Q-Andas
No Result
View All Result
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
باستى بەت انداس وماراقىن ىزىمەن

جۇمباق ايتىس

admin
2025/11/21
انداس وماراقىن ىزىمەن
0
Жұмбақ айтыс

جۇمباق:

– جاساۋلى ءبىر بايتەرەك باسىن شالعان،

ساتتىم دەپ بەرگەن كىسى قىلمايدى ارمان.

بولعانمەن ءوزى ارزان، زاتى قىمبات،

بىرەۋى دۇنيەنى قاراپ قىلعان.

شەشۋى:

بولاما جىگىت ادام سوزگە پىسىق،

بولعان جوق سوزگە شورقاق ءوزىم تۋىپ.

سوڭىندا سويلەر ءسوزىڭ تاۋسىلعان سوڭ،

ايتتىڭ-اۋ سىرىڭكەڭدى جۇمباق قىلىپ.

جۇمباق:

– ءبىر نارسە «تي» دەگەندە تيمەي قالار،

«تيمەيمىن»، – دەپ تيگەنىن بىلمەي قالار.

بۇل جۇمباقتى ەش ادام ەستىمەگەن،

بۇنى تاپقان جىگىتتەر ىسكە جارار.

شەشۋى:

«تي» دەگەندە تيمەيتىن ەرىن بولار،

«تيمە دەسە تيگەنى ءمالىم بولار.

ەپ-ەلەۋسىز ءبىر جۇمباق تاۋىپ الىپ،

اڭگىمەنى باستادىڭ ۇزىن سونار.

جۇمباق:

–  ايلانعان ءوزى-ءوزى ءبىر ديىرمەن،

پالەسى كورىنەدى بۇيىرىنەن.

ىشىندە قىلدان نازىك ءبىر ءجىبى بار،

ايىرماي تاۋىپ بەرشى كىم يىرگەن.

شەشۋى:

ادامعا جەل ءسوز قارۋ-جاراق بولار،

ءبىلىمدى جىگىتتەرگە تالاپ قونار.

ۇيرەنگەن سوتكەمەنەن ايدى، كۇندى،

قولىڭا سالىپ جۇرگەن ساعات بولار.

جۇمباق:

التى قاز، جەتى ۇيرەك، ءۇش بودەنە،

كەيدە ورتا، كەيدە تولى ءبىر تەگەنە.

تۇنىق پەن لايدىڭ ورتاسىنان،

ءبىر قۇس ۇشىپ كەلىپتى شولاق تورە.

شەشۋى:

شولاق تورە شولپان مەن اي ەمەس پە،

التى ۇركەر، جەتى قاراقشى ساي ەمەس پە؟

ءۇش ارقار دەگەن جۇلدىزدى كىم بىلمەيدى،

شەشىمىن بۇلاي ايتسام ءجون ەمەس پە؟

جۇمباق:

اسپاندا اينالا ۇشقان قىزىل تاۋىق،

وت-وتتاپ، سۋ ىشەدى ەبىن تاۋىپ.

ايداھار، ارىستاننان قورىقپايدى،

جالعىز-اق كورتىشقاننان قىلار قاۋىپ.

شەشۋى:

– تاۋىقتاي ءدان تەرەتىن تاستا بولسا،

بىلمەيمىن بۇل جۇمباعىڭ باسقا بولسا.

سۋمەنەن جۇرەتۇعىن ديىرمەن عوي،

قورىقپاس ەشنارسەدەن قاس تا بولسا.

جۇمباق:

جالعاندا ءبىر نارسە بار ءۇش اۋىزدى،

ەكى اۋزى تار، ءبىر اۋزى ادام جۇتار.

كوز سالىپ اينالاما قاراپ تۇرسام،

قالايىق ادامزاتتىڭ بارىندە بار.

شەشۋى:

بۇل جۇمباعىڭ ۇرەيلى سالادى وي،

كەيبىرەۋلەر قورقىپ تا قالادى عوي.

ۇلكەن اۋىز شالباردىڭ بەلى بولسا،

كىشكەنە اۋزى ەكى ۇلكەن بالاعى عوي.

جۇمباق:

ادامعا قىزمەت ەتىپ تۇر تيىرمەن،

تۇرادى ىلعي زىرلاپ ءبىر بۇيىردەن.

ىشىندە قىلدان نازىك جىپتەرى بار،

تەز تاۋىپ ايتشى كانە كىم يىرگەن؟

شەشۋى:

ساعات قوي ايتىپ تۇرعان تيىرمەنىڭ،

سونى تابا المادىڭ قيىن دەدىڭ.

ءجىپ دەگەنىڭ سەرپپەلى بۇرجيناسى،

شەبەردىڭ كوردىك تالاي يىرگەنىن.

جۇمباق:

ىشىندە قالىڭ ورمان قاتقان تەرى،

سەكىلدى مىسىر ءشارى جاتقان جەرى.

جانۋار اردان ولمەي، اشتان ولگەن،

جىگىتتىڭ بۇنى تاپقان كەمەڭگەرى.

شەشۋى:

جۇمباعىڭ ايتپاي جاتىپ كەلەدى ەسكە،

توعايىڭ ءجۇنى قالىڭ تەرى ەمەس پە؟

اشكوز اشتان ولەتىن، اردان ەمەس،

جابىسقاق جاتىپ ىشەر كەنە ەمەس پە؟

جۇمباق:

بار ەكەن ءبىر ايداھار بىلەسىڭ بە؟

جانى جوق قيمىلدارعا دەنەسىندە.

ىشىندە سۇيەكتەرى باقشا-باقشا،

جالقىراپ جالعىز ءوزى توبەسىندە.

شەشۋى:

جۇمباقتىڭ ەستىگەم جوق قيىنىن مەن،

ايتىلمىس ايداھارىڭ يىرىلگەن.

سۇيەگى كەرەگە، ۋىق، كوزى شاڭىراق،

قازاقى اۋمايدى ەكەن كيىز ۇيدەن.

جۇمباق:

ءبىر نارسە دۇنيەنى شىر اينالعان،

يت ءمىنىپ، ەسەك ءمىنىپ، تۇيە ايداعان.

ارتىنان جەتەكتەگەن ەشكىسى بار،

ەش ادام بۇنى تاۋىپ بىلە الماعان.

شەشۋى:

يت اياق، ءبىر جانۋار ەسەك قۇلاق،

تۇيە ەرىن، ەشكى قۇيرىق دەسەك بىراق.

كادىمگى قورقاق قويان شىعا كەلەر،

سونى دا جۇمباعىم دەپ تۇرسىڭ سۇراپ.

جۇمباق:

دۇنيەدە ءبىر كىسى بار جالپاق بەتتى،

بولسا دا جالپاق بەتتى ادىلەتتى.

الدىڭا تاپقىش بولساڭ سالا ايتايىن،

كورىپتى قاتىن الماي قىرىق پەرزەنتتى.

شەشۋى:

جالپاق بەتى تەپە-تەڭ قوس تاباعى،

ادىلەتپەن اركەز ول دوس تابادى.

ول تارازى كادىمگى پەرزەنتى،

اۋىرلىقتى ولشەيتىن تاس بولادى.

جۇمباق:

دۇنيەدە ءبىر جاندىك بار ۇيرەتىلگەن،

موينىندا جىبەك ارقان سۇيرەتىلگەن.

الدىڭا تاپقىش بولساڭ سالا ايتايىن،

قولعا السا كوپ جۇمىستى سول بىتىرگەن.

شەشۋى:

ۇيرەتىلگەن جاندىگىڭ ينە ەمەس پە،

جىلتىلداپ كيىم تىگىپ بيلەمەس پە؟

شىن شەبەرىڭ قولىندا ويماق باۋلى،

جىبەك ءجىپتى ارقانداي سۇيرەمەس پە؟

جۇمباق:

الىستان كوزدى تارتقان ءبىر تەگەنە،

كەيدە ورتا، كەيدە تولى بۇل تەگەنە.

الدىڭا اقىن بولساڭ سالا ايتايىن،

تاۋىپ كور، تاپقىش بولساڭ بۇل نەمەنە؟!

شەشۋى:

دەسەڭىز بۇل تەگەنە قاي تەگەنە،

قۇبىلماس تولىپ، كەمىپ جاي تەگەنە.

اسپاننان قىزىقتىرىپ كوز تارتاتىن،

كادىمگى اسپانداعى اي تەگەنە.

جۇمباق:

جانسىزدا ءبىر جانسىز بار جالعىز اياق،

باسىنا قىستىرعانى شيدەن تاباق.

جالاڭاش قويىپ تۇتاس وزگە جەرىن،

بەلىنە ورانادى اياماي-اق.

شەشۋى:

اياماي بەلگە وراعان كيىمى مەن،

جەتەلەيدى باسىندا ءشيى بىردەن.

قولىنان تۇسپەس شەبەر ءار اجەنىڭ،

كادىمگى ۇرشىق ونىڭ ءجىپ يىرگەن.

جۇمباق:

ۇلكەن ءۇيدىڭ بار ەگىز ۇل مەن قىزى،

ول ەكەۋىن بىلەدى دۇنيە ءجۇزى.

قىزى كۇندىز ۇيىقتايدى، ۇلى تۇندە،

بىلىنبەيدى جۇرگەندە باسقان ءىزى.

شەشۋى:

ايتىپ تۇر دەپ بوگەلمەي قاي بالانى،

جۇمباعىنا جاۋابىم ساي بولادى.

ايتقان ۇلكەن ءۇيىڭىز بۇكىل الەم،

ۇلىڭىز – كۇن، قىزىڭىز – اي بولادى.

جۇمباق:

ۇشادى وتىز ۇيرەك بالاعانعا،

بالاسى ءۇش ءجۇز الپىس ساناعانعا.

ءتورت جاعىن توڭىرەكتىڭ بولجايدى ەكەن،

قاناتىن ءبىر كوتەرىپ قاراعاندا.

شەشۋى:

وتىز ۇيرەك ءبىر ايدىڭ وتىز كۇنى،

بولادى ءۇش ءجۇز الپىس جىلدىڭ كۇنى.

تۇسەدى بارشا الەمگە كۇننىڭ نۇرى،

ءتورت ماۋسىمنىڭ ارينە جوق قوي ءمىنى.

جۇمباق:

ايتايىن، ايت دەگەننەن نەمەنە ەكەن،

ەمەن اعاش شىققان جەر تومەن ەكەن.

الدىڭا اقىن بولساڭ سالا ايتاتىن،

كىلتى اسپان جەردىڭ نەمەنە ەكەن.

شەشۋى:

تويمايدى ىشسەم قارنىم نان مەن شايعا،

يماندى ادام كىرەدى بەيىش جايعا.

سەن سۇراساڭ شەشىمىن مەن ايتايىن،

كىلتى كليمات، تايباتىن تاۋبا.

جۇمباق:

بايقايمىن بالا ەكەنسىڭ اقىلىڭ بار،

شەشىلىپ سىر ايتپايتىن پيعىلىڭ تار.

بۇرىنعى ءوتىپ كەتكەن زامانداردا،

جاميعى نەشەۋ ەكەن پايعامبارلار.

شەشۋى:

سۇراساڭ پايعامباردىڭ سانىن بىزدەن،

كىم ەكەن سونىڭ ءبارىن جاتقا تىزگەن.

پايعامبار ءجۇز جيىرما ءتورت مىڭ دەپ ايتادى،

وقىپ كورىپ قۇراننان ۇعىپ بىلگەن.

جۇمباق:

پىشاققا قىزىل اعاش قىن بولادى،

كوكشە قويان جاتقان جەر ءجۇن بولادى.

پايعامباردىڭ ناق سانىن دۇرىس ايتتىڭ،

سولاردىڭ ەڭ ابزالى كىم بولادى.

شەشۋى:

ولاردىڭ ەڭ ابزالى مۇحامەدىم،

انادان ءۇش كۇننەن سوڭ قالعان جەتىم.

بالاسى ودان تۋعان يبراھيم،

بەيىشكە باستاپ بارار ءوز ۇمبەتىن.

جۇمباق:

قوناقتاپ كۇندە قونار سۋ بەتىنە،

بارلىق ادام سۇيسىنەر كەلبەتىنە.

ايدىنداعى سىيپاماق بولساڭ ءجۇزىن،

باتا تۇسەر تەرەڭگە تەربەتىلە.

شەشۋى:

تەربەلدى دەپ سۋ بەتىنە ايتپا وكپە،

سيپاتپاقپا سۇلۋلار ساعان تەككە.

ايتىپ تۇرعان جۇمباعىڭ اي سۇلۋ عوي،

مىقتى بولساڭ قولىڭدى جەتكىز كوككە.

جۇمباق:

وزدىگىنەن جۇرمەيدى، جارىسپايدى،

كىسى مىنسە جارىستان قالىسپايدى.

اياعى ەكەۋ بولعانمەن، ءىزى جالعىز،

ساعاتىنا تالاي جەر قارىشتايدى.

شەشۋى:

شەشەدى وڭاي مۇنىڭدى بالا-شاعا،

جولعا تۇسكەن ىزدەرگە قاراسا دا.

قوس دوڭگەلەك جالعىز ءىز قالدىراتىن،

ۆولەسەيپەد دەسەم ول تالاسا ما؟

جۇمباق:

كەلەدى ۇلكەن الىپ، اۋزىن اشىپ،

جۇرەدى ون ەكى اياق قادام باسىپ.

وتىزدان اربىرىندە بارماعى بار،

قۇتىلماس ءاربىر ادام ودان قاشىپ.

شەشۋى:

الىبىڭ اۋزىن اشقان جىل ەمەس پە،

جەر باسىپ ون ەكى ايمەن ءجۇر ەمەس پە؟

وتىز بارماق وتىز كۇن ءار ايداعى،

ۋاقىتتان قورقىپ قاشۋ ءمىن ەمەس پە؟

جۇمباق:

قىسىراق جوعالدى جاز كەتىپ جىراق،

كوپ ءجۇردىم ىزدەپ ونى ەلدەن سۇراپ.

تۇر ەكەن داريانىڭ ورتاسىندا،

جەتە الماي ۇيگە قايتتىم وعان بىراق.

شەشۋى:

ءۇيىرى قىسىراقتىڭ ۇركەر دەيمىن،

جاز كۇنى ونى كوكتەن ءبىر كورمەيمىن.

بولادى ول التى اي كوكتە، التى اي سۋدا،

ولەڭىم وسىلاي ءجون سىلتەر دەيمىن.

جۇمباق:

بالاسى ايداھاردىڭ ايدا بولار،

جانىڭا ون ەكى يمام پايدا بولار.

الدىڭا اقىن بولساڭ سالا ايتايىن،

تۇراعى ءبىر اللانىڭ قايدا بولار.

شەشۋى:

بىتەدى نۇر بەيىشكە ءتۇرلى جەمىس،

تۇراعى جوعارى ەمەس، تومەندە ەمەس.

مەكەنى ءبىر اللانىڭ كىم ويلاسا،

ايقىن عوي مۇسىلماننىڭ كوڭىلىندەگى ءىس.

جۇمباق:

اۋەلى بىرەۋ جالعىز، ەكەۋ ەگىز،

كۇزدە جوق كوكىرەكتە نارسە سەگىز.

ءار جەردە ءار نارسەنىڭ ءبىر ورنى بار،

ءبىر نارسە ءىشى ارىق، سىرتى سەمىز.

شەشۋى:

دەگەنىڭ بىرەۋ جالعىز جاپپار قۇداي،

دەگەنىڭ ەكەۋ ەگىز كۇن مەنەن اي.

ءار جەردە ارقايسىنىڭ ءبىر ورنى بار،

دەگەنىڭ سەگىز جۇماق جاننات ساراي.

جوعارىداعى ايتىستاردى ايتىپ بەرگەن تۇردىبەك سارسەۇلى، جازىپ الىپ، ساقتاعان انداس وماراقىنۇلى

دەرەككوز: دودا: (ايتىستار مەن تاريحي-ەتنوگرافيالىق جىرلارى) / ا. وماراقىن ؛ [قۇراستىرعان: ءا. ماجاي [ج. ب.] .- تالدىقورعان : [ب. ج.].          https://kazneb.kz/kk/catalogue/view/1657687

“Q-Andas” اقپاراتتىق اگەنتتىگى

5 1 vote
Рейтинг статьи
Post Views: 34
Қышқыш қалай жасалған?
انداس وماراقىن ىزىمەن

قىشقىش قالاي جاسالعان

August 12, 2026
Адамның пайда болуы
انداس وماراقىن ىزىمەن

ادامنىڭ پايدا بولۋى

August 10, 2026
Күн және жұлдыздар
انداس وماراقىن ىزىمەن

كۇن جانە جۇلدىزدار

August 5, 2026
كۇن مەن جەر
انداس وماراقىن ىزىمەن

كۇن مەن جەر

August 4, 2026
Аспанның биіктеуі
انداس وماراقىن ىزىمەن

اسپاننىڭ بيىكتەۋى

July 31, 2026
Жер-көктің айырылуы жөнінде (Күнес ауданының аңыз-ертегілері)
انداس وماراقىن ىزىمەن

جەر-كوكتىڭ ايىرىلۋى جونىندە (كۇنەس اۋدانىنىڭ اڭىز-ەرتەگىلەرى)

July 30, 2026
Subscribe
Login
Notify of
guest
guest
0 комментариев
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ولكە شەجىرەسىن سويلەتكەن قالامگەر

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«بەكزات ءومىر»: ونەرگە ارنالعان ەڭبەك

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

ولكە تاريحى ۇرپاققا امانات

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

جاڭا قاعيدا: «الەۋمەتتىك كاسىپكەرلەرگە جاڭا تالاپتار ءتۇسىندىرىلدى»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

جۇمىسپەن قامتۋ تارتىبىندە نە وزگەردى؟

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • tjتوتە جازۋ
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات

© 2025 qandas.kz

wpDiscuz