Q-Andas
No Result
View All Result
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
باستى بەت ولكەتانۋ تۇلعا تانۋ

ەل ارداعى

كومپوزيتور، ايگىلى اقىن ابىلقايىر اسقاربەكۇلى تۋرالى

admin
2025/10/07
تۇلعا تانۋ
0
Ел ардағы

قۇلاقتان كىرىپ بويدى الار،
اسەم ءان مەن ءتاتتى كۇي.
كوڭىلگە ءتۇرلى وي سالار،
ءاندى سۇيسەڭ مەنشە ءسۇي، – دەيدى ۇلى عۇلاما اقىن اباي.

قاراڭىزدارشى، قانداي ءدوپ باسىپ ءدال ايتىلعان، جۇرەككە جىپسەلەپ كىرىپ، جاندى جادىراتىپ، بويدى بالقىتاتىن جاقسى ءان مەن ءتاتتى كۇيدىڭ قۇدىرەتىن ارقانداي ءبىر سەزىم يەسى جۇمىرباستى پەندە وسىلاي سەزىنەرى حاق. ءپاني دۇنيەنىڭ اشى ازابىن تارتىپ، اش-ارۋاق بەينەلى ارىپ-اشىپ جۇرگەندەر بولسىن، بولماسا باسىنا كەلگەن باق، داۋلەتتىڭ ارقاسىندا باقىت ءشارباتىن شاراسىنان اسىرا توگىپ-شاشىپ الاكول باقايىنان كەلمەي، بارلىق دارياسىن تولارساقتان كەشىپ، بايلىق پەن مانساپقا ماستانىپ جۇرگەندەر بولسىن، ءبارى-ءبارىنىڭ دە تۇسىنبەيتىنى، جاقسى ءان مەن ءتاتتى كۇيگە ءتانتى بولمايتىنى، الا بورتىپ جادىرامايتىنى جوق شىعار-اۋ. انە سونداي جۇرت جۇرەگىن جىلىتىپ ىرعاقتى ءان، سىرشىل سەزىم، سىرلى اۋەنىمەن ەل كوگىندە قالىقتاپ، تۋعان جەرىن جىر مەن دۋعا بولەپ وتكەننىڭ ءبىرى – اتى الاشقا تانىمال، اياۋلى ليريك اقىنىمىز ءابىلحايىر اسقاربەكۇلى بولاتىن. ول كەتپەننىڭ سابىنداي كەلتە عانا اقىندىق عۇمىرىندا از كۇن بولسا دا سانالى كۇيى مەن سازعا تولى تال دومبىراسىن الا كەلىپ، جازبا ادەبيەت بەتىنە جارق ەتىپ شىعىپ الاۋ نۇرىن الاپقا شاشقان اقىن.

… كەڭسۋىم تۇگەل ورمان الا مايىڭ،
سامىرسىن بىتىك وسكەن قاراعايىڭ.
بۇيرا تال، قارا مويىل، سارى شاڭكىش،
جامىلعان قالى كىلەم تاۋ مەن سايىڭ… («ءۇش وزەن»). ءوزى ايتقانداي، قالى كىلەم جامىلىپ، ورمانىمەن كومكەرىلگەن جەرۇيىعى كۇنەس اۋدانىنىڭ كەڭسۋ دەگەن جەرىندە:

… –  ءيا، حالقىم، قاسيەتىڭدى ۇققان ۇلىڭ،
ەڭ العاشقى ىڭگالاپ شىققان ءۇنىم.
مىڭ توعىز ءجۇز جيىرما ءتورتىنشى جىل،
قازاننىڭ جيىرما توعىزى جۇلدىزى تۋعان كۇنىم.
اكە-شەشەم ەرەكشە قۋانىپتى،
كورگەندە قىزدان كەيىن العاشقى ۇلىن، – دەپ جازعانداي جۇپىنى عانا قوڭىر شاڭىراقتا كورىكتى كەڭسۋ قويناۋىندا دۇنيەگە كەلگەن، تاۋدىڭ قوڭىر سامالى كەكىلىن جەلپىپ، تاۋ تابيعاتى سەزىمىن سەرپىپ، جۇپار اتقان ءتاتتى اۋاسى قان بوپ تاراپ، كەڭسۋدىڭ شيپالى ءمولدىر سۋى جانىن نارلەندىرگەن اقىن قارشادايىنان-اق تەتىك، وجەت بولىپ ءوستى. ول قولى قىسقالىعىنان مەكتەپ تابالدىرىعىن اتتاپ الىپپە بەتىن اشا الماسا دا، سەزىمتال، ءورشىل العىرلىعىمەن ىزدەنۋ ارقىلى تولىق ساۋاتتانادى. قۇربى-قۇرداس، زامانداس قىز-كەلىنشەكتەرگە حات جازىپ، ءازىل-ەفيگراممالار ارناي ءجۇرىپ، جازىپ-سىزۋعا دا توسەلىپ الادى.

м… اكەم سوپى، قولى دا ىسمەر ەدى،
بەرەتىن ايىل ءورىپ، قامشى ساپتاپ.
ولەڭنەن شەشەم ماعان ەنشى بەرگەن،
ءان، ولەڭگە سول كىسى قىلدى تاقتاق… (ءومىر سيى) دەگەندەي، ابىلقايىردىڭ اكەسى اسقاربەك ءدىن جولىن قۋعان، بىرتوعا، تاقۋالىعى بولعانىمەن، قوڭىر مىنەزدى قولى ىسمەر، ايىل-تۇرمان جاساپ، قامشى ساپتاپ، ومىلدىرىك ورەتىن شاكەنە شەبەرلىگى بار، ءوز ىسىنە قۇنتتى ادام ەدى. ال شەشەسى وقتاۋ انامىز اڭقىلداعان اقكوڭىل، اڭگىمەنىڭ مايىن تامىزاتىن شەجىرە، ورەلى ولەڭشى، شەشەن، دۋمانشىل ادام بولعان دەسەدى. وتباسىلىق تۇرمىستارى جۇپىنى، قوڭىر قالتا بولعانىمەن كەرەگەسىنەن دومبىرا ۇزىلمەيتىن، وت باستارى جاز كۇنىندەي جىلى، ماي ايىنداي شۋاقتى، اشىق-جارقىن كوڭىلدى ءوتۋشى ەدى. اناسى قايداعى قىزعىلىقتى اڭگىمەلەردى، كۇلدىرگى، جاڭىلتپاش، ويناقى ءازىل-قالجىڭداردى ايتىپ بەرەتىن. ءان، ولەڭ ۇيرەتەتىن، ءاڭىز-ەرتەگىلەرمەن قوسا، «قىز جىبەك پەن تولەگەن»، «قالقامان-مامىر» سياقتى قازاقتىڭ عاشىقتىق جىر-داستاندارىن، اسەت پەن ىرىسجاننىڭ، ءبىرجان مەن سارانىڭ ايتىسى قاتارلى ايتىستاردى جاتقا ايتىپ، جاتتاتاتىن، ءسويتىپ، اڭعارلى ءاز انا كىشكەنتاي بالاپانىن جورگەگىنەن باۋلىپ، حالىق قازىناسىن بالا جۇرەگىنە ەمشەك سۇتىمەن بىرگە ۇيىتىپ، ءان-جىرمەن تۇساۋىن كەسىپ، ولەڭمەن ونەر بيىگىنە جەتەلەپ، جەبەپ وسىرەدى.

«ات بولاتىن قۇلىن مۇشەسىنەن، ادام بولار بالا كىسەسىنەن بەلگىلى» دەگەندەي، تالاپتىڭ تايىنا ەر سالعان تالاپكەر، تالعامپاز، زەردەلى بالا 6-7 جاسىنان باستاپ-اق ۇيرەنگەن ءان، ولەڭ ايتىستارىن، جىر-داستاندارىن ەل جينالعان ورىندا، توي توپتا دومبىراعا قوسىپ، تامىلجىتا شىرقاپ تىڭداعاندى تامساندىرىپ، تاڭداي قاقتىراتىن، ءوزى جانىنان ولەڭ قۇراپ، تاقپاق شىعارىپ قوسىپ ايتاتىن ەدى. وسى جۇرىسپەن اياداي بولسا دا قىزىعى مەن قىزۋى مول وت باسىندا ويناقتاپ ءجۇرىپ، 1931 جىلعا دەيىن اتا-انا تاربيەسىندە بولادى. ءدال جەتى جاسقا شىققان جىلى وتباسىمەن ناعاشىسى،  اقىلدى باردام ادام باكەجان دەگەن كىسىنىڭ قاسىنا كوشىپ بارادى. ءابىلحايىر اۋىلدىڭ قوزىسىن باعىپ، وتباسى تىرشىلىگىنە ارالاسىپ، بىرنەشە جىلدى وتكىزەدى. 1940 جىلى ات جالىن تارتىپ ءمىنىپ ازامات قاتارىنا ىلىنە بەرگەندە:

– مىرزالىق ەتكەنىم جوق توقتىعىمنان،
بولعان ءىس راسىندا جوقتىعىمنان.
ايتەۋىر دالباس قىلىپ، ساقشى بولعام،
باسقان سوڭ قۋ كەدەيلىك شوقتىعىمنان…(«جالاڭاشتىق»)، – دەگەندەي، قىزۋ تىرلىككە تالاسىپ كەتە بارادى. ءابىلحايىردى تەتىك، وجەت، ەر كوڭىلدى بولعان سوڭ ءبىر ىسكە جارار، كەمتار كۇن كورىسكە سەپتىگى تيەر دەگەن ويمەن كەدەيشىلىك كەرىپ، جوقشىلىق جەلكەسىنە مىنگەن اكەسى ارالتوبە ساقشى باسقارماسىنا جۇمىسقا ورنالاستىرادى. ۇلكەندەردىڭ ايتۋىنشا، ساقشى بولىمشەسىنىڭ باستىعى گومەنداڭشىل حۋموچاڭنىڭ قانقۇيلىلىعى سونشالىق جىلاعان بالا ۋانىپ، تۇكىرىك جەرگە جەتپەي قاتاتىن ىزعارلى ەدى دەسەتىن. ءتىپتى ول تۇسىنان اتپەن جەلىپ وتكەن قازاقتاردى ۇستاتىپ، جۇرەسىنەن وتىرعىزىپ، ەسىنەن تاندىرا دۇرەلەپ، ارتىنان اباقتىعا جاۋىپ، ات-شاپان ايىپ تارتقىزادى ەكەن. ءابىلحايىر جالىنداعان 16 جاس كەزىندە سول جالماۋىز حۋسوجاڭنىڭ قاراماعىنا ساقشى بولىپ قاتال قارماعىنا ىلىگىپتى. جۇرەگىنەن ولەڭ بۇرقىراپ، اۋزىنان اسەم ءانى توگىلىپ تۇرعان جاس اقىنعا اركىم اۋەس قوي، ونىڭ ۇستىنە ساقشىلىعى تاعى بار، سوندىقتان اۋىلداعى اعايىندارى ءبىر كۇنى قوناققا شاقىرادى. مۇنى ەستىگەن قاتىگەز حۋ سوجاڭ (ساقشى باستىعى):
حۋ سوجاڭ ۇردى كەلىپ شاپالاقتاپ،
بوقتايدى قىتايشالاپ اقاراتتاپ.
سىپىرىپ شتاندى دا شەشىپ الدى،
جالاڭاش ىستىق كۇنگە قويدى قاقتاپ.
ودان سوڭ كازارمادان شىعاردى ايداپ،
كەك وتى جالىندادى قانىم قايناپ.
كوشەگە جاپ-جالاڭاش قۋىپ سالدى،
ۇياتتان كەتە بەردىم سورىم قايناپ… («جالاڭاشتىق») دەگەندەي، ۇستىندەگى بار كيىمىن، كەرەك دەسەڭىز اق ءبوز شتانىن دا قويماي سىپىرىپ الىپ، ۇرىپ-سوعىپ، ىستىق كۇنگە قاقتاپ، كازارمادان تىر جالاڭاش قۋىپ تاستايدى. وسى بەتپەن كوشەگە شىققان ونى جالاڭاش جىندى ادام كورگەندەي، بالالار مازاقتاپ، تاس لاقتىرادى، يت قوسا ابالاتىپ اۋىلدان ۇزاتادى، اقىرى كۇندىز ءجۇرۋ مۇمكىن بولماي قالادى.

… بايقادىم كوك ەرمەننىڭ بار الابىن،
سورعانداي ءشوپ، گۇلىنەن ارا بالىن.
قۇرتتاعان قىزىل يتتەي شىبىن قۋعان،
تاپتىم دا قالىڭ جەرىن پانالادىم، – دەيدى… («جالاڭاشتىق»).

وسىلايشا ءبىر ءتۇپ كوك ەرمەندى پانالاپ، ىستىق كۇنگە كۇيىپ، ۇزاق سارىلىپ جاتادى. اقىرى كوك ىشەگى كوگەرگەندە ارەڭگە كەش باتىپ، قاس قارايادى. ىمىرتتى جامىلىپ، جارىم تۇندە ۇيىنە جەتەدى. وياۋ جاتقان اكە دىبىردى ەستىپ، ۇيگە كىر دەيدى، بىراق ول:

– وي، اكە، كىرە الماسپىن، جالاڭاشپىن،
اشۋعا ەرگەنشەكتى جاراماسپىن.
بۇتىمدا قىل اياعى ىشتانىم جوق،
جالاڭاش، جالاڭاياق، جالاڭباسپىن…
بۇل جايدى كورىپ اكەم كۇڭىرەندى،
باسقانداي قايعى بۇلتى بۇگىن ەندى.
جاۋدىرىپ گومەنداڭعا نالەت قارعىس،
ءتورت اۋناپ توسەگىنەن تۇرەگەلدى… («جالاڭاشتىق»)، – دەيدى.

بۇنداي ءجونسىز زورلىق اقىن جۇرەگىنە قانجار بولىپ قادالىپ، جانىنا ۋداي اشتى جارا سالىپ قاتتى اشىندىرادى. سوندىقتان ول ءوز ەركىمەن جاۋىنگەر قوسىننىڭ قاتارىنان تابىلىپ، ەل ازاتتىعى ءۇشىن كۇرەسكە اتتانىپ، 1945 جىلى ءۇش ايماق توڭكەرىسىنە قاتىسادى.

ەلى ءۇشىن باسىن بايگەگە تىگۋگە دايىن توڭكەرىسشىل اقىن كۇرەس مايدانىنداعى بەس جىلدىق جاۋىنگەرلىك ءومىرىن ماعىنالى دا تابىستى تامامداپ، 1950 جىلى تۋعان اۋىلىنا اشىق، جارقىن ماقتانىشپەن ورالادى. شات زامان ارايىنا شومعان اۋىلى ازات بولىپتى. حۋ سوجاڭنىڭ دا قاراسى ءوشىپتى. ەل قاباعى دا كوتەرىڭكى ەكەن. بۇل كوڭىلدى كۇيدى كوزىمەن كورگەن اقىن اشتىنىڭ ءدامىن بىرگە تاتىسقان كەدەي باۋىرلاستارىمەن بىرگە جاڭا ءومىردى جاڭاشا قۇرۋ ىسىنە جالىنداعان جاس تاسقىندى قايراتپەن بىلەك سىبانىپ قۇلشىنا كىرىسىپ كەتەدى. وعان حالقى قادىرلەپ جاۋاپكەرشىلىگى كۇشتى بولعان كەڭسۋ اۋىلدىق ۇكىمەتتىڭ حاتشىلىق مىندەتىن جۇكتەيدى. بۇل مىندەتتى 1956 جىلعا دەيىن اتقارىپ 1957 جىلى جوعارىنىڭ ۇيعارىمى بويىنشا كۇنەس اۋداندىق ورمان مەكەمەسىنە كادر بولىپ اۋىسادى.
«اقىننىڭ ءتىلى اشتى» دەيدى حالىق. بۇل جالپىلاما شىندىق ەمەس، اقىن دا ادام ەمەس پە؟ «اشىنعان ءتىلدى، اشىققان ۇرى بولادى» دەگەن حالىق ءسوزى بار. الايدا اقىن كورەگەن، قوعامدى، ادامداردى كۇزەتە بىلەدى، سول جايلى كەسىمىن بۇكپەسىز ايتا الادى. كەيدە اشىنا قالعاندا اۋىزدان ءسوزسىز اشىنىشتى ءسوز توگىلىپ، ۋداي اشى شىندىقتى اشكەرەلەيدى. كەيبىر تەرىس ازۋ جوندىلار ءابىلحايىردى سارى ءان ايتتىڭ، جىر جىرلادىڭ، قارا ولەڭ ساپىردىڭ دەپ سۇعىن قادايدى. قايدا بارسا تەكتەلىپ، «وتىرسا وپاق، تۇرسا سوپاق» دەگەندەي، ىزىڭداپ مازالاي بەرەدى. شاۋجايىنا جارماسىپ، تىزگىنىن قاعادى. اقىرى ولار دەگەنىنە جەتتى. 1962 جىلى 4 ايدا جۇمىستان سەبەپسىز قىسقارتىلىپ، اۋىلعا قايتارىلادى. بۇل رۋحاني سوققى ونى جاسىتا المايدى. قايتا شىڭداپ، شىڭايتا تۇسەدى. جوعارىعا ارىزدانىپ ىزدەنىس تە جاسايدى، اۋداندىق حالىق ۇكىمەتى ونىڭ جازىقسىز جابىرلەنگەندىگىن انىقتاپ، 1963 جىلى قاڭتاردا  قايتادان قىزمەتىن قالپىنا كەلتىرەدى.

«جالتاڭداعى جالعىز اعاش جەل وتىنەن قۇتىلماس» دەگەندەي، 1966 جىلى ەلگە اپات اكەلگەن مادەنيەت زور توڭكەرىسىنىڭ قاپتاعان قارا بورانى جالتاڭداعى جالعىز اعاشتاي ءابىلحايىردى تاعى دا سۇراپىل سوققىلايدى. ونى قايداعى ءبىر «ۋحان-دىڭتونىڭ سويىل سوعارى، يانشانداعى تۇنگى ءسوزدىڭ ادال اتقارىپ اقتاۋشىسى، «شەتەلدىڭ راديوسىن تىڭداعان، دەلو اۋدارۋشى، ۇلى پارتيامىزعا، ۇلى كوسەمىمىز ماۋ جۋشيگە ءتىل تيگىزۋشى، سارى ءان-جىردىڭ قامباسى، شەتكە تابىنعان ەكى جۇرەك، كەرى توڭكەرىسشى، قارا ءجىپ» دەگەن ءتۇرلى جالامەن قارالاپ، شەتكە تۇرعىزادى. كەشتە كۇرەسكە الىپ، كۇندىز قىزىل ەرەۋىلشىلەردىڭ (توڭكەرىسشىلەردىڭ) باقىلاۋىندا ەڭبەكپەن وزگەرتۋگە سالادى. مۇنىمەن بىتكەن جوق، «قۋىرداقتىڭ اكەسىن تۇيە سويعاندا كورەسىڭ» دەگەندەي، ونىڭ بۇل كۇنى كوپ بولعانداي 1969 جىلعا كەلگەندە «بىرگە سوققى بەرىپ، ۇشكە قارسى تۇرۋ» كۇرەسىندە نايزا ۇشىنا تاعى تۇيرەلىپ، كورگىلىكتىڭ كوكەسىن كورەدى. «ۇشىنا شىققان ناق كەرى توڭكەرىسشىل ەلەمەنت» دەلىنىپ كۇندىز-ءتۇنى كۇرەسكە الىنىپ، ۇرىلىپ-سوعىلىپ قاتتى قيناۋ كورەدى.

1970 جىلى مامىردا «ناعىز كەرى توڭكەرىسشىل ەلەمەنت» دەگەن شويىننان اۋىر قارا قالپاق كيگىزىلىپ، سول جىلى تامىزدا كۇنەس اۋدانى كەڭسۋ اۋىلى، كوكتوبە قىستاعىنا ەڭبەكپەن وزگەرتۋگە جەر اۋدارىلادى. ەڭبەگى ەش بولىپ، مال-مۇلكى تالان-تاراجعا ۇشىرايدى. كيەر كيىم، ىشەر استان قاعىلىپ اقتابان، شۇبىرىندى كۇيگە ءتۇسىپ، قىلمىس اتتى اجىرعىنى ارقالايدى. مىنە، ءدال وسىنداي تەپكى استىندا ءۇش جارىم جىلدىق سۇرەڭسىز اۋىر كۇندەردى زورعا ۇزاتىپ، 1973 جىلى قاراشادا اقتالىپ، ساياسي قۇقىعى قالپىنا كەلەدى. الايدا، «بۇزاۋىندا قورىققان بۇقاسىندا دا قورقادى» دەگەندەي، كۇنەس ورمان مايدانىنداعى كوزاياسى تار، كورە الماس كۇندەستەرى ءالى دە ونىڭ ماي وكشەسىنە ءبىز قاداماقشى بولادى. سەس كورسەتىپ، كوز الارتادى، ابدەن سۋ ءشايلى بولعان ەت جۇرەك بۇل ەركىندىككە تولىق سەنىپ كەتپەيدى دە اۋىلعا قايتىپ، وتباسىندا، بالا-شاعاسىنىڭ قاسىندا الاڭسىز، تىنىش تۇرمىس كەشىرۋدى ويلايدى. ءسويتىپ، 1974 جىلى اقپاندا كەڭسۋ اۋىلىنا كەلىپ، قونىس تەبەدى. شتاتى، 7 ادامدىق قالا ناپوسىنان ايىرىلىپ، اۋىلدىڭ قاتارداعى جۇمىسكەرى بولىپ شىعا كەلەدى دە، ەگىنشىلىكپەن اينالىسادى. ءانىن ايتىپ، كۇيىن شەرتىپ ءبىر قالىپتى كۇندەردى اۋىل اراسىندا وتكىزە بەرەدى. 1992 جىلى 3 تامىزدا اياۋلى ارداگەر، ليريك اقىنىمىز ءوزىن قورشاعان جىرسۇيەر قالىڭ قاۋىم ورتاسىندا ءان شىرقاپ وتىرعاندا كەنەت قان قىسىمى قاتتى جوعارىلاپ ەمدەۋ ءونىم بەرمەي كەڭسۋدا دۇنيە سالىپ، تۋعان جەرىنىڭ تورقا توپىراعىنا جەرلەندى.
***************************

ءابىلحايىر اسقاربەكۇلى كوپ ۋاقىتىن ونەرسۇيەر، قادىرىن ۇعار دۋمانشىل حالقى ورتاسىندا، ولەڭ-تويلاردا، جيىن-توپتا سورعالاعان سۇلۋ، سازدى دا ىرعاقتى اندەرىن تامىلجىتا ءجۇرىپ، تىڭدارماننىڭ ايىزىن قاندىرىپ، قازداي قالقىتىپ، ۇيرەكتەي ءجۇزىپ وتكىزگەن ەدى. «ابەكەڭ كەلىپتى» دەگەن ءسوز شىقتى بولدى ەنتەلەگەن جۇرت اينالاسىنا لەزدە توپتالىپ، وزدەرى ات قويىپ الپەشتەگەن اقىنىن قورشاپ الاتىن.  «جاقسىنىڭ جاتتىعى جوق» دەگەن ەمەس پە، جۇرەگى جۇمساق ابەكەڭ دە جىر قۇمار قاۋىمنىڭ قىمباتتى ءىلتيپاتىن قيىپ كەتپەي، قيىن ىستەرىندە قايىرىپ تاستاپ، قانجىعاسىنداعى دومبىراسىن دەرەۋ شەشىپ، كوك تەپسەڭگە مالداسىن قۇرىپ وتىرا سالىپ، شىرقاتا جىبەرەتىن. ناقىشىتى، ىرعاقتى ءان اۋەنى كوتەرىلگەندە شاتتانا قول سوققان جۇرت ءبىر جىرعاپ قالۋشى ەدى. ءتىپتى جىبەرمەي بىرنەشە كۇن ەرۋلەتىپ اتتاندىراتىن. ءسويتىپ، سۇيىكتى حالقىنىڭ جىلى جۇرەگىنىڭ تەرەڭ تۇكپىرىنەن ورىن العان اياۋلى اقىن ايلاردى اتتاتىپ، جىلداردى جىلجىتىپ الاڭسىز جۇرە بەرەتىن اقەدىل قامسىز ادام ەدى. سۇيىكتى زايىبى، اق ساۋلەسى قورىمحان دا قۇدايى قالاپ قوسقان، ول كىسىنىڭ بارلىق جارقىن تابيعاتىنا تان ۇيلەسىپ، جارالعان جان ءابىلحايىردى قالاي ءجۇردىڭ، قالاي تۇردىڭ دەپ تەكتەمەيتىن. قايتا بالالارىن باعىپ، ءۇيىنىڭ بارلىق اۋىرتپالىعىن ءوزى ارقالاپ، وتباسى ىستەرىن الاڭسىز ەتىپ، كوپ ءۇشىن كوپتەپ تەر توگۋگە بيىكتەن بيىككە كوتەرىلە بەرۋىن تىلەپ، جەبەپ، قول ءۇشىن بەرىپ وتىراتىن اسىل قاسيەتتى، ارداقتى جان. اقىننىڭ اياۋلى جار سەرىگى اۋماعان:
سەنسىڭ مەنىڭ سۇيگەنىم،
ەسىكتەن تورگە سۇيرەدىڭ.
سۋعا ءتۇسىپ مەن ءۇشىن،
وتقا دا جانىپ، كۇيگەنىڭ، – دەگەندەي ەدى. («اق ساۋلە»).

ءابىلحايىر بالا شاعىنان-اق جوقشىلىقتىڭ، جەتىسىپەۋشىلىكتىڭ تاقسىرەتىن مىقتاپ تارتسا، ەس كىرىپ، ەتەك جيىپ، ات جالىن تارتىپ ازامات بولعانىندا قۋعىن-سۇرگىن كورىپ ءبىر مەزگىل ءومىرىنىڭ جالىندى، ونەرىنىڭ دارىندى، قايراتىنىڭ قارىمدى شاعىن وتكىزىپ الدى. سولاي دا «ەشتەن كەش جاقسى» دەگەندەي، بۇرىن تۇيە بوتالاعانداي سيرەك جازىپ كەلگەن بولسا، جازبا ادەبيەتپەن شۇقشيا شۇعىلدانىپ، مولداپ جازىپ-سىزۋعا كىرىسكەنى تەك 1978 جىلدان كەيىن عانا بولدى.

باردامعا جاس كۇنىمنەن پەندە ءبولدىم،
ءىشىپ-جەم كيىنۋدەن كەندە بولدىم.
قاتاردان قاشان بولسا قالىپ قالام،
قالايشا ەرتە تۋىپ، كەنجە قالدىم.
جالداندىم، ۇيعىر، ورىس، قازاققا دا،
شەلدىلەر اينالدىردى مازاققا دا.
جەتىدەن جەتكەنىمشە ون سەگىزگە،
تۇسكەنىم ۇمىتىلماس مازاققا دا، – دەپ بەينەلەگەن. «باي بولىپ كورگەنىم جوق، كەدەي بولىپ ولگەنىم جوق» دەيدى اقىن ءوزىنىڭ ءبىر سوزىندە. ايتسا ايتقانداي، اباي سياقتى ۇلى اقىنداردان ونەگە قابىلداپ، ءبىرجان سال، اسەتتەردىڭ ونەرىنە ەلىكتەپ، تاتتىمبەتتىڭ كۇيلەرىن تولعاپ، تاڭجارىقتىڭ ولەڭ، ايتىستارىن شىرقاپ، ارقايسىسىنان ونەگە، ۇلگى وزىنە ءتان ءتالىم قابىلداپ، وسىنداي ىزدەنىستەردىڭ ارقاسىندا قىسقا ءومىرىن ماعىنالى وتكىزەدى.

جەتىم، كەدەي بولعانىمەن، ونىڭ دارىنى مەن ءان-جىرى ءسۇتتى ۇيىتىپ، مۇزدى ءجىبىتىپ، قىز، بوز جىگىتتەردىڭ سىلەكەيىن شۇبىرتىپ، ۇلكەندەردىڭ تاڭدايىن تامساندىرىپ، تويدا، توپتا كەبەنەك ىشىنەن تانىلىپ وتىردى. ەسكى مالاقايدىڭ استىندا، جىرتىق تون، شالباردىڭ ىشىندە ءجۇرىپ-اق توردەن ورىن الدى، قادىر-قۇرمەتكە يە بولدى. اقىن وسى نەشە جىلدىق قىسقا عانا ولەڭ جازۋ تاريحىندا باسپا بەتىندە جارىق كورگەنى، جاريالانباعانى بولىپ «ەل اعاسى ەستەمەس»، «ءاجىنىڭ قازاسى»، «ەستەمەستىڭ ءنازىرى»، «ەستەكەمنىڭ ەكى ۇلى»، «ەستەكەمنىڭ كەنجەسى»، «تاپتىق كۇرەس قاقپاعى»، «ءۇش وزەن»، «قۇرداستارىما»، «اكبار باتىر»، «ازاماتتىڭ اتى وشپەيدى»، «جاقسىبەك تۋرالى»، «اسكەرلىك» قاتارلى 19 داستان، وتانعا، تۋعان جەرگە، ونىڭ كوركەم تابيعاتىنا بولعان ىستىق ماحاببات سەزىمىن بەينەلەيتىن، جاستارعا اقىليالىق ءنار بەرسە، قوعامداعى كەيبىر كەلەڭسىز قىلىقتاردى شەنەۋ قاتارلى تولىپ جاتقان تاقىرىپتا 80-نەن ارتىق قىسقا ولەڭ، «قازاعىمىز وسىنداي»، «ريزامىن ەلىمە» قاتارلى ءۇش تەرمە، «وبلىس باستىعى ديارعا»، «مۇعالىمدار مەرەكەسىنە»، «كەڭسۋ اۋىلدىق حالىق وكىلدەرى قۇرىلتايىنا» قاتارلى ون نەشە ارناۋ ولەڭ، «تۇردىبەك اجى قازاسىنا»، «قۋانىش يمام قازاسىنا»، «الىمبەكتىڭ بالاسى ساتاي قازاسىنا» قاتارلى وننان اسا جوقتاۋدى، بىرنەشە بەت اشاردى، تويعا شاشۋ، جۇمباق ولەڭدەرى بار. اقىن تاعى دا سورعالاعان سۇلۋ سەزىمدى، سىرشىل سازدى، ورىنداۋ شەبەرلىگى دارا ءانشى ەدى.

ول تۋرالى تارلان اقىن تىلەۋقابىل ابىلعازىۇلى:»

انگە شەبەر ارعىماق،
جارىستا جۇلدە الادى.
ەل-جۇرتىنا جاعىمدى،
جاقىنداتقان ارانى.
كومەيدەن ءان توككەندە،
تاڭىرقاپ حالىق قالادى.
حالقى سۇيگەن ءانشى ەدى،
اسەتكە جاقىن بارادى، – دەيدى. اقىننىڭ ءوزى ءان ءسوزىن جازىپ، اۋەنىن شىعارىپ، ءوزى ورىنداعان جەتى ءانى قحر ورتالىق حالىق راديوسىندا، ولكەلىك (ءۇرىمشى) حالىق راديوسىندا ورىندالىپ، ەل اۋزىندا جاتتالىپ شىرقالىپ ءجۇر. كومپوزيتور ابەڭ جازۋمەن، انمەن قوسا دومبىرا ءتىلىن يگەرە بىلگەن كىسى. ول تارلان دومبىراشىلاردىڭ كۇيلەرىن تاماشا جەتتىك ورىنداۋدىڭ سىرتىندا «دارمەن»، «قورشالمالى جايىلىم» قاتارلى دارالىق ءستيلى بار كۇيلەر شىعارىپ، كۇي مۇراسىنا دا وزىندىك بەت قوسادى. دەمەك، ءابىلحايىر اسقاربەك قازاق حالقىنىڭ وتكەن عاسىردىڭ سوڭعى جارتىسىنداعى ادەبيەت-كوركەمونەرلىك قازىناسىنا ءوز دەڭگەيىندە ۇلەسىن قوسقان كومپوزيتور، ليريك، بەس اسپاپ اقىندارىمىزدىڭ ءبىرى دەۋگە ابدەن تولىمدى. اۆتونوميالى رايوندىق، اۆتونوميالى وبلىستىق فولكلورشىلار قوعامىنىڭ قۇرمەتتى مۇشەسى. حالىق مۇرالارىن جيۋ، توپتاۋ، قايتا جاڭعىرتۋ جاقتارىندا دا ايتا قالسىن ناتيجەلى جۇمىستار ىستەدى. ايتالىق اۆتونوميالى رايوندىق «مۇرا» جۋرنالىنا كوپتەگەن قۇندى تاريحي ماتەريال جيىپ بەرۋدىڭ سىرتىندا حالىق فولكلورىنىڭ كۇنەس اۋدانى شىعارعان 4 توپتاما كىتابىنا قىرۋار اڭىز-ەرتەگى، قيسسا-داستان، ولەڭ-جىر، ماقال-ماتەلدەر جيناپ بەرىپ، بىرنەشە رەت ماراپات تورىنەن كورىندى.

ابىلقايىر اسقاربەكۇلى حح عاسىردا جاساپ، ءتۇرلى الەۋمەتتىك وقيعالاردى باستان وتكىزىپ، كەدەيلىكتىڭ، جوقشىلىقتىڭ، جەتىمدىكتىڭ تاقسىرەتىن ەرتە تارتقان اقىن، مۇنى «ارمان» اتتى ولەڭىندە:
شىڭشىساي تاحقا وتىردى، بولدى كۇشتى،
اياعىن ساتقىندىقتىڭ بۇل دا قۇشتى.
التى ۇران ساياساتى كۇشىن جويىپ،
سەنىمسىز ايتقاندارى بولدى ەكى ۇشتى.
جۇرگىزدى جوق پالەنى ءىشتى-تىستى،
حالىقتىڭ نارازىلىعى بولدى كۇشتى.
وپاسىز ءمۇتتايىمنىڭ قىلىعىنان،
اۋىرتىپ جان دەنەگە قادالدى ۇسكى، –  («شىڭ شىسايگە») دەپ شىڭشىسايدىڭ ءسوزى مەن ارەكەتى ءبىر جەردەن شىقپايتىن ەكىبەتكەي، سۋايت، پالە قورلىعى مەن قانىشەرلىگىنە قانداۋىر قادايدى. بۇل حال سول تۇستاعى ەزىلگەن ەڭبەكشىل قاۋىمنىڭ باسىنداعى ورتاق باقىتسىزدىق ەدى.

اقىن ازاتتىق اڭساعان ادامدارمەن ۇندەس بولادى. ەزگىگە قارسى وت الىپ، كەك سەمسەرىن سىلتەگەن ءۇش ايماق توڭكەرىسىن قىزۋ جىرلادى.

مىڭ توعىز ءجۇز قىرىق ءتورت توعىزىنشى اي،
ۋاقىتى اق ساباننىڭ دۇنيە ساي.
بۇرق ەتتى ءۇش ايماقتىڭ توڭكەرىسى،
كوتەرىپ ادىلەت تۋىن مازمۇنى باي.
باستادى اكبار، سەيىت قوسىن قۇرىپ،
تاستادى جاۋدىڭ جولىن توسىلدىرىپ.
باسىلگەن، ابىرالى اڭعارىندا،
اعىزدى جاۋدىڭ قانىن جوسىلدىرىپ…(«اكبار باتىر»)، – دەپ اكبار، سەيىت باستاعان حالىق قاھارماندارىنىڭ ەزىلگەندەردى ۇيىمداستىرىپ، اتا جاۋدىڭ اتاۋ كەرەسىن اساتىپ، قانىن سۋداي شاشقانىن ماقتانىش ەتۋمەن:

بىرىكتى ءۇش ايماقتىڭ باتىرلارى،
توعىستى ءبىر ارناعا اقىلدارى.
دايىن تۇر كۇرەسۋگە جەڭىس ۇشىن،
اقىرىپ ارىستانداي اتىلعالى… («اكبار باتىر»)، – دەپ ءۇش ايماقتان ۇيىسقان سايىپقىرانداردىڭ كۇرەس جەڭىسىنىڭ اقىرعى جەمىسىن قولعا كەلتىرۋ ءۇشىن ارىستانداي اقىرىپ اتىلۋعا دايىن تۇرعان قاھارلى قايراتىن ءور داۋىسپەن بايان ەتەدى.

اقىن ءۇش ايماق توڭكەرىسىن قالاممەن جىرلاپ قانا قويماي، قولىنا قارۋ الىپ توڭكەرىستىك قوسىنعا قاتىسىپ، قايناعان كۇرەس مايدانىندا بولادى.

ونى:
اسكەرلىك وتەيىن دەپ بورىشىمدى،
باستادىم ازاماتتىق زور ءىسىمدى.
گومەنداڭ اتا جاۋدان كەك الۋعا،
ۇسىندىم ۇلتىمىز ءۇشىن قول ۇشىمدى، – دەپ بەينەلەيدى. ءسويتىپ، ەل نامىسىن قورعاۋ، ۇلت ازاتتىعىن قولعا كەلتىرۋ، ەزىلگەندەرگە ەسە تەڭدىك الىپ بەرۋ ءۇشىن قولىنا قارۋ الىپ، قان مايدانعا ازاماتتىق، جاستىق ءومىرىن ارناپ، ءارى-ءسارى بولماي شىنايى اتتانعاندىعىن ماقتانىش ەتەدى.

تاعى دا:

قوزدىرعان جالاڭاشتىق وشتىگىمدى،
قىزدىرعان كۇنگە قاقتاپ توستىگىمدى.
كەگىمدى حۋ سوجاڭنان الايىن دەپ،
جينادىم ەرتەمەنەن كەشتىگىمدى. («جالاڭاشتىق»)، – دەيدى.

بۇل تەك جالعىز عانا ارالتوبەدەگى «شاش ال دەسە باس الاتىن» گومەنداڭ ساقشى باستىعى حۋ سوجاڭ ءۇشىن اتىلعان كەك فونتانى بولماستان، بەيۋاز حالىقتىڭ توبەسىنە توبىرشىق ويناتقان تاعى سول سياقتى وزبىر، الاياق ۇيالاسى حۋ سوجاڭدار ءۇشىن اتىلعان اجال وعى، سىلتەنگەن كەك سەمسەرى ەدى.

اقىن ءوزىنىڭ وسى توڭكەرىستىك قوسىننىڭ قۇشاعىندا ءبىر كىسىلىك ەسەلى ءىس ىزدەرىن بىلاي بەينەلەيدى:

تەبىنىپ قامشى باستىم كۇرەڭ اتقا،
ىنتىقتىم باقىت تىلەپ جاقىن، جاتقا.
نۇسىپقان پولكوۆنيكتىڭ اسكەرى بوپ،
ىلەستىم قادىرمەندى ازاماتقا («اسكەرلىك»).

تاعى دا:

وسپاننىڭ بۇزىپ شىعىپ تاس قامالىن،
جانۋار جاۋ قولىنا تاستامادىڭ.
كەدەرگى، كولدەنەڭدەر كەزىگەردە،
كۇرەڭىم كوتەرمەيتىن قاس-قاباعىن.
اجالدان جانۋارىم الىپ شىقتىڭ،
سامساعان سارى قولدى جارىپ شىقتىڭ، – دەيدى («اسكەرلىك»).

ءبىزدىڭ قازاق اتتى ەر قاناتىنا بالاپ، ەرەكشە باعالايدى. ءابىلحايىر العاش اسكەرگە اتتانارىندا ارۋاقتى اۋىلى تاڭداپ مىنگىزگەن جان سەرىگى سىندى كۇرەڭ اتىنىڭ سامسىعان جاۋ، قان ساسىعان مايداننان وق جەتپەس شاپشاندىعىمەن الىپ شىعىپ، اجالدان اراشالاپ قالعانىن سۇيىنە تولعايدى. ارتتاعى تىلەۋلەس ەل-جۇرتىنا بورىشتارلىق بىلدىرەدى.

تاعى بىردە اقىن:

قانداسىن وسپان ساتقىن باۋىزدادى،
قىلمىسى قۇيىرشىقتىڭ اۋىرلادى.
رۋشىل، جىكشىلدىكتىڭ كەسىرىنەن،
تۇلكى الدى ىرىمشىكتى اۋىزداعى.
بايمولدا، ءابدۋاپ مەن ەسىل ومار،
تۇرسىنبەك، اياپبەرگەن شىركىن ولار.
جاقىپبەك، سىدىقبەك پەن جاقانايلار،
قيىلىپ قىرشىنىنان كەتتى سولار.
ءبارى دە بوزداق ەدى-ءاۋ اۋىز تولار…(«اسكەرلىك»)، – دەپ، «التاۋ الا بولسا، اۋىزداعى كەتەدى، تورتەۋ تۇگەل بولسا توبەدەگى كەلەدى» دەگەندەي، الاۋىزدىقتىڭ ۇلتىمىزعا سىڭگەن مەرەز ەكەندىگىن اشىنا ايىپتاپ، رۋشىل، جىكشىل قۇيىرشىقتاردىڭ كەسىرىنەن بەيۋاز حالىقتىڭ قىرىلىپ، ەسىل بوزداقتاردىڭ قىرشىننان قيىلعانىنا قاتتى قىنجىلۋمەن گومەنداڭ كەرتاتپاشىلارىنىڭ قارعانىڭ اۋزىنداعى ىرىمشىكتى الداپ قىمقىرعان تۇلكىدەي ورتادان ولجا تاپقاندىعىنا وپىنادى. بۇل ويىن تاعى دا «ءومىر سىرى» دەگەن ولەڭىندە:

ەر باتقاندا ارقاسىنا قايقى قازاق،
سورى بار ماڭدايىنىڭ تايقى قازاق.
ايىرماي دوس-دۇشپاندى، الىس-جاقىن،
بولدىڭ عوي بارىنە دە سايقىمازاق، – دەپ تۇيىندەيدى. ءسويتىپ گومەنداڭ كەرتاتپاشىلارى از عانا قازاقتى ءوزارا قىرقىستىرىپ، جۇمساق قۇرتتاي تاۋساپ جەپ جاتسا، ونىمەن ءىسى بولماعان جەرلىك فەودالداردىڭ مانساپ ءۇشىن ومەشەگى ءۇزىلىپ، ءبارىن شەشىپ بەرۋمەن قوسا، ەل حالقىنا قارا شىعىن قاپتاتىپ، تۋرالاتقاندىعىن، «جاۋ جاعادان العاندا ءبورى ەتەكتەن» دەگەندەي، شارۋاشىلىعى كەنجە تاۋ ساعالاعان كوشپەندى حالىقتىڭ تابيعاتتىڭ دا سايقى مازاعىنا ۇشىراپ، جۇت اپاتىنا جەم بولىپ، «اسپاننان بىلعارى جاۋسا دا، قولعا وقشانتاي تيمەيدى» دەگەننىڭ كەرىنە جولىعىپ وتىراتىن اۋىر قالىنە قايعىرادى.

ونى:
جۇت، مانساپ شىعىنمەنەن اعايىندى،
تاقىرلاپ ءبىر-اق جۇتتى تالايىڭدى.
كوك شولاقتىڭ موينىنا ەرى كەتتى،
مىقتاپ تارتا المادىق شاپ ايىلدى، – دەگەن شۋماقتارىنان كورۋگە بولادى. سونىمەن بىرگە، اقىن كوشپەندى كۇيكى تۇرمىس ءتاسىلى بيلەگەن ۇلتىنىڭ ءتورت ماۋسىم شىر كورمەي مال سوڭىندا سالپاقتاپ، وقۋ، ونەر، عىلىمنان كەنجە قالىپ، باسقالارعا مازاق بولىپ كەلگەندىگىنە:

قازاقتا بايلىق بار ما مالدان باسقا،
مال جۇتاسا شارا جوق جالدانباسقا.
وقۋ، ونەر، عىلىمنان دانەڭە جوق،
مازاق بولىپ قايتەسىڭ الدانباسقا («ءومىر سىرى»)، – دەپ اشىنۋمەن حالقىن وقۋ، ونەر ۇيرەنۋگە تالپىن دەپ ۇگىتتەيدى.

ساۋاتسىزدىق بەلگىسى ناداندىقتىڭ،
وقۋ-ءبىلىم بەلگىسى ادامدىقتىڭ.
وقى، جاستار، كوزىڭدى اش، ءبىلىم ۇيرەن،
عىلىم عانا دۇنيەنى الار مىقتىڭ…(«ءومىر سىرى»)، – دەپ جاستارعا عىلىمنىڭ قىمباتىن ۇعىندىرىپ، وقۋ وقىپ، عىلىم يگەرىپ بولاشاقتا كوزى اشىق ازامات بولىپ، قاراڭعىلىق پەن ناداندىقتان سەرپىلىپ، ادامدىقتىڭ جولىنا تۇسۋگە ۇندەيدى.

قىسقاسى، ول كونە قوعامنىڭ بارلىق مەرەزىنە قاتتى كەكپەن قاراپ، وتتى جىرلارىمەن شانشىپ وتىرعان العىر ويلى، سەرگەك سەزىمدى، جاڭاعا جانى قۇشتار، كوپشىل اقىن ەدى. جاڭالىقتى تەز قابىلداپ، ءداۋىر تالابىنا ىسىمەن دە، سوزىمەن دە تەز ۇيلەسەتىن. قوعامدىق ومىرگە ەتەنە ارالاسىپ، شىنايى ادال ەڭبەگىن ارنادى. نۇرلى بولاشاققا قالتقىسىز سەندى، ەلىن، وتانىن قىزۋ ءسۇيىپ، كوسىلە جىرلادى.

وتانىم، ارداقتايمىن ءوز ەلىمدى،
تەرسەم دە باقىت ماعان تەزەگىڭدى.
وزىڭە كەرەك دەسە، ەش وكىنبەي،
كەلەدى جۇلىپ بەرگىم وزەگىمدى، – دەيدى («ءۇش وزەن»). وتانعا ارنالعان ىستىق ماحاببات، ازاماتتىق ليريكا.

تاعى بىردە اقىن:

مەكەنىم تۋعان جەرىم مىسىر ءشارى،
ريزا ساعان قۇمار جاننىڭ ءبارى.
سۋىڭ توك، تاسىڭ التىن، اعاشىڭ جەز،
ساۋعا قۋات، ناۋقاسقا ەم ءشوبىڭ ءدارى («ءۇش وزەن»)، – دەپ تولعايدى كورىكتى مەكەنى كەڭسۋ تۋرالى.

ارينە، وسىنداي كورىكتى ورتا، باقىتتى تۇرمىس، بارلىق ادام، بارلىق ۇلت اراسىنداعى ۇلى بىرلىك، بەرىك ىنتىماقتان كەلەدى. سوندىقتان بىرلىك، ىنتىماقتى كۇشەيتە بەرۋىمىز كەرەك دەپ تۇيىندەيدى.

ايتالىق:

تۋىسىم، بارلىق ۇلت وتانداسىم،
الداعا جۇرگىزدى ەلدىڭ وت ارباسىن.
ارادا كۇشتى بولسا بەرەكەمىز،
كىم بىزگە سىرتتان كەلىپ قوقاڭداسىن («بايلىق»). قاراڭىز، اقىن ايتقانداي، بەرەكە-بىرلىگىمىز كۇشتى بولسا، ەشكىم دە بىزگە شەكىرەيە قاراپ، شەنىمىزگە شەندەپ الماق ەمەس قوي.

قىسقاسى، ابىلقايىر اسقاربەكۇلى قالىڭ قازاق حالقىنىڭ تالانتتى ءسوز شەبەرلەرى قالىپتاستىرعان كوركەم ءتىل مەن سوزدىك قورىنان دۇرىس پايدالانعان. ونىڭ پوەزياسى، ءتىلى تارتىمدى، ءسوزى قيسىندى، سويلەم قۇرىلىمى بەرىك، ويى تولعامدى، كەڭ كولەمدى كوتەرگەن تاقىرىبى تىڭ، كوڭىلگە قونىمدى، وقىرمانعا تۇسنىكتى. جازعان ءاربىر ولەڭى، ايتقان ءاربىر سازدى ءانى، تەرمەلەرى تۋعان حالقىنىڭ ىستىق جۇرەگىنە تەرەڭ ۇيالاعان. سوندىقتان ونىڭ ارداقتى اتى حالقىنىڭ جۇرەگىندە ماڭگى ساقتالماق.

«Q-andas» اقپاراتتىق اگەنتتىگى.

5 1 vote
Рейтинг статьи
Post Views: 30
«Аққу ағай» атанған ұлағатты ұстаз
تۇلعا تانۋ

«اققۋ اعاي» اتانعان ۇلاعاتتى ۇستاز

August 24, 2026
Төккен тердің қадірі
تۇلعا تانۋ

توككەن تەردىڭ قادىرى

June 11, 2026
Ұстаз ананың хаты
تۇلعا تانۋ

ۇستاز انانىڭ حاتى

June 3, 2026
Тағылымды тағдыр
تۇلعا تانۋ

تاعىلىمدى تاعدىر

May 15, 2026
«Апа, сен болмасаң»
تۇلعا تانۋ

«اپا، سەن بولماساڭ»

May 12, 2026
Бегзат өмір
تۇلعا تانۋ

بەگزات ءومىر

May 5, 2026
Subscribe
Login
Notify of
guest
guest
0 комментариев
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ولكە شەجىرەسىن سويلەتكەن قالامگەر

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«بەكزات ءومىر»: ونەرگە ارنالعان ەڭبەك

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

ولكە تاريحى ۇرپاققا امانات

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

جاڭا قاعيدا: «الەۋمەتتىك كاسىپكەرلەرگە جاڭا تالاپتار ءتۇسىندىرىلدى»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

جۇمىسپەن قامتۋ تارتىبىندە نە وزگەردى؟

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • tjتوتە جازۋ
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات

© 2025 qandas.kz

wpDiscuz