…ءالى ەسىمدە. مەنىڭ بالا شاعىم.
ءبىزدىڭ ۇيگە جۇدەۋ ءجۇزدى، ۇزىن بويلى، اقسارى كىسى كىرىپ كەلدى. ءومىردىڭ اشى-تۇشىسىن كوپ كورگەنى جاداۋ ءجۇزى مەن تىلىنگەن الاقانىنان، اينالاسىن ءاجىم ءىزى تەرەڭدەي تۇسكەن، كوز شاناعىنان انىق بىلۋگە بولاتىن. سۇڭعاق بويى ءسال بۇگىلگەنى بولماسا، جاس كەزىندە جىگىتتىڭ سەرىسى بولعانى ءبىلىنىپ تۇر.
– وماراقىن زاڭگىنىڭ ءۇيى وسى ما؟ – دەپ سۇرادى.
– ءيا، وسى. كوكەم ومىردە جوق، – دەدى اكەم.
– ەندەشە، ۇيگە كەلگەن ەكەنمىن، – دەدى دە “كىرىڭىز” دەگەندى كۇتپەي-اق تورگى ۇيگە ەندى.
– مەن، ىرىسبەكپىن، – دەپ تانىستىردى ءوزىن.
اكەم دە، شەشەم دە اڭ-تاڭ بولىپ، سىلەيىپ تۇردى دا قالدى. كوزدەرىنەن ىتقىپ كەتكەن تامشىنى سەزدىرمەۋگە تىرىستى.
– ءسىز تىرىمە ەدىڭىز؟ – دەدى اكەم.
– ءتىرىمىن.
ول كەزدەگى تۇرمىسىمىز دا جۇپىنى. شەشەي شاي دايىنداپ، بايەك بولىپ ءجۇر. كەبەجەدەگى بار ءتاتتى-ءدامدىسىن داستارقانعا سالدى. “ۇزىن سارى كەلگەندە جەيسىڭدەر” دەيتىن قوس قازى دا قازانعا ءتۇستى. قارىنداعى سارى مايدىڭ تورتاسى ايىرىلىپ، مايعا شىلانعان تارى دا داستارقاننىڭ ورتاسىنا ورنىقتى. باۋىرىم ءماز: “ۇزىنسارى دەگەن وسى كىسى مە؟” دەپ قويادى ماعان. “ۇزىنسارىنىڭ” نە ەكەنىن مەن دە بىلمەيتىنمىن. ۇلكەندەرمەن داستارقان باسىندا قاتار وتىرىپ تاماقتانۋعا دارەجەسى جەتەتىن اعام مەن اپكەمنەن باسقا بەسەۋىمىز اۋىز بولمەدەگى كىشكەنتاي ۇستەلگە جايعاستىق. جەر وشاققا وت جاعىپ، قازان اسىلدى.
تورگى ۇيدە كۇبىر-سىبىر اڭگىمە باستالدى. ءبىزدىڭ اۋلەتتىڭ بالالاردى ۇلكەندەردىڭ كەڭەسىنە جاقىنداتپايتىن ادەتى بولۋشى ەدى. ءجيى-ءجيى مۇرىنداردىڭ پىسىلداعان دىبىسىنان اسا ءبىر كۇلكىلى اڭگىمە ايتىلماعانىن قۋ ءىشىمىز سەزىپ وتىردى.
… ىرىسبەك اتامىز ءبىزدىڭ ۇيگە وسىلاي كەلدى.
ول كىسى اتامنىڭ قاندى كويلەك دوسى، قارۋلاس جولداسى بولىپ شىقتى.
… ىرىسبەك اتامىز 1938 جىلى سابەتتەن قىتايعا قاشىپ وتكەندە قازاقستاندا جالعىز قىزى قالادى دا. سونى الىپ كەتۋ ءۇشىن 12 رەت شەكارا بۇزادى. بىراق تابا المايدى. 1958 جىلى 13 رەت وتكەندە شەكاراشىلاردىڭ قۇرىعىنا ءتۇسىپ، جيىرما جىلعا سوتتالىپ كەتەدى. كەيىن قىتايدىڭ اتاقتى تارىم لاگەرىنەن ورالعان سوڭ تۋىس-تۋعانى بولماي بىزبەن بىرگە ەكى جىل تۇردى. سوندا تالاي قىزىقتى اڭگىمە ايتۋشى ەدى. ءجۇرىپ وتكەن جولى، جەر اتتارى، ءىل الاتاۋىنىڭ بوكتەر-بوكتەرى، ۇرى جولدارى، تاۋ مەن وزەن اتتارىن ءسوز ەتەتىن.
كەيىن اتاجۇرتقا ورالىپ، گازەتكە جۇمىسقا شىققاننان كەيىن جاركەنت پەن كەتپەن تاۋلارىن ارالاعاندا سول اڭگىمەلەر ەسىمە قايتا ورالاپ، ىرىسبەك اتام ايتاتىن جەر اتاۋلارىنىڭ ءالى كۇنگە وزگەرمەگەنىن كوردىم.
قاجەت انداس
«Q-andas» اقپاراتتىق اگەنتتىگى.











