әмина Ақылбек.
«Q-Andas» ақпарат агентігінің тілшілері.












[…] Майдан мен тыл тарихын тоғыстырған жинақ […]
[…] Қазақ Qazaq توتە جازۋ Русский English […]