Q-Andas
No Result
View All Result
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
باستى بەت انداس وماراقىن ىزىمەن

شىلبى الىماقىننان

admin
2026/01/12
انداس وماراقىن ىزىمەن
0
Шылбы Әлімақыннан

1911 جىلى شىلبى قۇلجا وڭىرىندەگى شولاقايدىڭ نارىنسالا دەگەن جەرىندە سىلامجان اقالاقشىنىڭ باستاۋىمەن ءۇش بولمەلى مەكتەپ، ءبىر مەشىت سالدىرىپتى. بۇل تسين حاندىعىنا قاراستى ءبىر بۇتحانانىڭ ورنى ەكەن. مۇنى ەستىگەن تسين ۇكىمەتىنىڭ جەرگىلىكتى مانساپتىلارى 200-دەي اسكەر شىعارىپ، مەكتەپ پەن مەشىتتى بۇزدىرىپ تاستايدى.

ەڭبەگىنە اشىنعان شىلبى:

كوركەيتەم دەپ قالانى،
وقىتام دەپ بالانى.
مەشىت سالدىم، مەكتەپپەن،
بولىپ ەلدىڭ تالابى.
سەلگە اعىزىپ ەڭبەكتى،
قاسقىرلار كەلىپ تالادى.
امالىم نەشىك قايتەيىن،
مانجۇرعا كۇنىم قارادى، – دەپ اشىنىپتى.

تسين يمپەرياسىنىڭ بيلىگى قۇلاعان كەزدە شىلبى:

زالىم پاتشا ءوز باسىن تۇزەي الماس،
ۇكىمى ەشبىر جەرگە ۇزاي الماس.
ەكى جاقتان الاتىن پارەنى ويلاپ،
ادىلدىگىن ايتۋعا شىداي الماس.
پاراقوردىڭ بولسا دا قۇرىعى ۇزىن،
بۇقارانى سوندا دا قۇداي الماس، – دەپ كوڭىل كۇيىن ءبىلدىرىپتى.

1921 جىلى شىلبى سىلامجان بولىستان قاققى كورىپ، كۇنەسكە كوشىپ كەلەدى. كەتەرىندە:

قاققى كورگەن ەلىنەن ايىرىلادى،
ەسەپتەسكەن دوسىنا قايىرىلادى.
تەربەزەر بولسا بولىس پەن ءبيىڭ،
جاقىنىن دا جاۋ قىلادى.
جاقسى ادامنىڭ ەلىنە ءبىر ءىس كەلسە،
وزىنە وق تيگەندەي قايعىرادى، – دەپ قوشتاسقان ەكەن.

شىلبى بيلەۋشىلەردىڭ كەيبىر جەمەنقور قىلىقتارىن ولەڭمەن شەنەپ وتىرادى ەكەن. ول ءبىر رەت:

قاسقىر كەلىپ جەمەككە قويعا شابار،
قوتانداعى يت قاسقىرمەن بىرگە تالار.
قاسقىرمەنەن بىرىگىپ قويدى جەسىپ،
«ساق قۇلاق يت» ەرتەسى ءولىپ قالار.
ەش جانۋار مۇنىمدى سەزبەدى دەپ،
قاسقىرعا ارتىپ پالەسىن تويىپ الار، – دەپ تولعايدى ەكەن.

شىلبى جاعىمپازدىق، جارامساقتىقتى جەك كورىپ، ءدىني جولدى قادىر تۇتىپ، اقيقاتتىق-اقتىقتى، ادالدىق-پاكتىكتى ناسيحاتتاپ:

نادان ادام نيزامعا ءجون كەلمەيدى،
وزىنە ەشبىر جاندى تەڭ كورمەيدى.
وسيەتكە ايتىلعان قۇلاق سالماي،
بىلەمىن دەپ ءوزىم-اق وڭمەڭدەيدى.
ول اقىماق كەرىسى جۇرتقا تيەر،
پاتشا ءادىل بولماسا تۇزەلمەيدى.
قۇداي ءوزى تاۋپيىق بەرمەگەن سوڭ،
وندايلارمەن سويلەسىپ تۇك ونبەيدى.
ادامعا داۋلەت قونباي باي بولمايدى،
كوڭىلىم زيارات ەتپەي جاي بولمايدى.
ون سەگىز مىڭ الەمدى جۇتقانمەنەن،
اۋىزى قارا جەردىڭ ماي بولمايدى.

شىلبى ءوزىنىڭ ءدىني ۇستانىمىن تۇسىنبەگەن ۇسەيىنباي سياقتى قاجىلاردى شەنەپ:

بايدىڭ ۇيىنە قونساق ەتى جوق،
ەتى جوق بايدىڭ بەتى جوق.
شاقىرىپ كەلىپ قوندىردى،
قوناقتى ءوستىپ قور قىلدى.
سىيلاپ مىنە، «وڭدىردى»،
باي ادامنىڭ دەرتى جوق،
جيعانى وڭكەي دۇنيە بوق، – دەگەن ەكەن.

ءبىر جولى شىلبى قۇداسى ىبىرايىمنىڭ ۇيىندە قوناق بولىپ وتىرعاندا بىرەۋلەر اتىن ۇرلاپ كەتەدى دە، قۇداسى ءجونسالداۋ ات مىنگىزىپ جىبەرەدى.
سوندا شىلبى:

قۇداي قوسىپ قۇدا بولدىم ىبىرايعا،
قانداي كۇنى كەز بولدىم سۇمىرايعا.
اتىمدى ءبىر قوناقتا ۇرلاپ الدى،
تاپسىردىم ەكى ارۋاق، ءبىر قۇدايعا.
قۇدامنىڭ وسى بولسا ادامدىعى،
قاي ۋاقىتتا تاۋسىلادى ارامدىعى.
كۇناسىز ادامداردى جىلاتقانمەن،
باسىنا ءبىر كۇن جەتەر ارامدىعى.

اقىماقتار قاس قىلار جولداسىنا،
اقىرى قالار ءبىر كۇن كوز جاسىنا.
ىبىرايدىڭ راحمەت اۋىلىنا،
ۇرىلار كەلەر ءالى ماقۇلىنا.

بەلگىلى وزبىر، زالال، ۇرلىق-قارلىق،
ۇرى، زالىم كورەدى ءبىر كۇن تارلىق.
بۇل سوزدەر اياتتا بار، حاديستە بار،
قۇدايىم بۇل تۋرالى قىلعان جارلىق.

ءدارۋباي اقالاقشى شىلبىدان:

– دۇنيەدە تويماس بار ما؟ – دەپ سۇراعاندا،
شىلبى:
– بار، – دەپتى.
ءدارۋباي:
– نەشەۋ؟ – دەگەندە،
شىلبى:
– ۇشەۋ، ولار:
بولىس تويماس پارەنى بەرە بەرسە،
ءناپسى تويماس سوڭىنان ەرە بەرسە،
مولدا تويماس ساقاۋات الا بەرسە، – دەپتى.

 

قازىنالى قارتتاردان جازىپ الىپ، ساقتاعان – انداس وماراقىنۇلى

دەرەككوز:
دودا: ايتىستار مەن تاريحي-ەتنوگرافيالىق جىرلارى / ا. وماراقىن ؛ قۇراستىرعان: ءا. ماجاي [ج. ب.]. – تالدىقورعان : [ب. ج.].
kazneb.kz/kk/catalogue/view/1657687

“Q-Andas” اقپاراتتىق اگەنتتىگى

0 0 votes
Рейтинг статьи
Post Views: 21
Қышқыш қалай жасалған?
انداس وماراقىن ىزىمەن

قىشقىش قالاي جاسالعان

August 12, 2026
Адамның пайда болуы
انداس وماراقىن ىزىمەن

ادامنىڭ پايدا بولۋى

August 10, 2026
Күн және жұлдыздар
انداس وماراقىن ىزىمەن

كۇن جانە جۇلدىزدار

August 5, 2026
كۇن مەن جەر
انداس وماراقىن ىزىمەن

كۇن مەن جەر

August 4, 2026
Аспанның биіктеуі
انداس وماراقىن ىزىمەن

اسپاننىڭ بيىكتەۋى

July 31, 2026
Жер-көктің айырылуы жөнінде (Күнес ауданының аңыз-ертегілері)
انداس وماراقىن ىزىمەن

جەر-كوكتىڭ ايىرىلۋى جونىندە (كۇنەس اۋدانىنىڭ اڭىز-ەرتەگىلەرى)

July 30, 2026
Subscribe
Login
Notify of
guest
guest
0 комментариев
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ولكە شەجىرەسىن سويلەتكەن قالامگەر

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«بەكزات ءومىر»: ونەرگە ارنالعان ەڭبەك

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

ولكە تاريحى ۇرپاققا امانات

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

جاڭا قاعيدا: «الەۋمەتتىك كاسىپكەرلەرگە جاڭا تالاپتار ءتۇسىندىرىلدى»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

جۇمىسپەن قامتۋ تارتىبىندە نە وزگەردى؟

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • tjتوتە جازۋ
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات

© 2025 qandas.kz

wpDiscuz