Q-Andas
No Result
View All Result
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
باستى بەت انداس وماراقىن ىزىمەن

ەسبولدىڭ قاعىتپالارى

admin
2026/01/09
انداس وماراقىن ىزىمەن
0
Есболдың қағытпалары

قاراكەرەي ەسبول دەگەن اقىننىڭ رۋى بايعانا بولىپ، ول 1890 جىلدارى قىزاي ەلى كۇنەسكە بۇراتالادان اۋىپ كەلگەندە، باس قوپا دەگەن جەردە وتىرعان بۇقاش بولىستىڭ اكەسى قوسەتتىڭ ۇيىنە كەلىپ قونادى. بۇقاش پەن ەسبول تاماق ۇستىندە وتىرىپ، قاعىسىپ قالادى. سوندا ەسبول تۇرىپ:

قوسەتتىڭ بەس بالاسى ءبارى دە باي،
قوسەت سالىق قىلىپتى-اۋ ياپىرىم-اي.
ۇيىنە «بەس قوپادا» قونىپ ەدىم،
تابىلمادى قايتەيىن شىراقتىق ماي.

قالىپتى قۇسەت سالىق «قوپا» سازدا،
قالىپتى بەس بالاسىن حاحول ۇستاپ.
قان تامعان قىلىشىنان قايران قۇسەت،
ات تۇرماق شاپقىلاماس بايتالعا ۇقساپ، – دەگەندە بۇقاش قىزاي مەن قاراكەرەي ءبىر تۋىسىپ ەدى. بايتالىم ءوسىم بولادى، وزىمە كەرەك. ءما، مىنا تايدى باعىپ، ات قىلىپ ءمىن، – دەپ ءبىر ات بەرگەن ەكەن.

بەگىمبەت – دەربىس ءبولىنىپ، ساسان بولىس بولعاندا ەسبول كەلىپ:

اسسالاۋماعالەيكۋم ساسان بولىس،
بولىستىق قۇتتى بولسىن جاڭا قونىس.
قان تامعان قىلىشىنان قايران بۇقاش،
ۇزاققا قۋالادى-اۋ كاپىر ورىس، – دەگەن ەكەن.

ەسبول اقىندىقپەن قىپشاقتان ءبىر قىزدى الىپ، قاشىپ كەلەدى. بۇل كەزدە قاراكەرەيگە قىپشاقتان كورپەباي دەگەن بي بيلىك ىستەيدى ەكەن.

قىزدىڭ تۋىستارى كورپەبايعا ارىز قىلىپ، شابارمان جىبەرتىپ، كورپەبايدى شاقىرتادى. كورپەباي كەلگەن شابارماندى ەسبولعا جىبەرەدى. ەسبول اقىن شابارمانعا ءبىر اتىن جەتەلەتىپ:

– كورپەكەڭە سالەم دە، قىزى تولعاتىپ جاتىر ەدى. بۇگىن بوساناتىن كۇنى. مىنا اتتى قازىرشە اپارىپ بەرە تۇر، – دەپ قايتارادى.

ەرتەسى ەسبول كەلگەندە كورپەبايدىڭ ءۇيى تولعان ادام ەكەن:

اسسالاۋمالەيكۋم، – دەپ كىرىپ بارعاندا، كورپەباي:

تابالدىرىقتا تۇرىپ، ءۇش اۋىز ولەڭ ايتپاساڭ سالامىڭدى المايمىن، – دەيدى.

ەسبول تابالدىرىقتا تۇرىپ:

قىپشاقتى ءبىز جەۋشى ەدىك باياعىدا،
جەدى عوي ءبىزدى قىپشاق اياعىندا.
مالىمدى سىزگە بەردىم قوڭىر جورعا،
كورپەكە سونى سىزدەن ايادىم با.

كورپەكە ۇلىقتىقتى جاستانىپ ەڭ،
قىزىعىپ اۋلىڭىزدان جاستى الىپ ەم.
كارى قاسقىر سياقتى اڭعال باسىم،
اتۋ جەرگە كەلگەن سوڭ باس سالىپ ەم.

كورپەكە، جۇرگەن جەرىم جيىن-تويداي،
شەنىم جوق تەڭ كەلەتىن ساعان ويباي.
بۇل جەردە باسقا تورە، قارادا جوق،
قورىقتىق ءبىر قىپشاقتان ۇرىككەن قويداي، – دەگەندە كورپەباي:
«تىلىڭە شوق ءتۇسسىن! يت تە بولساڭ سۇيەك تىستەدىڭ، قالىڭ مالى سالاۋات»، – دەپ قايتارعان ەكەن.

بايعانا از اۋىل ەكەن دە، ودان اقباس دەگەن بي شىعىپتى.

ءبىر كۇنى اقباس بي:
مەن بەكسۇلتان تورەدەن قاساقانا ءبىر تۇيە سۇرايىن دەپ ەدىم.
مەنىمەن بىرگە ءجۇر دەپ ەسبولدى ەرتىپ الىپتى.

ولار بەكسۇلتان تورەنىڭ اۋىلىنا جەتىپ بارعاندا، تورە ءبىر توپ اداممەن مال ارالاپ جۇرەدى ەكەن. امان سالەمنەن كەيىن ءبىر توبەشىككە وتىرا قالىپ، تورە اقباس ءبيدىڭ بۇيىمتايىن سۇرايدى.

اقباس بي:
– كەلىنىڭىز ادەيى جىبەرىپ ەدى. جايلاۋعا كوشۋگە شاڭىراق ارتاتىن تۇيە جوق، – دەي بەرگەندە، تورە ءىلىپ اكەتىپ:
– الساڭ بولاتىن ەدى. جۇك ارتا قوياتىنداي ۇلكەن تۇيە جوق ەدى، – دەگەندە، ەسبول قاعىپ الىپ:

ەتتە جوق، قىمىزدا جوق ايدالادا،
تورە تۇيە بەرمەيدى مايدالاما؟
تورە تۇيە بەرەدى ساعىمبايعا،
تۇيە قايدان بىزدەردەي بايعاناعا.

بيەكە، ءجۇرىڭىز، قايتايىق، – دەپ تۇرەگەلە بەرگەندە، بەكسۇلتان:
– ەي، مىناعان انا ناردىڭ جاقسىراعىنان بىرەۋىن ۇستاپ الىپ كەلىڭدەر، – دەپ مالشىلارىنا بۇيىرعان ەكەن.

ەسبول ءۇش جولداسىن ەرتىپ ءبىر قۇداسىنىڭ ۇيىنە بارادى. قۇداسى قوي سويادى دا، قۇيرىعىمەن باۋىرىن باقانعا ءىلىپ قويادى.

ونى كورىپ وتىرعان ەسبول:

ە، قۇدەكە، ەكۋمىز قۇدا بولدىق ءتاۋىر شاقتا،
قۇيرىعىن ساقتاپ قويدىڭ باۋىرساققا.
ادەيى سويعان قوزى ەتىن بىراق سالساڭ،
تورتەۋمىز تاۋىسار ەدىك اۋىرساق تا، – دەگەندە قۇداسى قارعىپ تۇرىپ، قۇيرىق پەن باۋىردى قازانعا ءبىر-اق سالىپتى.

قازىنالى قارتتاردان جازىپ الىپ، ساقتاعان
انداس وماراقىنۇلى

دەرەككوز:
دودا: (ايتىستار مەن تاريحي-ەتنوگرافيالىق جىرلارى) / ا. وماراقىن ؛ [قۇراستىرعان: ءا. ماجاي [ج. ب.]]. – تالدىقورعان : [ب. ج.].
https://kazneb.kz/kk/catalogue/view/1657687

“Q-Andas” اقپاراتتىق اگەنتتىگى

0 0 votes
Рейтинг статьи
Post Views: 17
Қышқыш қалай жасалған?
انداس وماراقىن ىزىمەن

قىشقىش قالاي جاسالعان

August 12, 2026
Адамның пайда болуы
انداس وماراقىن ىزىمەن

ادامنىڭ پايدا بولۋى

August 10, 2026
Күн және жұлдыздар
انداس وماراقىن ىزىمەن

كۇن جانە جۇلدىزدار

August 5, 2026
كۇن مەن جەر
انداس وماراقىن ىزىمەن

كۇن مەن جەر

August 4, 2026
Аспанның биіктеуі
انداس وماراقىن ىزىمەن

اسپاننىڭ بيىكتەۋى

July 31, 2026
Жер-көктің айырылуы жөнінде (Күнес ауданының аңыз-ертегілері)
انداس وماراقىن ىزىمەن

جەر-كوكتىڭ ايىرىلۋى جونىندە (كۇنەس اۋدانىنىڭ اڭىز-ەرتەگىلەرى)

July 30, 2026
Subscribe
Login
Notify of
guest
guest
0 комментариев
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ولكە شەجىرەسىن سويلەتكەن قالامگەر

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«بەكزات ءومىر»: ونەرگە ارنالعان ەڭبەك

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

ولكە تاريحى ۇرپاققا امانات

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

جاڭا قاعيدا: «الەۋمەتتىك كاسىپكەرلەرگە جاڭا تالاپتار ءتۇسىندىرىلدى»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

جۇمىسپەن قامتۋ تارتىبىندە نە وزگەردى؟

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • tjتوتە جازۋ
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات

© 2025 qandas.kz

wpDiscuz