Q-Andas
No Result
View All Result
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
باستى بەت ولكەتانۋ تۇلعا تانۋ

جالايىردىڭ جايناعى

admin
2025/11/12
تۇلعا تانۋ
0
Жалайырдың жайнағы

جايناق باتىر تەمىربەكتەن، تەمىربەك سادباننا، سادبان مىرزادان تۋدى. جاسىنداي قايرات كورسەتىپ، جالايىردىڭ جاس جايناعى اتانعان. باقاي باتىردىڭ دوسى، سەرىگى، اعاسى. قالىبەك كاشكە باتىردىڭ قامقورى، ۇستازى. سول جاس جايناق باتىر شاعىن توپپەن بارىپ بەكسۇلتان تورەنىڭ شەت اۋىلدارىنان ءوز مالدارىن قايتارىپ الىپ قايتادى (كەزىندە بەكسۇلتان تورە ءۇشارالدى جايلاعان. العاش ورىستاردى ءىشتارتىپ، جەر بەرگەن. سول ورىستار باۋ-باقشا ەگىپ، كوبەيىپ، ەلدى مەكەن ءۇشارالدان، كەيىن سارقاندى شىرماۋىقشا شىرماعان. بۇل ءوزى جەكە اڭىز).

سۇمدىق ەكەن، شاق كەلتىرمەدى. سويىلمەن ۇردى دا ءتۇسىردى. قولى كوپ ەمەس، – دەپ قايتادى سويىلعا جىعىلعان بەكسۇلتان جىگىتتەرى.
بەكسۇلتان تورە كۇيىپ-ءپىسىپ:
از بولسا قارۋمەن كوپ بولىپ قۋىڭدار. ا، قۇداي، مەنى جان دەپ جاراتقانىڭ راس بولسا، ۇزاتپا، – دەپ تىك تۇرعان بەستىسىن شالىپ جىبەرىپتى.

تىلەۋىن بەردى مە، ىڭعايى سول ما… جايناقتىڭ استىنداعى قارا ارعىماعى اقساپ:

جاۋ قۋسا مەن ارتتامىن. قاراماڭدار! مالدى قۋىپ، ۇزاڭدار، قاراماڭدار! – دەپتى.

قالىڭ جىگىت قۋىپ جەتىپ، كۇش بەرمەي جالعىز، جاياۋ جايناقتى ۇستاپ الىپ قالىپتى. بەكسۇلتان تورە رازى، باتىرلىق جاقسى. باتىردىڭ باسىنا ءىس ءتۇسۋ ءۇشىن بولاتىن ءبىتىسىڭ بار ەكەن. اتىڭنىڭ اياعى جازىلعانشا دەمال، – دەپ بولەك ءۇي تىكتىرىپ، تاي سويىپتى. ءداۋ قىرلى استاۋمەن ەتتى اكەلدىرەدى. جاس باتىر اشىققان، قازانشى باسقانعا دەپ ءداۋ ءبىر قازىنى عانا قالدىرىپ، قالعانىن تۇگەل سوعىپ تاڭ ەتىپتى.

ءبىر كۇنى بەكسۇلتان تورە جايناقتىڭ ەر-تۇرمانىن رەتتەپ جاتقانىن كورىپ، «ءا، اتىڭنىڭ اياعى جازىلعان ەكەن. ويىڭدا قايتار بار، – دەپ ەلىن جيىپ، – باتىر، ىقىلاسىم ءتۇستى. كۋىس ەمەسسىڭ، تۋىس بول. ءوز قىزىم بار، نوكەرىمنىڭ قىزى بار. ءبىرىن قابىل ال. ەل اراسى كىرىكسىن. جەر اراسى بىرىكسىن. قول ۇزبەلىك، قالاۋىڭ بولسىن، – دەپتى.

نوكەرىنىڭ قىزى اجارلى ەكەن. سوندا دا جاس جايناق بەكسۇلتاننىڭ ءوز قىزىنا ىقىلاس ءبىلدىرىپتى.

– حالىق قادىرىنە، دوستىعىنا ءوز قىزى لايىق، – دەپتى.

ءسويتىپ، جونىمەن، حوشىمەن شەكارا جوڭنان اسا جانە ءبىر كوش كەلە جاتىر. ءجون سۇراسا:

– جاس باتىر جايناقتىڭ قالىڭدىعى ەدى. اتاستىرعان، اماناتىن وتكىزگەلى بارا جاتقان ۇزاتۋ، امانات كوشى، – دەپتى.

بەكسۇلتان تورەنىڭ بايبىشەسى:

تارت، – دەپ الدىعا ءتۇسىپ، – مەنىڭ قىزىم بايبىشەسى بولادى، – دەپتى.

ءسويتىپ جونگە ەشكىم تالاسپاپتى.

وسى دەرەكتەگى بەكسۇلتان كىم؟ ىزدەۋ، بايقاۋ بارىسىندا اسەت پەن كارىباي ايتىسىنداعى مىنا جولداردان كەزىكتىم:

مۇرىننىڭ اقساقالى بەكەنشى نار،

بيلەۋشى تىلەبالدى، جاپاباي بار.

اسىلبەك، قىدىرمولدا، بي بەكسۇلتان،

ومار شەرەكەڭنىڭ وڭشەڭ دەگدار. (اسەت نايمانباەۆ 133-بەت).

بەكسۇلتان نۇرجەكەەۆتىڭ «وزەندەر ورنەكتەگەن ولكەسىندە» (102-بەت) «بەكسۇلتان بوگەنبايدىڭ باتىر ىنىلەرىنىڭ ءبىرى» دەلىنەدى. ال وسىنداعى بوگەنباي كىم؟ ارعىن تايپاسىنىڭ ىشىندەگى قانجىعالى رۋىنان شىققان. قازاق جاۋىنگەرلەرىنىڭ ەڭ ۇلكەن اتاسى سانالىپ، «قانجىعالى بوگەنباي» اتانىپ كەتكەن. ۇلكەن اسكەرباسى بولعان، قازاق-قالماق، قازاق-قىتاي سوعىسىندا ەرلىگىمەن كوزگە تۇسكەن. تۇركىستان، ساۋران جەرىندەگى جوڭعارلاردى اسىرا قۋۋدا ۇلكەن ۇلەسى بار. 1756-58 جىلداردا تالقى سوعىسىندا قىتاي اسكەرىن كۇيرەتە جەڭىپ، ولاردى ۇرىمجىدەن اسىرا قۋعان. 1761 جىلى ول قىتايعا ەلشىلىككە دە بارعان (بۇل دا سوندا). جەلىلەي بەرسەڭ تۋعان جەر تاريحى وسىلاي پاراقتالادى دا وتىرادى. وسى دەرەكتە ءۇش بەكسۇلتان بار، ءبىر ادام با، جوق ءۇش ادام با؟ بۇل زەرتتەۋ قۇدىرەتى بار زيالىنىڭ ءىسى. ايتەۋىر سىرتپەن دە، ەلىمەن دە ۇلكەندى-كىشىلى شابىسىپ، تۇرعانى انىق باقتىباي اقىن دا: «ءسىزدىڭ ەل مەن ءبىزدىڭ ەل تالاي-تالاي شابىسقاندا»، – دەيدى قىپشاقباي (108-بەت) دەگەن ۇشارالدىق بەكسۇلتان تورەگە تىرەلەدى. سەبەبى، سوڭعى بەكسۇلتان دا جايناقتان ءبىر عاسىرعا جۋىق ەرتە وتكەن.

«باقتىباي اقىندا»:

سالەم ال تانەكەنىڭ ەسىمبەگى،

جوڭعاردىڭ شىعىسىنداي توسىندەگى.

جوعالعان ات ىزىمەن كەلىپ قالدىم،

ولەڭمەن ءبىراز ايتىپ كوسىلگەلى، – دەگەن جولدار بار (23-بەت).

مىنە، وسى تانەكەدە جايناق باتىرمەن تۇستاس.

جايناق باتىر شەكارادا جۇرسە ساۋىتتى ءتورت باتىر ساۋ ەتە ءتۇسىپتى.

كىمسىڭ؟
مەن جايناقپىن.
بىزدە جايناقتى ىزدەپ ءجۇرمىز.

جايناق جالعىز، قارۋلى ءبىر توبە. ولار تورتەۋ. سوندا جايناق ەبىن تاۋىپ، ءبىرىنىڭ نايزاسىن تارتىپ الىپ، قالعاندارىنىڭ نايزاسىن قاعىپ-قاعىپ ۇشىرىپ جىبەرىپتى. «كۇش اتاسىن تانىماس» دەگەندەي، سول كەزدە ءتورت باتىردىڭ ىشىندەگى باس بولىپ جۇرگەن بىرەۋى:

– جايناق اتىڭ جاي شىقپاعان ەكەن، قاعىسقاندى قويىپ، دوستاسايىق. داستارقان جايىڭدار، – دەپ سەرىكتەرىنە بۇيىرىپتى.

بۇل تانەكە باتىر ەدى. ادەيى شەكارادا سىناسىپ، دوستاسپاق پەيىلدە ەكەن. تانەكە مەن جايناقتىڭ تۇسىندا شەپ بۇزىلماپتى.

– تانەكە مەن جايناقتىڭ دوستىعىن سۇراپ اناۋ جىلدارى ءبىر جازۋشى كەلدى. ءداۋ ۋازيپاعا جىبەردىم، – دەيدى جاقسىبەك قاريا. ءداۋ ءۋازيپا اپا دا كوز الدىمىزدا ءوتتى. وتە كەڭ، اقىلدى، ساباز كىسى ەدى. تانەكە اۋىلىنىڭ قىزى ەكەن. اسا ءداۋ، قادىرلى كىسى ەدى. ۇرپاعى بار. وسى سارىبۇلاق اۋىلىندا، «اقىن سارادا»: «تانەكە – ەسىمبەكتەر مامان تۇرىسبەكتىڭ جاقىن تۋىستارى. ەسىمبەك قاپال ۋەزىنە قارايتىن ەلدىڭ ءبىر توبىن ءبولىپ الىپ، ءوز الدىنا اكىمشىلىك بولىس قۇرعىزدى. وعان اكەسىنىڭ اتىن قويىپ، «تانەكە بولىسى» دەپ اتايدى دا، ەسىمبەكتىڭ ءوزى بولىس سايلانادى»، – دەلىنەدى. بۇدان جايناق رۋىنىڭ، نايماننىڭ بەلدى، بەدەلدى رۋىمەن دوستىق، قۇدالىق قاتىناستا بولعانىن كورەمىز. ەكى رۋدىڭ اراسىنداعى بەرەكە-بىرلىك ءۇشىن از ەڭبەك سىڭىرمەگەنى كورىنەدى.

«قاساباي، جايناق، سولتانباي،

جىبەرمەگەن نامىستى»، – دەلىنەدى. ءيا، نامىس ەكەن. جايناقتار ەل نامىسىن، جەر شەكاراسىن بەيبىت بەكىتكەن. وسى ءىس ورىس پاتشالىعىندا دا ماقتاۋ، قولداۋ تاۋىپ، ۇزاق ۋاقىت تاتۋ كورشىلىك ورناتتى.

سول ءۇشىن جايناق باتىرعا كۋالىك بەرىلىپ، شەن-شەكپەن جابىلىپ، جارلىق ەتىپتى.

ءبىزدىڭ قارت (ءدامبوسىن دۇزەلۇلى) باقتىباي مەن قىپشاقبايدىڭ ايتىسىندا:

«كەشەگى قاساباي – جايناعىمىڭ زامانىندا،

ماقاشىڭ ءالى كۇنگە كەتكەن قۇنسىز»، – دەگەن سوزدەر دە بار سياقتى ەدى دەلىنەتىن. بىراق مەن بۇل جولداردى ايتىستان تاپپادىم.

جايناقتىڭ اتقوسشىسى – مالماق. جايناققا وسى كۇنگى «قىزىل تاستا» جولىعىپ قايتادى. جايناق: «ءبىر جاقسى ات الا كەل» دەۋدى ۇمىتىپتى. كوش كەتكەن سوڭ تاڭ بوزارا ايعايلاپتى. سوندا مالمان «شىبىندىدان ارى شىعىپ بارا جاتىپ ەستىدىم» دەگەن ەكەن.

باقالىنىڭ تۇستىگىندەگى كولدىڭ تۇسىنداعى سۇلۋ شوقى «جايناقتىڭ شوقىسى». ول كەزدە كول جوق. كەيىن ارنايى بوگەلگەن. جالعىز اعاش بەلگى بار.

از رۋلار ول كەزدە كوپ جاپا شەككەن كورىنەدى. «قىرىق ءۇي جايناقتىڭ قول استىنا كىرىپ، اجارى كىرگەن» دەگەن ءسوز بار.

جاقسىبەك قارتتىڭ اڭگىمەسىنە قاراعاندا اق پاتشانىڭ تون-شەنى بار ادامدار جايناق باتىردىڭ الدىندا قۇلشا جورعالايدى ەكەن. جايلاۋى – شاجا. جول-جونەكەي ورىستار جايناققا قاۋىپ-قاربىزىن، جەمىسىن تىقپالاپ، اكەپ بەرەتىن. الدىنان جەل سوققاندا اپپاق ساقالى ەكى ايىرىلىپ، ەكى يىعىن جابادى. ءبىر جولى جايناق باتىر تۇيەسىن ءمىنىپ شاجانىڭ ءداۋ دوڭىنە شىقتى. قارسى بەتتەن كوتەرىلگەن اقبوز اتى بار كىسى ول دا قارسى دوڭگە ءتۇستى. سوسىن بىرىنە ءبىرى انتالاي جۇگىردى. زارەم ۇشتى. سوعىسادى ەكەن دەدىم. بىراق ولاي بولمادى. قۇشاقتاسىپ قاتتى دا قالدى. ەستىگەنىم: «وي، شىركىن-اي، سەنى جالايىردىڭ جاس جايناعى دەپ كىم ايتادى. قاۋعا قارت بولىپسىڭ. مەنى بالپىقتىڭ – قارىمبايدىڭ نازارى دەپ كىم ايتادى؟» (مىنە، وسى نازار اتامىزدى ءالى دە انىقتاۋ كەرەك).

جايناق اتادان جاۋاپ الا المايسىڭ. ءتۇسى سۋىق، ءوزى جىلىپ ايتپاسا. ەرتەڭىندە: «ەي، سەن كەشەگى كىسىنى ءبىل. ول بالپەكەڭنىڭ نازارى ەدى. ەرسەڭ جولىڭ بولماي قالمايدى»، – دەگەن ەدى. سوندا اكەم 10-11 جاستا ەكەن. 1934 جىلى 47 جاسىندا قايتىس بولدى. مەن ەسەپتەپ، قارت جايناق پەن بالا قالدىبايدىڭ شاجادا جايلاۋ توبەدە كەزدەسۋىن 1887 جىلعا شامالادىم. سوندا باتىر قارت جايناق 1800 جىلى تۋسا كەرەك.

ەل تاريحىندا بولعان جايناق باتىردىڭ بۇكىل ءومىرى ەل قورعاۋ، دوستىققا تىرەيدى. ءارى ورىس جۇرتىنا، اق پاتشا وكىلىنە بەدەلى تانىمال بولعان.

جەتىسۋداعى پاتشانىڭ ۋاكىلىنە جيىنعا جايناق تايلاق ءمىنىپ كەلسە كەرەك. قارتايعان شاعى. ەل جاقسىلارى اركىم وزىنشە ەرەكشەلەنىپ، ءوزىن كورسەتىپ، قوجىراعان قارت جايناقتان اۋلاق جۇرەدى.

«كورمەيسىڭ بە، جايناقتى،

ءمىنىپ الىپتى تايلاقتى»، – دەپ كۇڭكىلدەپ كۇلگەن بولىپتى. پاتشانىڭ وكىلىنە وزدەرى ەرتە، بولەك بارىپتى. پاتشانىڭ وكىلى ەرەنتال بۇلاردىڭ بارلىعىن دا كوزىنە ىلمەي، جايناقتى ىزدەپتى. جايناق كەلگەن سوڭ ەلدى تاستاپ، وقشاۋلانىپ، ءبولىپ اكەتىپتى. قارتقا بۇرىننان جۇرەگى جىلى ۋاكىل: «جايناق شىن تازا، باتىر قازاقسىڭ. ورىستار سەنى شىن جاقسى كورەدى. قازاقتىڭ كوسەمى سياقتىسىڭ. بىراق كەدەيسىڭدەر، – دەپ قالتاسىنان ءبىر ۋىس اقشا سۋىرىپ بەرىپ: «ال، الدىمەن ەشكى ساتىپ ال، تەز وسەدى»، – دەپ قامقورلىعىن جاسادى دەگەن دە ءسوز بار.

جايناق باقاي باتىرمەن سىيلى دوس، اعا-ىنىدەي ەكەن.

جالايىر، جالايىردان مىرزا (ك. س ەنتسيكلوپەدياسىندا بار)، مىرزادان اتىكە، بايبىشە، امان. وسى اماننان سادبەن، سادبەننىڭ بايبىشەسى التىناي انادان – تەمىربەك، قايىر، وتەگەن، ەكىنشى ايەلى ماپا انادان بەكەن، تولىمبەك، مالبيكە انادان – بابا. بارلىعى جەتى ۇل. سادبەن 110 جاسقا كەلىپتى. اتامىزدىڭ سۇيەگى شۇبارايعىر – جاۋىردا» شۋ جاقتا دەلىنەدى. ال ۇرپاعى وتەگەن، قابان (قابىليسا)، ەسكەلدى، بالپىق، وراقتى، قوعىل باتىر، بي، ەل قامقورلارى. ىلە، قاراتالعا دەيىن كوشىرىپ الىپ ورنالاستىرعان. وتەگەن باتىر ەنتسيكلوپەدياعا ەنگەن. جامبىلداعى «وتەگەن باتىر» داستانىنداعى رايىمبەك باتىردىڭ تۋىسى، دوسى.

وسى سادبەن اتانىڭ ۇلكەنى تەمىربەكتەن تارايتىن جايناق تۋادى. ۇرپاعىنىڭ ءبىرى. قاراتال اۋدانىنىڭ اباي قوي كەڭشارى، سارىبۇلاق اۋىلىندا تۇرادى. سول اتانىڭ ۇرپاعى تاتتىباەۆ ءابدىراسىل اقساقال: «جايناق اتانىڭ بالاسى ءاسىمدى، ونىڭ بالاسى تاستاندى دا كوردىم» دەۋشى ەدى.

– مەن 1909 جىلى تۋعانمىن. ءاسىمدى 10 جاس شاماسىندا كوردىم. ۇلكەن قارت كىسى ەكەن. ال تاستان اشارشىلىق جىلدارى ءولىپتى. وندا مەن جىگىتپىن. جايناق اتانىڭ قابىرى ەڭبەكتىڭ قاسى، تۇرلىمبەتپەن قاتار جاتىر.

جايناق پەن تۇرلىمبەت مولاسىنا قاراي قازىلعان كارەر قازبانى اتالاسى وسپان قاريا كەزىندە «قازاقستانعا» دەيىن قۋىپ توقتاتتىرعان ەكەن. ەڭ وكىنىشتىسى، بارلىق اتى اتالعاندارعا ۇكىمەت بەلگىسى قويىلعان جوق. ەسكەرتكىش تە تۇرعىزىلعان جوق.

بۇل دەرەك «كوممۋنيزم جولى» گازەتىنە باسىلعان جاقسىباي قالدىباەۆتىڭ جازباسىنان الىندى.

“Q-Andas” اقپاراتتىق اگەنتتىگى

0 0 votes
Рейтинг статьи
Post Views: 23
«Аққу ағай» атанған ұлағатты ұстаз
تۇلعا تانۋ

«اققۋ اعاي» اتانعان ۇلاعاتتى ۇستاز

August 24, 2026
Төккен тердің қадірі
تۇلعا تانۋ

توككەن تەردىڭ قادىرى

June 11, 2026
Ұстаз ананың хаты
تۇلعا تانۋ

ۇستاز انانىڭ حاتى

June 3, 2026
Тағылымды тағдыр
تۇلعا تانۋ

تاعىلىمدى تاعدىر

May 15, 2026
«Апа, сен болмасаң»
تۇلعا تانۋ

«اپا، سەن بولماساڭ»

May 12, 2026
Бегзат өмір
تۇلعا تانۋ

بەگزات ءومىر

May 5, 2026
Subscribe
Login
Notify of
guest
guest
0 комментариев
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ولكە شەجىرەسىن سويلەتكەن قالامگەر

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«بەكزات ءومىر»: ونەرگە ارنالعان ەڭبەك

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

ولكە تاريحى ۇرپاققا امانات

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

جاڭا قاعيدا: «الەۋمەتتىك كاسىپكەرلەرگە جاڭا تالاپتار ءتۇسىندىرىلدى»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

جۇمىسپەن قامتۋ تارتىبىندە نە وزگەردى؟

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • tjتوتە جازۋ
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات

© 2025 qandas.kz

wpDiscuz