Úly Otan soǵysy – ótken tarihymyzdyń taǵdyrly da, qasiretti kezeńi. Ómir men ólim aiqasqan sol bir jyldary ata-apalarymyz kózsiz erlik pen batyrlyqtyń úlgisin kórsetti. Búgingi baqytty ómir súrip, bayandy ǵúmyr keshuimiz sol erjúrek erlerdiń arqasy ekenin úmytpaimyz. Dese de, el basyna auyrtpalyq túsip, azamattar alapat soǵystyń alǵy shebine attanǵanda auylda qalǵan úlkender bel jazbai, jastar da qarymyn taldyryp eńbek etip, soǵysqa kerekti qaru-jaraq, túrmysqa qajetti azyq-túlikti daiyndap, Jeńisti jaqyndatu úshin ter tókti. Sol qatarda Alakól audany, Jambyl auylynyń túrǵyny Ińkár apamyz da boldy.
Apamyz 1937 jyly Ońǵarbai Qilybaev pen Mórbala Qarymsaqovanyń otbasynda dúniege kelgen. Jambyl auyly eginin egip, malyn baǵyp, uaiymsyz túrmys keship jatqan kishkentai ǵana eldi meken bolatyn. Biraq soǵys osy eldiń de berekesin qashyrdy. Auyldaǵy erkek kindiktiler tegis soǵysqa attandy da beiqam ómir búzyldy. Sol jyldary Ońǵarbai atamyz da soǵysqa attanyp, ómirdiń órkenine endi qadam tastaǵan Ińkár apamyz anasymen birge qalady. SHeshesi auyl eńbekkerleriniń tamaǵyn jasaityn aspaz bolyp júmys isteitin.
– Eńbekke auyldyq bastauysh synypqa túsken jyldan aralastyq. Auyl balalary mekteptegi sabaǵymyz bite sala jazda egis basyna, qysta auyl sharuashylyǵyna qatysty júmystarǵa kómektesuge asyǵatynbyz. Júregimizdiń túbinde soǵysta júrgen ákege, aǵalarymyzǵa degen saǵynysh jatsa da sharshap-shaldyǵyp júrgen analarymyzdyń qaiǵysyn jeńildetudi oilaitynbyz. Sondyqtan qansha qinalsaqta syr bildirmeushi edik. Eńbekke erte aralasqandyqtan tez eseidik desek te bolady, – deidi Ińkár apa.
Osyndai kúnder jylystap, Jambyl auylynan bastauysh synypty bitirgen apamyz joǵary synypty Ekpindi auylyndaǵy orta mektepte oqidy. Ol kezde ápkesi Saqysh Qilybaevanyń úiinde túrdy. Jezdesi Núrǵazy Smaǵúlov jaily kisi bolypty. Ol kez soǵystan keiingi kúiregen sharuashylyqty qaita qalpyna keltirudiń nauqany júrip túrǵandyqtan oqumen qatar auyldyń túrli júmysyna belsene aralasuǵa tura keledi. Sondai kúnderdiń birinde ákesi soǵystan aman-esen oralady. Búl Ińkár apaǵa úlken quanysh syilaidy. Degenmen, kózi tiri oralǵanmen kóbi kemtar, auyru-syrqau, densaulyǵynan aiyrylyp kelgen edi. Búl da sol kezdegi auyl jastarynyń júregin syzdatqan jaǵdaidyń biri. Sondyqtan, bir jaǵynan oqu oqyp, endi bir jaǵynan auyldyń jeńil-auyr júmysyna belsene aralasady. Orta mektepti bitirgen jyly ákesi jalǵyz qyzynyń alysqa ketuin qúp kórmeidi.
– Ol kezde auyldaǵylardyń túrmystyq jaǵdailary da jaqsy emes. Auyldastardyń bári tam úide túrady. Qysta úidi jylytu qiyn bolsa, jaz da jańbyr tóbemizden sorǵalap mazamyzdy alushy edi. Sodan ákem ekeumiz qamys oryp, ony buyp, úiimizdiń tóbesine tósep, qabyrǵalardy sylap retke keltirdik. Úidiń de, túzdiń de júmysyna ikemdiligimdi kórgen Ahmetbai Tileuov aǵamyz auyldaǵy dúkenge satushy bolyp júmysqa túruymdy úsyndy. Sóitip, bir kúnde satushy bolyp shyǵa keldim. Osy júmysta júrip otbasyly boldyq, – deidi keiuana.
Úilengennen keiin Qabanbai auylyna kóship kelip, basynda sol jerdegi keńse tauaryn, keiin azyq-túlik satatyn dúkenge satushy bolady. Qabanbaida birneshe jyl túryp, qaitadan Jambyl auylyna kóship kelip, zeinetke shyqqansha sauda salasynda júmys atqarady. Osyndai tynymsyz eńbekpen júrip, 5 balany ómirge ákelip, olardyń oqyp-úirenui,mamandyǵy boiynsha bilim aluyna baryn salady. Balalarymen qatar, qaiyn enesin baǵyp-qaǵyp, qaiyn sińilisin de erjetkizedi. Balalary da kútken úmitin aqtap, el qúrmetine bólenip, árbiri tańdaǵan mamandyǵy boiynsha júmys atqarady. Aitalyq, Maya energetik, Baqytgúl dáriger, Almagúl kásipker, Almas energetik, Arailym dáriger. Apamyz búginde kenjesi Arailymmen birge túrady. Bes balasynan 11 nemere, 5 shóbere súiip otyr. Qazir bar kórgen-túigenin nemere-shóberelerine úiretip, olardyń últjandy, eńbeksúigish bolyp ósuin qadaǵalap otyrady. Júmystaǵy jetistigi men bala tárbiesindegi ónegesi úshin birtalai orden-medalьmen marapattalǵan.
– Bala kezden eńbekpen erjetkendikten densaulyǵym jaqsy, abysyn-ajynmen shyǵysymdy, aǵaiynmen tatau-tátti óttik. Endi, «Talai júrekti syzdatqan soǵys bolmasa eken» degen tilekpen ár tańymyzdy atyramyz, – deidi Ińkár apa.
Iá, osy beibit kúnniń berekesi mol bolsyn dep bizde tiledik.
Qajet Andas,
«Jetisu» gazeti, №48, senbi, 25 sáuir 2023.











