Q-Andas
No Result
View All Result
  • Басты бет
  • Өлкетану
    • Елтану
    • Жартас суреттері
    • Қажет дерек
    • Қажет кітап
    • Қасиетті жерлер
    • Қажет ақпарат
    • Халық жады
    • Ауесхан Мажайдың жәдігерлері
    • Андас Омарақын ізімен
    • Қуғын-сүргін
    • Көші-қон
    • Тұлғатану
  • Арнайы жобалар
    • Турнир
    • Экспедиция
    • Конкурс
    • Грант
    • Конференция
    • Көрме
  • Мұрағат
    • Бейнефильм
    • Галерея
    • Хаткерлік
  • Біз туралы
    • Әріптестер
    • Байланыс
    • Сайт әкімшілігі
    • PDF-мұрағат
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • Басты бет
  • Өлкетану
    • Елтану
    • Жартас суреттері
    • Қажет дерек
    • Қажет кітап
    • Қасиетті жерлер
    • Қажет ақпарат
    • Халық жады
    • Ауесхан Мажайдың жәдігерлері
    • Андас Омарақын ізімен
    • Қуғын-сүргін
    • Көші-қон
    • Тұлғатану
  • Арнайы жобалар
    • Турнир
    • Экспедиция
    • Конкурс
    • Грант
    • Конференция
    • Көрме
  • Мұрағат
    • Бейнефильм
    • Галерея
    • Хаткерлік
  • Біз туралы
    • Әріптестер
    • Байланыс
    • Сайт әкімшілігі
    • PDF-мұрағат
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
Басты бет Ауесхан Мажайдың жәдігерлері

Омарақын Жансарбай ұлының саптаяғы

Қазақ әлмисақтан бері өнерлі болған халықтың бірі. Қолөнерінің сан алуан түрін жарыққа шығарып, оны тұрмысы мен тіршілігінде керекке жаратқан.

admin
2025/08/01
Ауесхан Мажайдың жәдігерлері
0
Омарақын Жансарбай ұлының саптаяғы

Соның бірі ыдыс-аяқ жасау өнері. Ежелгі бабаларымыз ағаштан жасаған тегене, шара, саптаяқ, ожау, тағы да басқа тұтыну бұйымдары бүгінгі күні өз рөлін өшкіндетіп алғаымен, аса игілікті жасапаздықтың белгісі ретінде әлі күнге ел арасында сақталып келеді.

Қазақ қолөнершілерінің ыдыс-аяқ жасау шеберлігі негізінен ұқсас. Аталарымыз ыдыс-аяқты қайың, қара ағаш, алма-өрік сияқты қатты, сапалы, ыстық өткізбейтін, оңай шірімейтін ағаштардың ойылы мен тамырынан, құндыздығынан жасаған. Ыдыс-аяқты жасауға керекті ағашты алдымен белгілі мөлшерде кесіп, жобалап алғаннан кейін, мүсіндеп шабады. Шабу мөлшері белгілі шекке жеткенде тоқтатып, жарылып кетпей шарты астында күн, жел тимейтін қалыпты темпратурада кептіреді. Көлеңкеліь жер болмағанда ағашты сиырдың қиына орап та кептіреді.

Сол тұтыну бұйымдарының бірі саптаяқты жасау тәсілі мынадай болады.

Қазақтың сусын ішетін ыдыстары шара, саптаяқ, қос саптаяқ, тостаған (шөшек) болып төрт түрге бөлінеді. Бір литрден жоғары үш литрге дейінгі сусын сиятын ыдысты шара, жарты литрден жоғары бір литр арасында сусын сиса саптаяқ, екіжүз грамнан жоғары бесжүз грамнан төмен тамақ сиятын ыдысты тостаған (шөшек) деп атаған.

Тостаған, саптаяқ, шараларды аталғы шот (қос шот) және ыңғуырмен жасайды. Әдетте саптаяқ, шара, тостағандар тез жасауды талап етеді. Сондықтан бұл ыдыстарды жасағанда қалың жерін екі сантиметр, жұқа жерін бір сантиметр етіп жұқартып алады. Осылай істегенде тез кебеді әрі жарылмайды. Саптаяқ жасау үшін ағаштың ойылы мен құндыздығы қажет. Саптаяқты жұқартып алғаннан кейін барып жалғасты өңдеу жұмысы істеледі. Саптаяқ ойылып, қырланып дайын болғаннан кейін үш-төрт рет малдың мйаымен майланады. Қайта, қайта кептіріп, әбден қатқаннан кейін істетуге беріледі.

Жоғарыдағы саптаяқ Омарақын Жансарбай ұлының өзі шауып, кептіріп, майлап жасаған саптаяғы.

 

https://kazneb.kz/kk/catalogue/view/1657755

 

Q-Andas ақпарат

0 0 votes
Рейтинг статьи
Қаралым 22
Қонақ шақыру ойыны
Ауесхан Мажайдың жәдігерлері

Қонақ шақыру ойыны

August 31, 2026
Балалар ойыны
Ауесхан Мажайдың жәдігерлері

Балалар ойыны

August 31, 2026
Балалар ойыны
Ауесхан Мажайдың жәдігерлері

Балалар ойыны

August 31, 2026
Омарақын Жансарбайұлы соққан үзеңгі
Ауесхан Мажайдың жәдігерлері

Омарақын Жансарбайұлы соққан үзеңгі

August 31, 2026
Алты өрмелі, таспа жүген
Ауесхан Мажайдың жәдігерлері

Алты өрмелі, таспа жүген

August 31, 2026
Алты өрмелі, таспа жүген
Ауесхан Мажайдың жәдігерлері

Алты өрмелі, таспа жүген

August 31, 2026
Subscribe
Login
Notify of
guest
guest
0 комментариев
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

ЖАҢА ҚАҒИДА? «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • kzҚазақ
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • Басты бет
  • Өлкетану
    • Елтану
    • Жартас суреттері
    • Қажет дерек
    • Қажет кітап
    • Қасиетті жерлер
    • Қажет ақпарат
    • Халық жады
    • Ауесхан Мажайдың жәдігерлері
    • Андас Омарақын ізімен
    • Қуғын-сүргін
    • Көші-қон
    • Тұлғатану
  • Арнайы жобалар
    • Турнир
    • Экспедиция
    • Конкурс
    • Грант
    • Конференция
    • Көрме
  • Мұрағат
    • Бейнефильм
    • Галерея
    • Хаткерлік
  • Біз туралы
    • Әріптестер
    • Байланыс
    • Сайт әкімшілігі
    • PDF-мұрағат

© 2025 qandas.kz

wpDiscuz