قازاقتىڭ مەدەنيەت پەن ەدەبيەت قۇندىلىعى ۆز بيىگىنەن ەشقاشان تۆمەندەگەن ەمەس. ەل رۋحانيياتىمەن جاڭعىرا جاساسىپ كەلەدى. بۈگىنگى جاستار جاڭاشا سەرپىن الىپ, قازاق قالامگەرلەرىمەن قاتار ەلىنە ەڭبەگى سىڭگەن تۇلعالاردى دا تەرەڭىنەن تانىپ, شىعارمالارىن زەردەلەۋدە. بۇل, ەرينە, ولاردىڭ بىلىم كۆكجيەگىن كەڭەيتەتىنى سۆزسىز. ەڭ باستىسى, ولار تانيمىن دەگەن جاننىڭ تۇتامداي تىرشىلىكتە قىلعان قام-قارەكەتى دانالىققا نەگىزدەلگەن بولسا, كەيىنگىگە ۈلگى.
وسىنداي تەبىرەنىسىمىزگە تۈرتكى بولعان – تاريحشى, ايتىسكەر جەنە جازبا اقىن انداس وماراقىن. قىتاي قازاقتارىنىڭ ايتىس ۆنەرىنىڭ دامۋىنا زور ۈلەس سىڭىرگەن تۇلعانىڭ «تاريح تالعارىندا», «دودا», «جىلدار ىزى» اتتى ۈش تومدىق ەڭبەگى كىتاپ بولىپ قاتتالعان. قازاقستان مەن قىتايداعى تۈرلى باسىلىمدا 400-دەن استام ۆلەڭى, 20-دان استام پوەما-داستانى جارىق كۆرگەن.ەڭبەكتەرى اعىلشىن, قىتاي, تۈركى حالىقتارىنىڭ تىلىنە اۋدارىلعان. اتالعان ەڭبەكتەرى ۈشىن 2010 جىلى قحر مەملەكەت دەرەجەلى سىيلىعى بەرىلسە, كەيىپكەرىمىز 2015 جىلى ۆمىردەن وزىپ, دەنەسى تالدىقورعان توپىراعىنا قويىلدى.
تۇلعا اتىن ۆشىرمەي كەيىنگىگە دەرىپتەپ جۈرگەن ەرىپتەسىمىز قاجەت انداستىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن ەكەسى انداس وماراقىننىڭ وقۋلارى ۆز دەڭگەيىندە ۆرنەك تاپتى. اتالمىش بايقاۋعا قاتىسقان ايماق وقۋشىلارى كىل جۈيرىكتەن كىم جۈيرىك ەكەنىن ۆزارا انىقتاستى.
مەكتەپ جەتكىنشەكتەرى اراسىنداعى دودا ۋ. ماياكوۋسكيي اتىنداعى تالدىقورعان قالالىق كىتاپحاناسىندا شىمىلدىق تۈردى. يگى ىستىڭ ۆتۋىنە وبلىستىق بىلىم باسقارماسى مەن «Jetىsý» گازەتى, «قازپوشتا» اق الماتى وبلىستىق فيليالى جەنە انداس وتباسى مۇرىندىق بولدى.
بايقاۋ بارىسىندا العاشقى بولىپ «Jetىsý» گازەتى باس رەداكتورىنىڭ ورىنباسارى مەدي الجانباي سۆز الىپ, سايىسقا قاتىسۋشىلارعا سەتتىلىك تىلەدى. ۆز كەزەگىندە «قازپوشتا» اق الماتى وبلىستىق فيلي-الى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى بولاتحان ەرجىگىتوۋ لەبىزىن بىلدىردى. سونىمەن قاتار, «پاراسات» وردەنىنىڭ يەگەرى ەۋەسحان ماجايقىزى قۇراستىرعان «انداس وماراقىن وقۋلارى» اتتى جيناقتىڭ تۇساۋكەسەر رەسىمى ۆتتى. اتالمىش كىتاپقا سايىسقا قاتىسۋشى جاس ۆرەندەردىڭ عىلىمي ەڭبەكتەرى ەنگەنىن ايتا كەتكەن جۆن. بۇل ورايدا كىتاپ اۋتورى جيناق شىعارۋداعى باستى ماقساتى – جولداسىنىڭ شىعارماشىلىعىن كەيىنگى جاس بۋىنعا دەرىپتەۋ, تالانتتى بالالارعا ريياسىز قولداۋ تانىتۋ ەكەنىن اتاپ ۆتتى.
«انداس وماراقىن وقۋلارى» بايقاۋى جارتى جىل بويى ونلاين جۈرگىزىلىپ كەلگەن بولاتىن. وبلىس كۆلەمىندە بىلىم سايىسىنا 30 -دان استام وقۋشى قاتىستى. بارلىق تاپسىرمالاردى تولىق ەرى ساپالى ورىنداعان 18 وقۋشى اقتىق سىنعا جولداما الىپ, ەدىلقازىلار الدىندا بىلىم-بىلىگىن كۆرسەتتى.
وقۋشىلار تەست سۇراقتارى, جازبا اقىندار, ۆلكەتانۋشىلار, ايتىس اقىندارى سىندى 4 باعىت بويىنشا بەرىلگەن تاپسىرماعا ساي باعالاندى. بىلىمگەرلەردىڭ قارىم-قابىلەتىن, سايىسقا دايىندىعىن گەوگرافييا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى ەركىن توقپانوۋ, «پاراسات» وردەنىنىڭ يەگەرى, «التىن القالى» انا ەۋەسحان ماجايقىزى, عىلىم ماگيسترى, الماتى وبلىستىق كىتاپحانانىڭ قىزمەتكەرى ماقپال انداس, ۋ. ماياكوۋسكيي اتىنداعى تالدىقورعان قالالىق كىتاپحانانىڭ ديرەكتورى كۈلپان قالكەنوۋا باعالاپ, قازىلىق ەتتى.
العىرلىعىمەن تانىلعان قاتىسۋشىلار كىتاپ, العىس حات, قوماقتى قارجىمەن ماراپاتتالدى.
قورىتىندى بايقاۋدا جازبا اقىندار انداس وماراقىننىڭ ۆلەڭىن وقىسا, ۆلكەتانۋشىلار عىلىمي جۇمىسىن قورعادى, ايتىسكەرلەر سۆز سايىسىنا تۈستى. نەتيجەسىندە جازبا اقىندار اراسىندا ارايلىم جاناحمەت, ۆلكەتانۋشىلار باعىتى بويىنشا جانەل جۇماعالي, ايتىسكەرلەر اراسىندا ۇلان نۇربول ى ورىن يەگەرى دەپ تانىلدى.
جالپى, اتالمىش بايقاۋدىڭ ۆتۋىنە دەمەۋشىلىك كۆرسەتىپ وتىرعان ەرىپتەسىمىز قاجەت انداستىڭ وتباسى جارتى جىل كۆلەمىندە ۆتكەن شاراعا 6 جارىم ميلليون تەڭگەدەن استام قاراجات بۆلگەن ەكەن. بايقاۋدى دەستۈرلى ەرى رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدە ۆتكىزۋ جوسپارلانۋدا.
مەدەت جۇماباي











