Q-Andas
No Result
View All Result
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
Basty bet Ólketaný Tulǵataný

Kishim apa jetimge qorǵan, jesirge pana bolǵan

admin
2025/11/06
Tulǵataný
0
Кішім апа жетімге қорған, жесірге пана болған

Úly Abai: «Biri ishsem, jesem, ómirden ótsemniń ómiri. Endi biri – naǵyz ómir», – dep adam balasynyń ómirin ekige jikteidi. Árine, ótkendi tarazylap kórsek, eńbegin búldap, qadirin asyrmai-aq qarapaiym túlǵasymen úlken-kishiniń qúrmetine bólenip ótken jandar barshylyq. Osy tústa taǵy da bir oi qiyannan qylań berip, sanańdy úlken jetistikke jeteleitini bar. Ol – el men jer úshin eleuli eńbek etken, «SHashy úzyn, aqyly qysqa» desek te, sol aitylǵan oiǵa basqasha qyrymen jauap qaitarǵan qyzdarymyzdyń tarihymyzǵa shúǵylaly iz qaldyrǵany. Onyń bastauyn Túmar hanymnan taratsaq, keshegi Aisha bibi, Domalaq ana, Aiǵanym, Zere ájelerimizben jalǵasyn tapqan úly kósh búgingi asyl tekti analarymyzdyń júrtyna istegen eleuli eńbekterimen úlasyp jatqany anyq. Osy kóshtiń shalqar aidynynda Kishim apanyń esimi de maqtanyshpen atalyp júretinin jii estip kelemiz. Iá, búgingi jas buyn aty ardaqtalǵan apamyzdyń kim bolǵanyn kóp bile bermeidi desek te, onyń ómirine tereń boilaǵan jandar óshpestei ónege alatynyn jasyrmaimyz. Rasynda, Kóksu audanynyń Eńbekshiqazaq auylyna bara qalsańyz, ondaǵy túrǵyndardyń auzynan: «Bizdiń Kishim apamyz…», – dep bastalatyn jyly estelikter men kóńil tolqytar áńgimelerge qúlaǵyń qanyǵyp, kóńiliń marqaiyp qalady. «Báse, solai eken-au», – dep oiyńdy ornyqtyrasyń.

Álbette, jaqsylyq ta, jamandyq ta, izgilik te tel órkendeitin kúrdeli tirshilikte árkimniń artynan túrli estelik óriledi. Rasynda, qolynda barynda qonyshymen basyp, maqtan biigine kóterilgen taǵdyr da jeterlik aramyzda. Biraq, uaqyt óte kele adamdar olar jaily ádil baǵasyn berip, kóńil terezesinen tysqa laqtyryp tastaitynyn da kórip júrmiz. Al endi tirshiligin jyly peiil, taza adamgershilik, úlken maqsatpen órip, júrt júreginen tereń oryn alyp, óskeleń úrpaqqa úlgi-ónege bolatyn is-áreketimen daralanyp túratyn jandarǵa súisine qaraitynymyz jasyryn emes. Búl – Abai aitqan naǵyz ómir súrgen jandar. Osy túrǵydan kelgende, Kishim apamyzdyń bolmysy naǵyz ómir súrgen jandardyń jarqyn úlgisi dep baǵalasaq qatelespeimiz.

Kishim – Qali atamyz ben Jarqynbala apamyzdyń jalǵyz qyzy. Odan búryn 14 qúrsaq kótergen Jarqynbala apamyzdyń balalary kishkene kúninde shetinep kete bergen kórinedi. On besinshi bolyp ómirge kelgen sábidi kórshi auyldaǵy aǵaiyndarynyń birine berip, keiin bir arqa otynǵa satyp alypty. Búl – qazaq halqynyń salt-dástúrinde bar yrym. Sodan keiin sábige Kishim degen esim beripti. Biraq ata-anasy balanyń kishisi bolsa da, osy qyzdarynyń búkil eldiń senim artar úlken júrekti azamatshasy bolatynyn ol kezde bilmegen shyǵar.

Bala kezinen auyldyń qarapaiym tirshiligimen tynystap ósken Kishim óse kele boiyndaǵy izgi qasietterin baiqata bastaidy. Ásirese, eldi bir nietke, maqsatqa úiystyrudaǵy alǵyrlyǵy úlkender jaǵynan jaqsy baǵalanady. Sondyqtan bolar, 1932 jylǵy újymdastyru túsynda Kóksu ózeniniń boiyndaǵy shashyrai qonystanǵan birneshe úidiń basyn qosyp, alǵash irgetasy qalanǵan «Eńbekshiqazaq» keńsharyna Qauys Kárimov bastyq bolsa, Kishim apamyz brigadirlikke úsynylady. Sonymen qatar, SHúbar auylyndaǵy tehnikumǵa jiberilip, sheberligin shyńdap, bilimin jetildirip qaitady.

Ol tústa erlerdiń orny áielderden bir saty joǵary túratynyn eskersek, osyndai jauapty mindettiń apamyzǵa júktelui – oǵan degen eldiń senimi desek, artyq aitqandyq bolmaidy.

Rasynda, jeri qút, túgin tartsa maiy shyǵatyn qúnarly ólke eńbekkerlerdiń tókken terin tekke jibermedi. 1933 jyly jańadan qúrylǵan újymshar eńbekkerleri bir jaǵynan qant qyzylshasyn egumen ainalyssa, ekinshiden, soqamen jer jyrtyp, ketpenmen aryq qazyp egin salyp, mal sharuashylyǵyn qosymsha kásip etedi.

Múmkin, jerdiń qasieti nemese eldiń bereke-birliginiń arqasy shyǵar, auyl eńbekkerleriniń tókken teri ótelip, qant qyzylshasynan gektaryna 100 tsentnerden ónim alady. Búl tabys basqa újymsharlarǵa úlgi bolady. Tipti, audan, oblys jaǵynan maqtauǵa ie bola bastaidy.

Sol tústa, yaǵni 1934 jyly Máskeuden Sergei Kirov arnaiy kelip, qazirgi Kóksudaǵy qant zauytyn ashady. Qazirgi Balpyq bi kentinde úlken jiyn ótip, sol jinalysta Sergei Mironovich Kirov Eńbekshiqazaq újymsharynyń qant qyzylshasyn ósirude jetken jetistigin joǵary baǵalap, Kishim apaǵa velosiped tabys etedi. Búl – sol tústaǵy eń qúndy syilyqtardyń biri edi.

Sol jyly Kishim apany Talapty, Qúraqty, Eńbek, Ernazar, Eńbekshiqazaq, Labasy újymsharlarynyń biriguimen qúrylǵan auyldyq keńestiń tóraiymy etip sailaidy. Al Eńbekshiqazaq újymsharyn basqaru Múqash Babashevqa tapsyrylady. Árine, az úili újymshardy basqaruǵa qaraǵanda auyldyq keńesti basqarudyń salmaǵy auyr bolatyny anyq.

Biraq, kúndiz-túni at ústinen túspei, erlerdiń qolynan kele bermeitin tabandylyqpen júmys istegen Kishim apa búl mindetti de abyroily atqara bastaidy. Sol eńbektiń nátijesinde Vasilii CHernyshov degen sheberdi shaqyryp, auylǵa kanal tartyp, diirmen salady. Dainiko Egor, Trofimderdi aldyryp, ústahana ashyp, eldiń túrmystyq qajettiligin sheshuge jol saldy.

Auylda mektep ǵimaraty boi kóterip, auyldyq klub ashylady. Búl – sol tústaǵy auyldyń mádeni jáne ruhani ómirin baiytuǵa qosqan úlken úles edi. Sondai-aq, júmys babynda ómirindegi eń bir baqytty da qasterli kezeńderdi bastan ótkeredi.

Aitpaqshy, sol kezde Talaptyda balalar úii bolǵan eken. Alaida, balalar úiiniń barlyq júmysy auyldyq keńestiń basshylyǵynda bolady da, Kishim apa Eńbekshiqazaqtan Talaptyǵa júmys babymen jii baryp túrady. Sonda ol balalar úiinde tárbielenip júrgen 3–4 jastaǵy bir qyz balaǵa kóńili auyp, ony baǵyp alu bekimine keledi.

Biraq, ony Núrahmet degen sekretary alyp ketken eken. Aqyry Núrahmetten súrap júrip, álgi balany asyrap alyp, zaty orys bolsa da, syrtqa teppei, Raihan dep at qoiyp, óz qyzyndai tárbielep ósiredi. Raihan keiin Namazbai atamyzǵa túrmysqa shyǵyp, balaly-shaǵaly bolyp, ómirden ótedi.

Taǵy birde ústi-basy jara, kózi shúńireigen, kiimi júpyny bir balanyń kúnde kóshe boiyn kezip, kezikken jerde úiyqtap, tapqanyn talǵajau etip júrgenin kóredi. Auyl túrǵyndarynyń biri de oǵan mán bermeidi. Aqyry Kishim apa sol balany jailaudaǵy úiine alyp keledi de, ózine bala etip alady.

Basynda tuystary balanyń bolmysyna kúdikpen qarap, Kishim apany eskertedi. Biraq, júregi júmsaq, joq-jitikke shyn peiilimen qaraityn apamyz eldiń sózin elemei, qańǵybas balany bauyryna basyp, Serik dep ataidy. Onyń últy úiǵyr bolǵandyqtan, basqalar ony Sergei dep atap ketedi.

Kishim apa Sergeidi soǵystan múgedek bolyp oralǵan qainysy Dúisebaiǵa qosyp, eńbekke bauli bastaidy. Keiin Sergei erjetip, Omarbek atty qoishynyń qyzyna úilenip, bala-shaǵaly bolyp, baqytty ómir súredi.

Al 1955–56 jyldary Qytaidan kelgen Núrlybai atty jigitti bauyryna basyp, panasyz jigitke pana bolǵany qalai dáripteseń de jarasatyn is emes pe?

Rasynda, otyzynshy jyldardaǵy asharshylyq kesirinen el kúizelip, balapan basyna bolyp túrǵan qiyn shaqta ózgeniń balasyn bauyryna basyp, tárbielep ósiru, eluinshi jyldardaǵy shetten kelgen aǵaiynǵa qamqor bolu – ekiniń-biriniń qolynan kelmeitin erlik edi. Búl – apamyzdyń auyl arasyndaǵy bedelin biiktete túsedi.

Alaida, mártebe ósken saiyn qyzǵanyshtyń qyzyl iti de qosa úrmei me?! Kishim apamyzdyń el arasyndaǵy bedeliniń óskeni keibir aǵaiynnyń ishin jylytpady. Túrli syltau izdep, ayaqtan shaludyń san túrli jolyn qarastyrǵandar da boldy. Biraq dińkesi qúryp, oilaǵany bolmai júrdi.

«Ainaldyrǵan jau almai qoimaidy» degendei, 1937 jyldyń qiyn shaqtarynda Kishim apanyń ústinen: «Tuystary Qytai asqan, bai-manaptyń balasy» degen aryz túsip, aluan túrli tekserister mazasyn ala beredi.

Osy tústa Múqash Babashev atamyz Kishim apaǵa auyldyq keńestegi júmysyn tastap, mal sharuashylyǵyn basqaruǵa auysuyn úsynady. Óitkeni jaz jailauda, qys qystauda júrse, eldiń súmpaiy sózinen, qyzǵanyshynan alysta bolady degen oi edi. Múny qúp kórgen Aǵybai ata men Kishim apa mal sharuashylyǵyna auysyp, atamyz jylqy baqsa, apamyz malshy qauymdy basqaru júmysyna kirisedi.

Múnda da Kishim apa óziniń talaptylyǵy men iske beiimdiligin dáleldep shyǵady. Auyldaǵy mal sanynyń ósip, malshylardyń túrmysy jaqsara túskenin aitpaǵannyń ózinde, audan, oblysta ótetin túrli sharalarǵa belsene atsalysady.

Oǵan dálel retinde Taldyqorǵan qalasynda ótken Qalqa Japsarbaiúly men Quat Terlikbaevtyń aitysynda, sondai-aq Qanabek jáne Kúlash Baiseiitovter oblys túrǵyndarymen kezdesken úlken jiynda Kishim apa óziniń aqboz úiin tigip, sharanyń sátti ótuine bir kisidei úles qosqanyn aituǵa bolady.

Osyndai jaima-shuaq ómir ornyǵyp, berekeli tirlik óz retine túsken tústa soǵys degen súmdyq sóz el arasyn dúrliktirip áketedi. Endigi maqsattyń bári «Maidan úshin» degen úranmen áspettele bastaidy. Sol tústa Múqash Babashev syrqattanyp emhanaǵa túsip qalady da, auyldastary Eńbekshiqazaq újymsharynyń tizginin Kishim apaǵa qaita ústatady.

Árine, ot pen oqqa oranǵan soǵys júrip jatqan shaqta eldegi eńbektiń búkil auyrtpalyǵy eńkeigen kári men áielderge, buyny bekimegen balalarǵa túskeni anyq. Alaida sol qiyndyǵy men qinalysy basym tústa auyl túrǵyndaryn bir nietke júmyldyryp, qiynshylyq qyspaǵynan alyp shyǵu el basqarǵan azamattardyń moinyna júktelgen syn edi.

Dese de, Kishim apanyń basqaruyndaǵy auyl túrǵyndary tańdy tańǵa jalǵap eńbek etip, ózderi toiyp tamaq ishpese de, auzyndaǵysyn jyryp, bar tapqanyn maidanǵa attandyrady. Onyń bárin terip jazudyń qajeti joq shyǵar. Eń bastysy — soǵys jyldary Eńbekshiqazaq auyly million pút astyq ótkizip, Odaqty dúr silkindiredi.

Sonymen qatar, auyl túrǵyndaryn úiymdastyryp, tank satyp aluǵa qarjy jinai bastaidy. Aqshasy bary aqshasyn, aqshasy joǵy malyn satyp, búl bastamaǵa qoldau tanytyp, jinalǵan qarjyny maidanǵa jiberedi. Keiin sol qarjyǵa tank satyp alynyp, soǵysqa jiberilgeni turaly tanki zauytynan hat-habar alady.

Búl bastama sol tústaǵy «Stalinshil» atty gazette jariyalanyp, búkil Odaqqa tanylǵan bolatyn. Árine, búl sol kezeńniń ólshemimen qaraǵanda az qarjy emes. Biraq eń bastysy — eldiń yntymaǵynyń, Kishim apanyń úiymdastyrushylyq qabiletiniń qandai bolǵanyn kórsetetin airyqsha mysal.

Ol kezde osyndai úles qosqan auyl Odaq kóleminde sirek edi. Búl jetistik auyl eńbekkerleriniń qajyrly eńbeginiń jemisi desek te, shaǵyn auyldy osyndai biikke kótergen túlǵa — Kishim apa ekenin atap ótpeu ádiletsiz bolar edi.

Iá, ótkendi tarazylai bersek, aitylar áńgime, shertiler syr jetkilikti. Sondai esteliktiń bir parasy bylai óriledi: soǵys jyldarynyń birinde Múqash degen qoishynyń qorasyna qasqyr túsip, qoilaryn qyryp ketedi. Árine, ol kezde búl óte auyr qylmys sanalatyn. Tipti, sonyń kesirinen itjekkenge aidalyp ketui de ábden múmkin edi.

Janyn qoyarǵa jer tappaǵan Múqash jylap-eńirep Kishim apanyń aldyna kelip, jaǵdaidy bayandaidy. Árine, talqysy auyr jaǵdai apanyń basyn qatty qatyrady. Belgilengen tártipke baǵynsa, auyldyń bir azamatynyń ómiri oiran bolǵaly túr.

Jasyryp qaluǵa súqtanǵan súq kózder jan-jaǵynan antalap jol bermeidi. Aqyry auyldaǵy malshylardy bir jerge jinaǵan Kishim apa árbir shopanǵa kelgen shyǵymdy bólip beredi de, Múqashty jazadan aman alyp qalady.

Iá, ómirde qaraqan basynyń qamyn oilamaityn adamdar bolady. Biraq olar ony jeke basynyń baqyty úshin istemeidi, qaita qauymnyń berekesin saqtap qalu úshin qolǵa alady. Búl – Kishim apamyzdyń elge qamqor bolǵan úlylyǵynyń bir ǵana kórinisi.

Sol shaǵyn auylda Kishim apanyń tárbiesin kórip óskender keiin óz eline syily azamattar bolyp shyqty. Sol qatarda auyldastarynyń maqtanyshy bolǵan, elge tanymal Serik Ábdymálinov, Erbolǵan Qarysbaev, Oqas Sekenov, Qaltai Toqqúlov, Qantai Ábdikárimova, Dúbek Dúisenov, Álimbai Islamjanov, Álimǵazy Raiymbekov, Orazbek Ahmetov, Dosymbek Jaqsylyqov, Ámirbai Rysqúlov jáne taǵy basqa azamattardyń esimderin maqtanyshpen atauǵa bolady.

Olardyń birazy ómirde joq. Dese de, apamyzdy eli men júrty, qamqorlyǵyn kórgen jandardyń úrpaqtary máńgi esinen shyǵarmaidy.

Álbette, ár adamnyń qoǵamda, ózi eńbek etken újymda belgili bir róli bolady. Ol ról – onyń áleumettik qyzmeti. Újymda meili brigadir, ne injener, ústa, ne ústaz, basshy, ne búqara bolsyn — óz rólin basqalar súisinetindei etip oryndaǵanda ǵana eldiń qúrmetine bólenedi.

Rasynda, ómirde qolyna azyraq bilik tise, jer-suǵa simai ketetin adamdar bolady. Biraq, Kishim apa qolyndaǵy biligin óziniń jeke basynyń qajettiligine júmsamaǵan jan.

Osy tústa apamyzdyń qyzy Sara Adambekovanyń estelik sózi eriksiz oilandyrady:

– Bala kúnimde apammen birge qonaqqa baratynmyn. Balamyn ǵoi. Men basshylardyń, jaǵdaiy jaqsy, auqatty otbasylarynyń úiine baruǵa qyzyǵatynmyn. Biraq apam auyldaǵy túrmysy nashar, joq-jitik úilerge jii baratyn. Olardyń dastarhany jútań, jaǵdaiy nashar bolatyndyqtan kól-kósir dastarqan jayuǵa shamalary kelmeitin. Bir qyzyǵy – apam sol barǵan úiine bir jaqsylyq jasap qaitushy edi. Qazir oilasam, apam qonaqqa emes, jaǵdaiy nashar úilerdiń belgili bir qajettiligin sheship beru úshin sol otbasylarǵa ádeiilep barady eken-au, – deidi ol sózin túiindep.

Ras, búl búgingi qadir men qasietti materialdyq jaǵdaimen ólsheitinderge úlgi bolar úlylyq emes pe?!

Búl aitylǵandardyń bári Kishim apa ómirinen jiyp-tergen estelikter. Ol ótken kúnniń enshisinde qalsa da, búgingi úrpaqtyń sanaly túrde qabyldauyna tatityn úly qasietter.

Ony joqqa shyǵara almaimyz. Sondyqtan da apanyń esimi búgin de qúrmetpen atalyp, júrtqa úlgi bolyp keledi.

Onyń dáleli retinde Eńbekshiqazaq auylyndaǵy auyldastardy yntymaqqa, jastardy imandylyqqa baǵyttaudyń belgisi sanalatyn «Kishim apa meshiti» men ótken-ketkenniń kóńiline kóp oi salatyn Kishim apa atyndaǵy kóshe bar ekenin aituǵa bolady.

Meshitke kelgen jamaǵat qasietti úiden kókeiine adaldyqty, adamdyqty, izgilikti túiip attansa, apa atyndaǵy kósheni kesip ótkender aruaǵyna táu etip, áiel-analarymyzdyń erlik-jigerine tánti bolady.

Osy tústa aita ketu kerek shyǵar: Kishim apa meshitiniń boi kóteruiniń de qyzyqty tarihy bar. Búl úi kezinde Kishim apanyń qara shańyraǵy bolǵan. Alaida ony túrǵyzǵan apanyń kúieu balasy, Jetisu óńirindegi baspasózdiń órkendeuine bir kisidei eńbek sińirgen Edil Túkenov aǵamyz ekendigin bireu bilse, bireu bile bermeidi.

Qazaq saltynda kúieu balanyń orny bólek desek te, Kishim apanyń úlyndai bolǵan Edil aǵamyz óziniń anasyna degen azamattyq boryshyn osylai oryndaǵan jan.

Alaida, Kishim apa qaitys bolarynda auyl basshylaryna:

«Osy úidi jaǵdaiy nashar, qiynshylyǵy bar adamdarǵa berińder», – dep ósiet etedi.

Apa ósieti boiynsha olar Kishim apanyń úiin Otan soǵysynan múgedek bolyp oralǵan auyldastardyń birine beredi.

Alaida, toqsanynshy jyldardyń basyndaǵy qiyn-qystau shaqta búl úi áldekimderge 500 dollarǵa satylyp ketedi.

Múny estigen apa aruaǵyn úlyqtaǵan nemereleri — Edil men Saranyń úldary Andryan men Erkin úidi satyp alǵan kásipkerge súraǵanyn berip, qaita qaitaryp alady. Keiin úidi kúrdeli jóndeuden ótkizip, meshitke ainaldyrady.

Meshit qúrylysyna búkil auyl azamattary óz erkimen eńbek etti. Osynyń ózi-aq apamyzǵa degen auyldastarynyń qúrmeti edi.

Sol júmystar barysynda Edil aǵamyzdyń úlken qyzy Múńsyz bir ai boiy júmysshylardyń tamaǵyn jasap, basqa júmystarǵa qolǵabys etip, kóp eńbek etse, sol qatarda kelini Roza, qyzy Botagóz, kúieu balasy Núrlan da ynta-yqylasymen Alla úiiniń qaz túruyna ter tókti.

Auyldastardyń úsynysy boiynsha meshitke apamyzdyń aty beriledi. Búl Qazaqstan Músylmandary Dini basqarmasynyń da qoldauyna ie bolady.

Bir qyzyǵy, elimizde analarymyzdyń atyndaǵy meshit sanauly ǵana. Olar — Aisha bibi apamyz siyaqty tarihqa belgili analarymyzdyń qúrmetine berilgen meshitter.

Dese de, sol qatarda Kishim apa atyna meshit berilui ol kisiniń sol qasietti analardyń jalǵasy bolǵanyn bildirse kerek. Sondai-aq, auyldastardyń qoldauymen auyldaǵy ortalyq kóshelerdiń biri Kishim apa atyn enshiledi. El qúrmeti degen osy. Adam balasy úshin búdan ótken baqyt bar ma?

Árine, búginde qolda barynda qaltasyndaǵy qarjysyn susha sapyryp, atasyn áulie etip júrgender joq emes. Biraq báribir júrt     moiyndamaǵan shyndyqtyń ǵúmyry úzaq bolmaidy eken.

Kerisinshe, Kishim apamyzdy yqylasyn sezingen júrt, kómegin kórgen kópshilik ol kisini joq-jitikke pana bolǵan keńpeiildiligimen, qarapaiym auyldy aidai álemge tanytqan eńbekqorlyǵymen, bir qauym eldiń tómendetip aitsaq — tizgin ústar úlkeni, asyryp aitsaq – sóz ústar bii bolǵan danalyǵymen jii eske alady.

2013 jyly 110 jasqa tolǵan apamyzdyń birge ósken qúrby-qúrdastary, tipti tiri bolmasa da, olardyń balalary men nemereleri apa dańqyn asqaqtatyp otyrǵany – osy oiymyzdy dáleldei túsedi. Sonyń biri – ótkende Eńbekshiqazaq auylyndaǵy orta mektepte ótken Kishim apanyń 110 jyldyǵyna arnalǵan kezdesu.

Únegeli sharany sol mekteptiń múǵalimi Júmai Orynbaeva kóp qajyrmen úiymdastyrǵan edi. Sol kúngi kezdesuge auyl túrǵyndarynyń taily-tayaǵy qalmai jinaldy.

Sol qatarda apamyzdyń kózin kórip, tárbiesin alǵan Álimǵazy Raiymbekov, ardager jurnalist Áli Sqabaev, audan men auyl aqsaqaldary apamyzdyń ómiri men erligi jaily estelikter aitty.

Mektep oqushylary ánnen shashu shashyp, bi bilep, apa dańqyn asqaqtatty. Búl – apamyzdyń 110 jyldyq mereitoiynyń betashary ispetti igi shara boldy.

Aldaǵy uaqytta auyl túrǵyndary apamyzdyń atynan sporttyq saiystar, túrli mádeni-ruhani sharalar, mektep újymy tárbie saǵattary men kezdesuler ótkizudi josparlap otyr. Elin súigen adamdy eliniń ardaqtauy osyndai-aq bolar.

Túiin

Eldiktiń eren belgisi retinde biz jeltoqsanshylardy – erliktiń, Úly Otan soǵysy men Auǵan soǵysynyń ardagerlerin – batyrlyqtyń belgisi retinde dáripteudi dástúrge ainaldyrdyq. Búǵan qarsylyǵym joq: erlik – madaqtaluy, batyrlyq – dáriptelui kerek.

Biraq elimizdiń táuelsizdigi jolynda Qazaqstan jerinde tirshilik etken árbir adamnyń úlesi bolǵanyn qalaisha esten shyǵaramyz?

Aitalyq, malshy – malyn baǵyp, júmysshy – tehnika meńgerip, múǵalim – bala oqytyp degendei, ár sala mamandary da táuelsizdik úshin ter tógip, eńbek etpedi me?

Iá, ádildik joly – haqtyq.

Jaratushy Ie ár pendesin erekshe meiirimmen jaratyp, oǵan ózin-ózi tanudyń jolyn núsqaǵan. Osy túrǵydan kelgende, Kishim apamyzǵa taǵdyr eldiń júregine jol tartatyn batyldyq pen qaisarlyqty, bauyrmaldyq pen jyly peiildi syilapty.

Sony kótere alǵan, kóńiline syidyra bilgen apamyz búgin de tuǵan eliniń, ósken ortasynyń qúrmetine bólenude.

Qajet Andas

“Q-andas” aqparattyq agenttigi.

Derekkóz: “Jetisu” gazeti, 2013, №11, beis

0 0 votes
Рейтинг статьи
Post Views: 13
«Аққу ағай» атанған ұлағатты ұстаз
Tulǵataný

«Aqqu aǵai» atanǵan úlaǵatty ústaz

August 24, 2026
Төккен тердің қадірі
Tulǵataný

Tókken terdiń qadiri

June 11, 2026
Ұстаз ананың хаты
Tulǵataný

Ústaz ananyń haty

June 3, 2026
Тағылымды тағдыр
Tulǵataný

Tauylymdy taqdyr

May 13, 2026
«Апа, сен болмасаң»
Tulǵataný

«Apa, sen bolmasań»

May 12, 2026
Бегзат өмір
Tulǵataný

Begzat ómir

May 5, 2026
Subscribe
Login
Notify of
guest
guest
0 комментариев
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ÓLKE SHEJIRESIN SÓILETKEN QALAMGER

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«Bekzat ómir»: ónerge arnalǵan eńbek

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

Ölke tarihy ūrpaqqa amanat

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

JAŃA QAǴIDA: «Áleumettik kásipkerlerge jańa talaptar túsindirildi»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

Júmyspen qamtu tártibinde ne ózgerdi?

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • qzQazaq
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat

© 2025 qandas.kz

wpDiscuz