Q-Andas
No Result
View All Result
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
باستى بەت انداس وماراقىن ىزىمەن

ناۋرىز قالاي تويلانادى?

admin
2025/02/17
انداس وماراقىن ىزىمەن
0
Наурыз қалай тойланады?

ناۋرىز مەيرامىندا استرونومييالىق جەر قوزعالىسى كۈنمەن تۈننىڭ تەڭەلىپ, كۈننىڭ ۇزارۋ سەتىنە تۋرا كەلەدى. وسى كۈندى “ۇلىستىڭ ۇلى كۈنى” دەپ ۇلىقتاعان اتا-بابالارىمىز كەمىندە جەتى تۈرلى نەمەسە ودان دا كۆپ دەمنەن ناۋرىز كۆجە جاساپ, ناۋرىز جىرىن ايتىپ, جاڭا جىلدان مەيىر-شاپاعات تىلەپ, مەرە-سەرە بولىپ قالادى.

بۇل مەيرام قىتاي قازاقتارى اراسىندا كۆنە جىل ەسەبى بويىنشا اقپان ايىنىڭ 20-سىنان تويلانا باستايدى دا, تۋرا وتىز كۈن دەگەندە, ياعني ناۋرىز ايىنىڭ 21-ى كۈنى اياقتالادى. ال 22-ناۋرىزدا بۈكىل ۇلىس بولىپ قۇتتى مەرەكەنى ۇزاتىپ سالادى. «ۇلىستىڭ ۇلى كۈنى» دەگەنىمىز وسى.

ناۋرىز مەرەكەسىنىڭ ەڭ بىر ماڭىزدى تۇسى – جەردىڭ توڭى جىبىپ, قولداعى مال ۆرىسكە شىعىپ, قولى بوساي باستاعان قاۋىم بىر-بىرىنىڭ حال-كۈيىن بىلۋگە مۈمكىندىك الۋى. ەرينە, ەرتەدەگى كۆشپەلى جۇرت بىر-بىرىنەن شالعاي ورنالاسقاندىقتان قىستىگۈنى ۆزارا حابار الىسۋى قيىنعا تۈسكەنى انىق. بۇل قاتارعا قىتاي قازاقتارىن دا جاتقىزۋعا بولادى. ىلە مەن ەرتىس ۆزەندەرىنىڭ بويىن ساعالاعان ەل مالدىڭ قامى ۈشىن تاۋ جاعالاپ, ۆزەن ساعالاپ تىرشىلىك ەتتى. بىر اۋىل مەن ەكىنشى اۋىلدىڭ اراسى ۆتە شالعاي بولعاندىقتان كۈز بەن قىس ايلارىندا بىرىمەن بىرى حابار الىسا الماي قالاتىن كەزدەرى بولدى. وعان كۆبىنە تابيعاتتىڭ توسىن مىنەزى سەبەپ بولىپ جاتتى. ال ناۋرىز ايى تۋا سالا حابارسىز كەتكەن ەل بىرىمەن-بىرى حابارلاسىپ, اماندىعىن بىلىسىپ جاتادى. وسى بەرەكەلى تىرلىكتى ناۋرىز مەرەكەسىنىڭ جىر-دۋمانى ەسپەتتەي تۈستى. سوندىقتان قىتايداعى قانداستارىمىز كۆنە جىل ەسەبى بويىنشا ناۋرىز ايىنىڭ تاق كۈندەرى, ورنالاسقان جەرىنە قاراي كەزەكتەسىپ, جەتى دەمنەن ناۋرىزكۆجە جاساپ, كۆرشى اۋىلعا قىدىرىپ بارىپ, «ۇلىس وڭ بولسىن, اق مول بولسىن» دەپ تىلەك تىلەسىپ, امان-ەسەن جاڭا جىلعا جەتكەنىنە قۋانىسقان. بەرتىن كەلە, مەرەكە سالتاناتى دا ۆزگەرە باستادى. وندا ناۋرىز ايى باستالعان سوڭ اۋىلدىڭ بىر باسىنان باستاپ, كۆشە-كۆشە دە ناۋرىزكۆجە جاسالادى. ادامدار توپ-توپ بولىپ ۈي ارالاپ قىدىرىپ, كۆجە ىشەدى. «ناۋرىز بەيىتىن» ايتىپ, تۈرلى كۆڭىل اشۋ شارالارىن ۆتكىزەدى. بۇل كۈنى بالالار شاتتىققا شومادى. ولار كۈندىز تەپكىش تەۋىپ, باتبىراۋىق ۇشىرسا, كەشتە جاسىرىنباق وينايدى.

دەي تۇرعانمەن, سوتسياليستىك يدەولوگييانىڭ سالقىنى اتاۋلى مەرەكەگە كەرى ىقپال ەتكەنى بەرىمىزگە مەلىم. تىپتى, بىر كەزدەرى ونى كۆنەنىڭ كۆزى رەتىندە شەكتەۋ قويعانى دا انىق ەدى. الايدا بۇل جۈيە حالىقتىڭ نانىمى مەن سەنىمىن, دەستۈرى مەن ۆمىر سۈرۋ قاعيداسىن تۈبەگەيلى ۆزگەرتىپ كەتە العان جوق. بۈگىنگى تاڭدا وسىدان 20-30 جىلدىڭ الدىنداعىداي جىر-دۋماندى مەرەكە بولماسا دا, ەر ۈي سايىن كۆجە جاساپ, قۇتتى كۈندى قىزۋ قارسى الۋ ساقتالىپ قالدى. قازىر مۇنداعى ەل جاڭاشا جىل سانۋعا كۆشكەنىمەن, اۋىل جەنە مال شارۋاشىلىعىمەن شۇعىلداناتىن تۇرعىندار كۆنەشە جىل قايىرۋ بويىنشا دا شارۋاسىن رەتتەپ وتىرادى. اۋا رايىن, ادام تاعدىرىن, تابيعاتتاعى توسىن ۆزگەرىستەردى جىل قايىرۋ ارقىلى بولجاپ وتىراتىندار دا كۆپ.

سۆز ورايى كەلگەندە ايتا كەتەيىن, قىتايلىقتار جىلدى مۈشەلدەپ ساناۋ تەرتىبىن قولدانىپ كەلەدى. ولاردىڭ تاريحي قۇجاتتارىندا 12 مۈشەل بويىنشا جىل ساناۋ (كۆنە جىل ەسەبى) زامانىمىزدان بۇرىنعى 2637 جىلى 6 ناۋرىزدان باستالعان دەپ جازىلعان. قازىر قىتايلىقتار ەدەتتە جاڭاشا كۈنتىزبەنى قولدانعانىمەن, ولار دا جاڭا جىل مەرەكەسىن اقپان ايىندا تويلاۋدى دەستۈرگە اينالدىرعان. تىپتى, ەكونوميكالىق, ەلەۋمەتتىك جوبا-جوسپارلارىن دا كۆنەشە جىل ەسەبى بويىنشا باعىتتاپ وتىرادى. بۇل ولاردىڭ ەكونوميكالىق تۇرعىدا باسقالارعا تەۋەلدىلىكتەن قۇتقارىپ وتىر. بۈگىنگى قىتاي ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنىڭ تۈپكىلىكتى سەبەبى دە, مىنە, وسى. سوندىقتان بىز دە اتا-بابامىزدىڭ ۇستانىمدارىنا نەگىزدەلە وتىرىپ, ناۋرىز مەرەكەسىن تەك مەيرام رەتىندە عانا ەمەس, قازاقتىڭ جاڭا جىلى دەپ تانىعانىمىز جۆن. ساياسي-ەلەۋمەتتىك, ەكونوميكالىق جوسپارلاردا سوعان ساي قۇرىلسا ۇتىلمايمىز دەگىم كەلەدى.

قاجەت انداس.

Post Views: 21
Қышқыш қалай жасалған?
انداس وماراقىن ىزىمەن

قىشقىش قالاي جاسالعان

August 12, 2026
Адамның пайда болуы
انداس وماراقىن ىزىمەن

ادامنىڭ پايدا بولۋى

August 10, 2026
Күн және жұлдыздар
انداس وماراقىن ىزىمەن

كۇن جانە جۇلدىزدار

August 5, 2026
كۇن مەن جەر
انداس وماراقىن ىزىمەن

كۇن مەن جەر

August 4, 2026
Аспанның биіктеуі
انداس وماراقىن ىزىمەن

اسپاننىڭ بيىكتەۋى

July 31, 2026
Жер-көктің айырылуы жөнінде (Күнес ауданының аңыз-ертегілері)
انداس وماراقىن ىزىمەن

جەر-كوكتىڭ ايىرىلۋى جونىندە (كۇنەس اۋدانىنىڭ اڭىز-ەرتەگىلەرى)

July 30, 2026
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ولكە شەجىرەسىن سويلەتكەن قالامگەر

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«بەكزات ءومىر»: ونەرگە ارنالعان ەڭبەك

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

ولكە تاريحى ۇرپاققا امانات

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

جاڭا قاعيدا: «الەۋمەتتىك كاسىپكەرلەرگە جاڭا تالاپتار ءتۇسىندىرىلدى»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

جۇمىسپەن قامتۋ تارتىبىندە نە وزگەردى؟

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • tjتوتە جازۋ
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات

© 2025 qandas.kz