Q-Andas
No Result
View All Result
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
Basty bet Qajet derek

AQKÓMBEZ QORYMY

admin
2026/08/30
Qajet derek
0

Ornalasqan jeri: Panfilov audany, Taldy okrugine qarasty Búrhannyń ońtústigindegi irgeles Qúrashy saiynyń basyndaǵy tepseńde ornalasqan.
Zerttelui: Tarihshy, ólketanushy, Ibraiymjanov Qalidyń «Biz Búrhanǵa barǵanda…» atty qysqasha zertteu maqalasy. Jáne Jarkent uezindegi 1898-1900 jylǵy Suan taipasynyń Báitúgei tarmaǵyna bolystyqqa sailauǵa túskendigi turaly arhiv qújaty bar.
Sipattamasy: Sońǵy derekter boiynsha Suan taipasynyń Duan ruynan shyqqan Áripjan Ákimbekovtiń (1867- ?…) (qaitys bolǵan jyly belgisiz) kesenesi boluy kerek degen joramalǵa toqtadyq. Patshalyq Resei túsynda bolys bolǵan, esimi áli kúnge halyq jadyna óshpegen túlǵa. Sondyqtan Aqkúmbez qorymyndaǵy Aqkúmbez bolys Áripjan Ákimbekovtyń kúmbezi deuge tolyq negiz bar.
Qúrashy saiyn órlei Búrhannyń auzyna kelgende birden kózge túskeni jartylai qúlaǵan eńseli kesene men kóne beiitter edi. Bárimiz birden eńseli kesenege bet túzedik, mine keremet syrty qúran ayattary jazylǵan jáne ásem oyu-órnektermen naqyshtalǵan kúigen qysh plitamen qaptalypty. Qysh plitalardyń kólemi shamamen 20h60, eni 5 sm bolady. Keseneniń negizgi qabyrǵalary shiki kirpishten kúmbezimen qosa túrǵyzylyp, sylanyp, ákpen syrlanǵan soń syrtyn biz aityp otyrǵan oyuly órnegi men arabsha jazuy bar keramikalyq qysh plitalarmen qalanyp shyǵypty. Esigi ońtústik-batysqa qaraǵan kúmbezdiń ishki jaǵy da ásem kirpishpen kómkerilgen, ortan belinde taǵy da arabsha jazulary bar. Jalpy bezendiriude tórtbúrysh, romb, sheńber, júldyzsha, tolqyn, krestik tárizdi geometriyalyq figuralar keńinen qoldanylyp, óte ádemi úilesim tapqan. Amal qansha, arabsha hat tanymaǵandyqtan qúran ayattaryn da, mańdaishadaǵy jazudyń da ne turaly jazylǵanyn oqi almadyq.
Odan ári, atalmysh keseneden sál joǵary shyǵys jaǵynda birshama adamdar jerlengen shaǵyn beiitterdi kórdik. Onda bizdiń qazirgi qoldanyp júrgen kirillitsamen búl beiitte kimder jerlengeni jazylypty. Oqi otyryp «búl jerde Suannyń ár ruynan – Molaq, Duan jáne basym bóligi Qúdaiberdi ruynyń Báiden, Tásibek atasynan taraityn biraz adamdardyń jerlengenin bildik». Jáne bir bilgenimiz búl qorymnyń 1800 – 1970 jyldary aralyǵynda qaitys bolǵan adamdardyń máńgilik mekenine ainalǵandyǵy.
Ańyz áńgime: Auyl aqsaqaly Júnisov Túrǵanbek atamyzdyń aitqan áńgimesine qaraǵanda búnda zamanynda alys-jaqyn aimaqqa tanymal bolǵan Suan ruynyń Duan atasynan taraityn bir ataqty kisi jerlengen eken dedi. Keseneniń kirpishine osy jaqyn mańaidyń topyraǵyn qazyp paidalanǵan. Jáne osy keseneni túrǵyzǵanda batys jaqtaǵy Úsek ózeni boiyndaǵy Áripjan toǵaiynan sol mańaiyndaǵy aǵaiyndar kezekpe-kezek ár úi 9-10 arbadan otyn tasyp ákelip kómekterin tigizgen. Sol jerdiń óz topyraǵynan áshekeili, qúran jazuy bar kirpishter qalypqa qúiylyp, jańaǵy aǵaiyndar ákelgen otynmen arnaiy jasalǵan peshterde órtelgen. Kirpishtiń sapaly shyqqany sondai qazirgi kúnige deiin syńǵyrlap túr. Auyldaǵy basqa da aǵaiyndardan súrastyra kele búl kesene Suannyń Báitúgei ruynyń bolysy bolǵan Áripjan Ákimbekovtiki degen oiǵa toqtadyq.

Myna arhiv qújatynda aty-jóni birinshi túr (Arimjanь Akymbekovь).
Silteme: 1). Maqala, Q. Ibraiymjanov «Biz Búrhanǵa barǵanda…»
«Jarkent ainasy» gazeti № 2 (2), 19 qazan, 2018 jyl.
2). Maqala, Q. Ibraiymjanov «Ataman Dutovty atqan kim..?»,
«Jarkent ainasy» gazeti №48 (116), 25 qarasha, 2022 jyl.

Post Views: 19
Талдықорғандағы көне кинотеатрлар
Qajet derek

Taldyqorǵandaǵy kóne kinoteatrlar

October 5, 2026
Қала кинотеатрлары қалай өзгерді?
Qajet derek

Qala kinoteatrlary qalai ózgerdi?

September 24, 2026
45 тағдыр
Qajet derek

45 тағдыр

September 8, 2026
Qajet derek: Taldyqorǵan –  keshe jáne búgin BIR KÓSHE, BIR TARIH
Qajet derek

Qajet derek: Taldyqorǵan – keshe jáne búgin BIR KÓSHE, BIR TARIH

September 6, 2026
Бүйен-Ақсу көтерілісінің жетекшілері кім?
Qajet derek

Búien-Aqsu kóterilisiniń jetekshileri kim?

August 31, 2026
Бұл қай Ерденбаев?
Qajet derek

Búl qai Erdenbaev?

August 31, 2026
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ÓLKE SHEJIRESIN SÓILETKEN QALAMGER

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«Bekzat ómir»: ónerge arnalǵan eńbek

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

Ölke tarihy ūrpaqqa amanat

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

JAŃA QAǴIDA: «Áleumettik kásipkerlerge jańa talaptar túsindirildi»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

Júmyspen qamtu tártibinde ne ózgerdi?

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • qzQazaq
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat

© 2025 qandas.kz