Ornalasqan jeri: Panfilov audany, Taldy okrugine qarasty Búrhannyń ońtústigindegi irgeles Qúrashy saiynyń basyndaǵy tepseńde ornalasqan.
Zerttelui: Tarihshy, ólketanushy, Ibraiymjanov Qalidyń «Biz Búrhanǵa barǵanda…» atty qysqasha zertteu maqalasy. Jáne Jarkent uezindegi 1898-1900 jylǵy Suan taipasynyń Báitúgei tarmaǵyna bolystyqqa sailauǵa túskendigi turaly arhiv qújaty bar.
Sipattamasy: Sońǵy derekter boiynsha Suan taipasynyń Duan ruynan shyqqan Áripjan Ákimbekovtiń (1867- ?…) (qaitys bolǵan jyly belgisiz) kesenesi boluy kerek degen joramalǵa toqtadyq. Patshalyq Resei túsynda bolys bolǵan, esimi áli kúnge halyq jadyna óshpegen túlǵa. Sondyqtan Aqkúmbez qorymyndaǵy Aqkúmbez bolys Áripjan Ákimbekovtyń kúmbezi deuge tolyq negiz bar.
Qúrashy saiyn órlei Búrhannyń auzyna kelgende birden kózge túskeni jartylai qúlaǵan eńseli kesene men kóne beiitter edi. Bárimiz birden eńseli kesenege bet túzedik, mine keremet syrty qúran ayattary jazylǵan jáne ásem oyu-órnektermen naqyshtalǵan kúigen qysh plitamen qaptalypty. Qysh plitalardyń kólemi shamamen 20h60, eni 5 sm bolady. Keseneniń negizgi qabyrǵalary shiki kirpishten kúmbezimen qosa túrǵyzylyp, sylanyp, ákpen syrlanǵan soń syrtyn biz aityp otyrǵan oyuly órnegi men arabsha jazuy bar keramikalyq qysh plitalarmen qalanyp shyǵypty. Esigi ońtústik-batysqa qaraǵan kúmbezdiń ishki jaǵy da ásem kirpishpen kómkerilgen, ortan belinde taǵy da arabsha jazulary bar. Jalpy bezendiriude tórtbúrysh, romb, sheńber, júldyzsha, tolqyn, krestik tárizdi geometriyalyq figuralar keńinen qoldanylyp, óte ádemi úilesim tapqan. Amal qansha, arabsha hat tanymaǵandyqtan qúran ayattaryn da, mańdaishadaǵy jazudyń da ne turaly jazylǵanyn oqi almadyq.
Odan ári, atalmysh keseneden sál joǵary shyǵys jaǵynda birshama adamdar jerlengen shaǵyn beiitterdi kórdik. Onda bizdiń qazirgi qoldanyp júrgen kirillitsamen búl beiitte kimder jerlengeni jazylypty. Oqi otyryp «búl jerde Suannyń ár ruynan – Molaq, Duan jáne basym bóligi Qúdaiberdi ruynyń Báiden, Tásibek atasynan taraityn biraz adamdardyń jerlengenin bildik». Jáne bir bilgenimiz búl qorymnyń 1800 – 1970 jyldary aralyǵynda qaitys bolǵan adamdardyń máńgilik mekenine ainalǵandyǵy.
Ańyz áńgime: Auyl aqsaqaly Júnisov Túrǵanbek atamyzdyń aitqan áńgimesine qaraǵanda búnda zamanynda alys-jaqyn aimaqqa tanymal bolǵan Suan ruynyń Duan atasynan taraityn bir ataqty kisi jerlengen eken dedi. Keseneniń kirpishine osy jaqyn mańaidyń topyraǵyn qazyp paidalanǵan. Jáne osy keseneni túrǵyzǵanda batys jaqtaǵy Úsek ózeni boiyndaǵy Áripjan toǵaiynan sol mańaiyndaǵy aǵaiyndar kezekpe-kezek ár úi 9-10 arbadan otyn tasyp ákelip kómekterin tigizgen. Sol jerdiń óz topyraǵynan áshekeili, qúran jazuy bar kirpishter qalypqa qúiylyp, jańaǵy aǵaiyndar ákelgen otynmen arnaiy jasalǵan peshterde órtelgen. Kirpishtiń sapaly shyqqany sondai qazirgi kúnige deiin syńǵyrlap túr. Auyldaǵy basqa da aǵaiyndardan súrastyra kele búl kesene Suannyń Báitúgei ruynyń bolysy bolǵan Áripjan Ákimbekovtiki degen oiǵa toqtadyq.

Myna arhiv qújatynda aty-jóni birinshi túr (Arimjanь Akymbekovь).
Silteme: 1). Maqala, Q. Ibraiymjanov «Biz Búrhanǵa barǵanda…»
«Jarkent ainasy» gazeti № 2 (2), 19 qazan, 2018 jyl.
2). Maqala, Q. Ibraiymjanov «Ataman Dutovty atqan kim..?»,
«Jarkent ainasy» gazeti №48 (116), 25 qarasha, 2022 jyl.











