Q-Andas
No Result
View All Result
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
باستى بەت اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى

قىزاي قالپاق

admin
2025/06/30
اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
0
ҚЫЗАЙ ҚАЛПАҚ

قىزاي انا – حالقىمىز قادىر تۇتقان انالاردىڭ بىرى. ازان شاقىرىپ قويعان اتى كۈنبيكە. ەكەسى ۇلى جۈز بەيدىبەك بي قاراشاۇلى, ال شەشەسى –تۈركىستانداعى باب-اراب مەشىتىنىڭ يمامى بولعان ماقتىم اعزامنىڭ قىزى دومالاق انا. سوندىقتان ونىڭ بويىنداعى تەكتىلىك اتا-اناسىنان دارىعان.  اقىلگۆيلىگى, سەۋەگەيلىگى دۈيىم جۇرتتى تاڭعالدىرعان. 17 جاسىندا جاندەۋلەت بيدىڭ بالاسى شاعىر باتىرمەن ۈيلەنىپ, يتەمگەن, مەڭىس, بەگىمبەت, جدەربىس اتتى تۆرت بالانىڭ اناسى اتانادى. كەيىن ولاردىڭ ۇرپاقتارى اناسىنىڭ اتىمەن قىزاي اتالىپ كەتەدى. قىزايلار «اقتابان شۇبىرىندى, القاكۆل سۇلاما» جىلدارى بىر مەزگىل سىر بويىن مەكەندەپ, كەيىن ابىلاي حاننىڭ ەمىرىمەن شىعىسقا قونىس اۋدارادى. قازىر قىتايدىڭ ىلە ۆڭىرىنە قونىستانعان قىزايلار 700 مىڭنان اسادى.

قىزاي انامىز قىرىقتىڭ قىرقاسىنا ىلىنگەندە تۆرت ۇلى – يتەمگەن, مەڭىس, بەگىمبەت, دەربىستى شاقىرىپ الىپ, «… ەكى بىردەي بەيتەرەكتىڭ (كۈيەۋى شاعىر مەن توقتارقوجانى ايتادى) ارت-ارتىنان قۇلاپ, سوڭىندا تۆرتەۋىڭ قالدىڭ. جاراتقاننىڭ مۇنىسىنا دا شۈكىرلىك! «تەگى بىر – تەپپەيدى, تۈبى بىر – كەتپەيدى» – دەگەن اتالى سۆز بار. تۆرتەۋىڭنىڭ تەگىڭ دە, تۈبىڭ دە بىر. تۆرتەۋىڭ تۈگەل بولساڭدار, جۇدىرىقشا جۇمىلساڭدار, ۆنىپ-ۆسىپ كۆكتەيسىڭدەر. بىر-بىر بەيتەرەك بولىپ جەتىلەسىڭدەر. ەنە سول كەزدە تۆبەدەگى كەلەتىن, اينالاداعى ۈيىرىلەتىن بولادى!» – دەيدى. ارداقتى انامىز سۆزىن ودان ارى جالعاپ, «سەندەردىڭ بۇزىلماس بىرلىكتەرىڭنىڭ نىسان-بەلگىسى بولسىن دەپ, اق قويدىڭ نىق تۈبىتىنەن ۆزدەرىڭە ارناپ, تۆرت سايلى اق قالپاق تىكتىم. ول – تۆرت پەرزەنتىم بار دەگەنىم. سول تۆرت سايدى تۆبەدەن تۈيلىستىردىم. ول – تۆرتەۋىڭ تۈگەل بولىپ, باستارىڭ بىر تۆبەدە قوسىلىپ تۇراتىن بولسىن دەگەنىم. تۆبەسىنە جەتى تال مارجاندى شاشاق قادادىم. ول – كۆز تيمەسىن, حاس جاۋلارىڭ قايمىقسىن دەگەنىم. قالپاقتى كەڭىتىپ-تارىلتىپ كييۇگە بولاتىن ەتىپ, اينالدىرا ەكى قاتار ىلمەكتى جىپ تارتتىم. ول – قاشاندا بىر-بىرىڭە كەڭ, تولعامدى بولىڭدار دەگەنىم. ەرنەۋىن قارا بارقىتپەن تىستادىم. ول – اينالاڭ قارا ورمانداي قالىڭ ەل بولسىن دەگەنىم! ال, قالپاقتى اق تۈستى ەتىپ, ەپپاق كيىزدەن جاسادىم. ول – مەنىڭ بەيدىبەك بابامنىڭ اتا قونىسى – اق باستى الاتاۋدىڭ باۋىرىندا مۆلدىر بۇلاعىنىڭ سۋىن ىشىپ, كۆك شالعىنىنا اۋناپ ۆنىپ-ۆسىڭدەر, اق قارداي كىرشىكسىز كۈن كەشىڭدەر دەگەنىم…» – دەپتى.

قىزاي قالپاقتىڭ ۆزىندىك جاسالۋ ەرەكشەلىگى بار. بۇل قالپاق اق تۈستى بۋدان قويدىڭ مويىن بۆلەگىندەگى كۈزەم جۈنىن قىلشىقتاپ, تۈبىتىن بۆلىپ الىپ, تازارتىپ جۋىپ, كەپتىرىپ, تۈتىپ, شىپتا شىيدىڭ ۈستىنە قالىپتى قالىڭدىقتا دۆڭگەلەكتەپ تۈبىتتى تارتىپ بولعان سوڭ, شىيدى تارتىلعان جۈنمەن وراپ بىلەكتەپ شىعارىپ, كيىز بولىپ شىققاننان كەيىن, بىر ەدىك وقتاۋمەن بىلەكتەپ بارىپ, اق بور تاستى ۇنتاقتاپ شەشىپ, دەڭگەلەك ايلاندىرىپ الاقان قىرىمەن پىسىرىپ قازان تەكتەس بولدى دەگەندە ( كىرىسىپ كىيىز بولعىزۋ) كىرلەپ شعارىپ, (قايناق سۋ قۇيمالاپ كىرىن كەترۋ) كەپكەن سوڭ, كىيىزدى سىراپ, ورتاسىن مۆلشەرلەپ تۆرت قىيىقتاپ پىشىلەدى. مىسالى, 57  نومىرلى قالپاقتى مىسالعا الساق, قىيىقتىڭ جالپى بىيىكتىگى  29سم, ەر قىيىقتىڭ تۆبەتەي قايىرما كەڭدىگى 11سم, قىيىق كۆلبەۋ ۇزىندىعى 30سم, ەر قىيىقتىڭ ەتەك كەڭدىگى 21سم, تۈرمە قايىرىلار كەڭدىگى 19سم, تۈرمە قايىرماسى بىيكتىگى 8سم, تۈرمە وقا بۇل كەڭدىگى 16سم بولىپ, وسى ۆلشەم بويىنشا تۆبە قيىق جەنە جان قيىق قىرى جوعارى قاراي جەنە تۆمەن قاراي قىناپ قىيىلىپ پىشىلەدى. ەسكەرتە كەتەرلىگى, ەر نۆمەرلى قالپاقتىڭ ۆلشەمى دە ەر تۈرلى بولادى. ونى شەبەرلە ۆز قالاۋى بويىنشا ۆزگەرتىپ قولدانا بەرەدى. قالپاقتىڭ تۆرت قىرى ۈستىنە ىلمەلەپ باستىرا ۆرنەك نوبايىن شىعارادى. قالپاقتىڭ جاقتاۋى قاراتۇستى ماتامەن كۆمكەرىلەدى. بۇل ۈشىن ماتانى كۆلبەۋ (بۇلدىڭ ەنى ياكي ۇزىننا ەمەس) قيىقتاپ كەسىپ, پىشىپ قۇراستىرعان سوڭ كۆمكەرىلەدى. قالپاققا اق تۈستى بور تاسىن جاعادى. بۇل قالپاققا سۋ, كۈن ۆتكىزبەۋ جەنە اقتىق دەرەجەسىن ساقتاۋ ۈشىن قولدانىلادى. قىزاي قالپاقتىڭ وڭ-سول ەكى جاقتاعى تۈرمەسىنەن ايىرىق كەلتىرىپ, ماتامەن تىگىلەتىن كەستەلى ايىر قالپاقتىڭ ۈلگىسىن سىڭدىرە جاسالعان. سونداي-اق, باستىرما, ويۇلى ۆرنەك سالىپ جاسالاتىندىقتان كۆرىنىسى ەدەمى كەلەدى.

https://kazneb.kz/kk/catalogue/view/1657755

Q-Andas اقپارات

Post Views: 15
Қонақ шақыру ойыны
اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى

قوناق شاقىرۋ ويىنى

April 23, 2026
Балалар ойыны
اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى

بالالار ويىنى

April 21, 2026
Балалар ойыны
اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى

بالالار ويىنى

April 20, 2026
Омарақын Жансарбайұлы соққан үзеңгі
اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى

وماراقىن جانساربايۇلى سوققان ۇزەڭگى

March 4, 2026
Алты өрмелі, таспа жүген
اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى

التى ورمەلى، تاسپا جۇگەن

February 27, 2026
Алты өрмелі, таспа жүген
اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى

التى ورمەلى، تاسپا جۇگەن

February 24, 2026
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ولكە شەجىرەسىن سويلەتكەن قالامگەر

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«بەكزات ءومىر»: ونەرگە ارنالعان ەڭبەك

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

ولكە تاريحى ۇرپاققا امانات

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

جاڭا قاعيدا: «الەۋمەتتىك كاسىپكەرلەرگە جاڭا تالاپتار ءتۇسىندىرىلدى»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

جۇمىسپەن قامتۋ تارتىبىندە نە وزگەردى؟

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • tjتوتە جازۋ
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات

© 2025 qandas.kz