Q-Andas
No Result
View All Result
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
Basty bet Ólketaný Tulǵataný

Tirshiliktiń tamyryn basqan

Qazaq beineleu önerınıŋ köşbasşysy äbılhan qasteevtıŋ körkemdık talǵamyna bırden boilap ketu mumkın emes. Öitkenı, ol - eşkımge-ūqsamaityn özındık qoltaŋbasy bar kürdelı suretker. Şynaiy sezımnen tuyndaǵan körkem şyǵarmalarynyŋ qūndylyǵy künnen künge artyp baǵa jetpes tarihi qūbylysqa ainaluda. qasteev ärbır körkem şyǵarmasynda keŋıstık pen uaqyt qatyŋastaryn beineleude däl şeşım taba bıldı, ǵajaiyp şyǵarmaşylyǵymen tuǵan halqyn ystyq ıltipatqa böledı.

admin
2025/09/22
Tulǵataný
0
Тіршіліктің тамырын басқан

Óz ómirinde óshpes iz qaldyrǵan shynshyl suretkerdiń kórkem tuyndylary kómeskilenbei kúndei jarqyrap núryn tóge túsude. ábekeń óz eliniń tabiǵatynyń súlulyǵyn, adamdarynyń daralyǵy men danalyǵyn dál beinelegen suretshi. Jer-Anadan jaralǵan úlken suretker tylsym tabiǵatty beineleude jan bitirdi. ábilhan aǵanyń qylqalamynan tuyndaǵan peizajdary álem ónerinde óz baǵasyn aldy. Suretshiniń seriya- lyq suretteri birtútas dúnie. Onyń suretteri ómirdiń ózinen oiyp alǵandai shynshyldyǵymen aiqyn. Onyń beineleu ónerdegi máneri anyq, oiy kesek, pikiri ótkir, sezimi názik. qasteevtiń shyǵarmashylyq sheberligi jaily oi túigende dástúr men jańashyldyqtyń úndestigin dál taba bilgendigin ashyq aita alamyz.

Ónertanushy retinde óz oiym – Á. Qasteev ómirinen shtrihtar, zamandastarynan estelikter, shákirtterine lebizder, ómirinen fotosuretter, kórkem tuyndylaryn jinaqtap, alьbom shyǵaru qoldau tapqanymen zertteu, zerdeleu máselesi jetpei keledi. Suretshiniń kór- kem tuyndylaryn saralap, taldau búgingi kúnniń kókeikesti máselesi. ábilhan shyǵarmashylyǵynyń mańyzyn ashu úshin kórkemdik bolmysyna boilap, suretshilik syryna oi júgirtip kóreiik.

Ábekeńniń suretshi boluyna eń aldymen tikelei áser etken tuǵan anasy qalipan SHyǵanbaiqyzy. qarshadaiynan balasyn qolónerdiń túrlerin meńgeruge baulidy Anasynyń ayasynda júrip, súlulyqqa súqtana qarap, kórgenin beineleuge beiim bolyp ósedi. qorshaǵan tabiǵattyń kórinisteri kórkemdik talǵamynyń damuyna quat-kúsh beredi. Tua bitken daryndylyq túisinu, sezinu, qabyldau siyaqty ishki jan sezimderin oyatyp, suretshi bo- luyna yqpal etedi. qasteev ónerdi ómir mektebinen úirenedi. ábekeń óz topyraǵynan nár alǵan máueli jemis aǵashy siyaqty tuystaryn beineleuden bastady. Eń áuelgi beinelegen qaryndasynyń portreti “qazaq qyzy“ dep atalady. Adam suretin saluda alǵashqy naturasy qa- ryndasynyń kelbettik túlǵasyn ár túrli qyrynan beineleuge tyrysqan. qazaq qyzynyń últtyq minezin ashuda grafikalyq túrǵyda oryndalǵan túlǵalyq portretin atauǵa bolady. árine, proportsiyalyq qatynas suret salu erejeleri saqtalmaǵanmen, qazaq qyzynyń syrtqy pishindik formasyn taba bilgen. Keiinnen kele qasteev qyzdyń psihologiyalyq jan-dúniesin ashuǵa jan-jaqty is-áreket jasap, ár qyrynan iyqtyq jáne keudelik portretter salady. áuesqoilyqtyq áserinen tynymsyz izdenu varianttary birtindep kele tolysyp “Mektepte” atty kartinaǵa úlasady. Kompozitsiyalyq qúrylymy qarapaiym úsh túlǵalyq portret kórkemdik si- patymen, últtyq mazmúnymen erekshelenedi. Túlǵalardyń boiyndaǵy jarasymdy últtyq kiim qazaqi minez tanytady.

Eldiń túrmys-tirshilik tynysyn beineleudegi ańyzǵa ainalǵan onyń tuyndylary halyqpen birge jasasyp keledi. Ózi jasaǵan ǵasyrdyń áleumettik ómir tolǵanysyn kórkem shyǵarmalaryna arqau etken. qansha uaqyt ózgerse de qasteevtiń toptamalyq kórkem tuyndylary suret óneriniń shejiresine ainalyp qala bermek. Suretshiniń suretkerlik syry qaryndashtyń bederin kádesine jarata otyryp nobailyq núsqanyń ózin klassikalyq deńgeige kótere bildi. Eleusiz dúnieniń ózinen últtyq sipat tauyp, oǵan kesek bitimdi halyqtyq minezdeme bere bildi. ábekeń bir kórgen adamyn aina-qatesiz beinelei alatyn airyqsha qabiletti adam bolǵan. Suretterinen adamnyń ótkinshi ómirin ǵana emes, adami ǵúmyrlyq sátti kóńil-kúiin beinelegenin baiqai alamyz. Portrettik beineleriniń bárinde derlik minez-qúlyq erekshelikteriniń tiptik minezdemesi bar. Kez kelgen tuyndydaǵy beinelengen árbir túlǵa suretshi á.qasteev zamandastarynyń san-aluan syryn tolǵaidy. Suretshiniń shyǵarmalarynan birtútas bolmysty ǵana emes, keibir jekelegen detalьdaryn avtorlyq oimen sáikestendirip túsinu úshin eń aldymen úlken parasattylyq pen paiymdylyq kerek. ábilhan aǵa keibir kórkem tuyndylarynda naqty aitar oiyna tereń mán berip, bukil bolmystyq kórinisti búgeshigesine deiin dál beineleuge tyrysqan. Beineleu ónerinde qoiylatyn basty sharttylyqtyń biri – tuyndyda kórkemdik sheshim avtorlyq oidyń mazmúnyn ashuǵa úlasady. Suretker kartinaǵa kerekti-kereksiz komponentterdi orynsyz kiriktirip kompozitsiyalyq qúrylymdy auyrlatpaidy, múmkindiginshe áserli beineleuge tyrysady. árbir tuyndysyna baisaldy kóz jiberip qarasań, úzdiksiz izdenister, tyń taqyryptarmen toǵysamyz.

Qasteev qatyp qalǵan kategoriya men belgili zańdylyqtarǵa baǵynbaǵan bolmysy bólek suretshi. Eshkimge eliktemei, bireudiń kóleńkesinde, áldebireudiń kóshirmesinde ómir súrmegen biregei túlǵa. Suretkerdiń eń basty ereksheligi – kórgeninen jańylmai, jasandylyqqa boi aldyrmaǵan, kez kelgen dúnieniń tabiǵi bolmysyn izdeuge bar realist suretshi. áljuaz mazmúny men formasy joq, abstraktsiyalyq baǵyttarǵa barmaǵan. Sondyqtan bolar, ol kez kelgen kórkem tuyndysyn shynaiy beineleude realizmniń ómirsheńdigin bilgen.

Á. Qasteevtiń ruhani dúniesi – qazaq óneriniń ómir tirshiliginiń tynysy. Onyń suretteriniń basty keiipkerleri – qazaqtar. Óitkeni, ómirdiń belesterine toly sahara ómiri ábekeń suretterinen kórinis tabady.

Suretshi últtyq dúnietanymnyń qyr-syryn ashuda realistik baǵyttan taimaǵan daryn iesi. Onyń tuyndylaryndaǵy uaqyt kórinisi bizdi úlken úmitke, móldir sezimge jeteleidi. Suretker tanymynyń tamyry kóshpeli ómirdiń sheksiz kepili retinde sahara dalany túisinuge bauraidy.

Suretshi talanty únemi jetilip, damyp, ósu úrdisinde boldy. Onyń eń eleuli eńbegi  A. Imanov portreti. Suretshi qazaq ba- tyry Amangeldiniń últtyq alyp túlǵasyn kórkemdik keskindeme arqyly kórsetti. Ol óz keiipkeriniń ishki jan sezimin beineleu óneri tásili arqyly ashyp berdi. Kórkem tuyndyda úilesimdi jarasymdylyqty bildire otyryp, batyrdyń qaitalanbas dara kelbetin, túlǵasyn aiqyndady. A. Imanov portreti qazaq keskindeme óneriniń portret janryndaǵy eń úzdik deńgeidegi kórsetkishi deuge bolady. ústamdy jazylǵan kartinanyń ishki quaty basym. Suretshi adam obrazyn ashuda ortaq tústiń úilesimdiligin izdep tapqan. Boyau reńinde qazaq halqyna tán áserli kúshti sypaiylyq qasiet bar. Tamyry tereńde jatqan halyq batyrynyń bolmystyq bitimi bólek monumenttik túrǵyda kórinis tapqan. Kompozitsiyalyq qúrylymy kórkemdik júiesine negizdelgen kesek túlǵanyń obrazdyq sheshimi asa bir sheberlikpen somdalǵan. Suretker qylqalamynda úlken jasampazdyq quat bar. Onyń boiyndaǵy ótkenge jáne bolashaqqa degen túraqty kózqaras ónerin tarazylai túsedi. Suretshi shyǵarmashylyǵynda auyl ómiri taqyryby eshqashan bei-jai qalǵan emes. Á. Qasteev ákelgen halyqtyq sipat jańa jetistiktermen tolysty. Onyń qoltańbasynda suret saluǵa degen jauapkershilik, túr- tústiń bir-birine úilesimdiligi, tereń izdenister aiqyn baiqalady. qasteev kórkem tuyndylarynda halyq ómirinde qalyptasqan shynaiy ónegelilik surettelse, ekinshi jaǵynan adamdar ańsaǵan arman bayandalady. Adamdyq izgilik pen ásemdikke bergen baǵasy, syujetke qúrylǵan shyǵarmalarynda jalpy adamdyq sipat beruge úmtyluy, úly zamandy shynshyldyqpen beineleu, halyqtyń tamasha isin dáripteu, ony kórkem tuyndylary arqyly júrtshylyqqa pash etu – suretshi úshin úlken qúrmet.

Suretshiniń daryny, ónerge degen qúshtarlyǵy tekke sarp bolmaǵan, keide avtor ónegeli jaǵynan kózge ilinbegen súrqai keiipkerlerdi shyǵarmasyna engizip, estetikalyq túrǵydan dáriptemek boldy. Atap aitqanda, «Satyp alynǵan qalyńdyq», «qyzdy zorlap alyp qashu» kór- kem tuyndylary soǵan kuá. Másele kórkemdik túrǵydan jinaqtap, kózge iline bermeitin kórinisterdi júrtqa tanyta bilu. Biz múny naǵyz suretshiniń syni kózqarasy dep úǵamyz. ábekeń beineleu óneriniń erekshe qú- raldarymen ómir qúbylystaryn beinelegen naǵyz talant. Óz shyǵarmashylyǵyn ómirmen bailanystyryp, óz darynyn tarihtyń ozyq kúshterine qyzmet etuge arnaǵan suretshiniń dara qabiletiniń jiyntyǵy qaitalanbas ósu úrdisi bolyp tabylady. Suretshiniń eń úlken jetistigi – zaman tudyrǵan adamdardyń erlik isterin shyndyqpen beineleude. Kórkem shyǵarmadaǵy keiipkerdiń obrazy ómirdi tanudyń ózindik formasy arqyly sheshiledi. Suretshi naqty adamnyń portretin jasaǵanda, beinelep otyrǵan adamnyń ishki seziminiń sipaty men suretshiniń oǵan qatynasy aiqyn kórinip túr. Suretshi únemi izdenis ústinde úirenshikti túrmystan joǵary qarai órlep, qazaq tarihy men mádenietinde esimi ańyzǵa ainalǵan úly túlǵalardyń portrettik beinelerin jasap shyqty. últtyń úly qairatkerler túlǵalarynan portrettik galereya qúrǵan túńǵysh kásibi suretshi – Á. Qasteev. Kórkem shyǵarmalarynyń janrlyq erekshelikteri shyndyqqa jaqyn, sergek kóńildiń áueni psihologiyalyq sipatymen aiqyndalmaq.

Keskindeme máneriniń erkindigi, keńistik kóleminiń keńdigi, boyaulardyń úilesimdigi, keiipkerlerdiń belsendilik, sezimtapdyq sipaty qaitalanbas ózindik qoltańbasymen erekshelenedi. qasteev keskindemege qylqalam tarta otyryp, ásirese, últtyq kameraly kompozitsiyalardy dúniege alyp keldi. Suretshiniń etnografiyalyq dáldik pen naqty málimetterge súiene otyryp, tarihi júiege bet búrǵanyn baiqauǵa bolady. ásirese, “Á. Jangeldin men V.I.Leninniń“, “SH.Uálihanov”, “A.Qúnanbaev“ portretteriniń ár túrli jaǵdaida jan-jaqty somdaluy ómir shyndyǵyna negizdelgenin kórsetedi. ábekeń qoǵamdyq baǵytpen birge ómir súre oty- ryp, keskindeme jolynda jeke óziniń últtyq qoltańbasyn shyń dauǵa barynsha izdenis jasady. álemniń úndestigi turaly oiyn últtyq dástúrge súiene otyryp negizgi zańdylyqtarǵa baǵyndyrdy. Kórkem shyǵarmadaǵy boyau túr-tústerdiń úilesimdigi, keńistik kóleminiń keńdigi, suretshi oilaǵan armany ómir shyndyǵyn kórsetuge itermeleidi. Keibir tuyndylarynda bolmysty tereń romantikalyq túrǵyda bere otyryp, naqty beineler arqyly kórsetedi.

Á. Qasteevtiń seriyalyq kórkem tuyndylary últtyq ruhani damuynda halyq ómiriniń dástúrli tynys-tirshiligi men tarihynan kórinis beretin kórkemsuret entsiklopediyasy deuge bolady.

Halyqtyq mazmúnǵa toly qasteev shyǵarmalary qazaq halqynyń beineleu óneriniń altyn qazynasyna ainalyp, ǵasyrlar boiy ómir súre bermek.

Qajet Andas,

«Q-Andas» aqparat agenttigi.

 

5 1 vote
Рейтинг статьи
Post Views: 16
«Аққу ағай» атанған ұлағатты ұстаз
Tulǵataný

«Aqqu aǵai» atanǵan úlaǵatty ústaz

August 24, 2026
Төккен тердің қадірі
Tulǵataný

Tókken terdiń qadiri

June 11, 2026
Ұстаз ананың хаты
Tulǵataný

Ústaz ananyń haty

June 3, 2026
Тағылымды тағдыр
Tulǵataný

Tauylymdy taqdyr

May 13, 2026
«Апа, сен болмасаң»
Tulǵataný

«Apa, sen bolmasań»

May 12, 2026
Бегзат өмір
Tulǵataný

Begzat ómir

May 5, 2026
Subscribe
Login
Notify of
guest
guest
0 комментариев
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ÓLKE SHEJIRESIN SÓILETKEN QALAMGER

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«Bekzat ómir»: ónerge arnalǵan eńbek

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

Ölke tarihy ūrpaqqa amanat

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

JAŃA QAǴIDA: «Áleumettik kásipkerlerge jańa talaptar túsindirildi»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

Júmyspen qamtu tártibinde ne ózgerdi?

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • qzQazaq
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat

© 2025 qandas.kz

wpDiscuz