Q-Andas
No Result
View All Result
  • Басты бет
  • Өлкетану
    • Елтану
    • Жартас суреттері
    • Қажет дерек
    • Қажет кітап
    • Қасиетті жерлер
    • Қажет ақпарат
    • Халық жады
    • Ауесхан Мажайдың жәдігерлері
    • Андас Омарақын ізімен
    • Қуғын-сүргін
    • Көші-қон
    • Тұлғатану
  • Арнайы жобалар
    • Турнир
    • Экспедиция
    • Конкурс
    • Грант
    • Конференция
    • Көрме
  • Мұрағат
    • Бейнефильм
    • Галерея
    • Хаткерлік
  • Біз туралы
    • Әріптестер
    • Байланыс
    • Сайт әкімшілігі
    • PDF-мұрағат
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • Басты бет
  • Өлкетану
    • Елтану
    • Жартас суреттері
    • Қажет дерек
    • Қажет кітап
    • Қасиетті жерлер
    • Қажет ақпарат
    • Халық жады
    • Ауесхан Мажайдың жәдігерлері
    • Андас Омарақын ізімен
    • Қуғын-сүргін
    • Көші-қон
    • Тұлғатану
  • Арнайы жобалар
    • Турнир
    • Экспедиция
    • Конкурс
    • Грант
    • Конференция
    • Көрме
  • Мұрағат
    • Бейнефильм
    • Галерея
    • Хаткерлік
  • Біз туралы
    • Әріптестер
    • Байланыс
    • Сайт әкімшілігі
    • PDF-мұрағат
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
Басты бет Қажет ақпарат

Жоңғар Алатауындағы Сиверс алмасының генетикалық резерваттары

admin
2026/08/31
Қажет ақпарат
2
Жоңғар Алатауындағы Сиверс алмасының генетикалық резерваттары

Жоңғар-Алатауы мемлекеттік ұлттық табиғи паркі – Жетісу өңіріндегі табиғи биоалуантүрлілікті сақтауда айрықша маңызға ие аумақтардың бірі. Ұлттық парк Ақсу, Сарқан және Алакөл аудандарының аумағын қамтиды. Мұнда жабайы жемісті ормандардың, соның ішінде Сиверс алмасының табиғи алқаптары кең таралған.

Парк аумағындағы Сиверс алмасы алқаптарының көлемі 4 мың гектарға жуық, яғни ұлттық парктің жалпы аумағының шамамен 1,05 пайызын құрайды. Жоңғар Алатауының жабайы жемісті ормандары өсімдіктердің аса құнды генетикалық қорын сақтап отырған ғаламдық табиғи қоймалардың бірі саналады. Сондықтан бұл ормандарды қорғау тек өңірлік деңгейдегі емес, ұлттық және халықаралық маңызы бар міндет.

Сиверс алмасының табиғи популяцияларын сақтау және оның генетикалық қорын қорғау мақсатында Жоңғар-Алатауы МҰТП аумағында арнайы генетикалық резерваттар белгіленген.

Селекциялық-генетикалық мақсаттағы зерттеулер негізінде «Көкжота», «Черная речка», «Пихтовая» және «Солдатская» шатқалдарындағы Сиверс алмасы өсетін алқаптарға сипаттама жасалып, жалпы көлемі 375,1 гектар орман генетикалық резерваты белгіленді. Бұл жұмыстар уәкілетті органның мамандандырылған ұйымы мен орман орналастыру кәсіпорны жүргізген зерттеулердің нәтижесінде жүзеге асырылды.

Генетикалық резерваттардың басты міндеті – табиғи жағдайда қалыптасқан Сиверс алмасы популяцияларының генетикалық әртүрлілігін сақтау, олардың табиғи жаңаруына жағдай жасау және ұзақ мерзімді ғылыми бақылау жүргізу.

Жоңғар-Алатауы МҰТП ғылым бөлімінде 2026–2030 жылдарға арналған бірнеше бағыт бойынша ғылыми-зерттеу жұмыстары қолға алынған.

Соның бірі – «Жоңғар-Алатауы МҰТП аумағындағы Сиверс алмасының генетикалық резерваттарына төнетін қауіп факторлары және оларды жою жолдары» тақырыбындағы зерттеу. Оның аясында Сиверс алмасының табиғи популяцияларына әсер ететін экологиялық және биологиялық факторларды анықтау, олардың ықпалын бағалау және қорғаудың тиімді жолдарын ұсыну көзделеді.

Сонымен қатар «Жоңғар-Алатауы МҰТП жабайы жеміс ормандарының құстарға арналған азықтық базаны қалыптастырудағы маңызы» тақырыбында ғылыми зерттеу жүргізілуде. Бұл бағыт жабайы жемісті ормандардың тек өсімдік әлемі үшін ғана емес, тұтас экожүйенің тұрақтылығын қамтамасыз етудегі рөлін зерттеуге мүмкіндік береді.

Ұлттық парктің «Табиғат жылнамасын» жүргізу бағдарламасы аясында Сиверс алмасының табиғи популяцияларының жай-күйін ұзақ мерзім бойы бақылауға арналған тұрақты мониторингтік алаңдар құрылған.

Бұл алаңдарда жыл сайын жоспарлы далалық зерттеулер жүргізіледі. Мамандар Сиверс алмасы өсетін аумақтардың жалпы экологиялық жағдайын бағалап, табиғи қайта түлеу үдерісін зерттейді. Сонымен бірге ағаштардың даму кезеңдеріне фенологиялық бақылау жасалып, олардың санитарлық жағдайы тексеріледі.

Далалық зерттеулер барысында ағаштарда аурулар мен зиянкестердің бар-жоғына визуалды бағалау жүргізіліп, популяциялардың табиғи жаңару деңгейі мен жалпы тұрақтылығы анықталады. Ұзақ мерзімді мониторинг нәтижелері табиғи өзгерістерді дер кезінде байқауға және қажет болған жағдайда қорғау шараларын жетілдіруге мүмкіндік береді.

Сиверс алмасы – Жоңғар Алатауы табиғатының ғана емес, әлемдік өсімдіктердің генетикалық қорының маңызды бөлігі. Сондықтан оның табиғи популяцияларын, генетикалық әртүрлілігін және өсетін ортасын сақтау – ғылыми зерттеу мен табиғатты қорғау саласындағы маңызды міндеттердің бірі.

Қ. Елеусизов, Жоңғар-Алатауы МҰТП ғылым бөлімінің биологі

5 1 vote
Рейтинг статьи
Қаралым 35
Өлке тарихы ұрпаққа аманат
Қажет ақпарат

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

October 23, 2026
ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»
Қажет ақпарат

ЖАҢА ҚАҒИДА? «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

October 13, 2026
Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?
Қажет ақпарат

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

October 12, 2026
Qandas.kz сайтындағы өлкетану мақалаларын ағылшын тіліне аудару негіздері
Конференция

Qandas.kz сайтындағы өлкетану мақалаларын ағылшын тіліне аудару негіздері

October 8, 2026
Қызылтіл зиягүл – Жетісу Алатауының сирек гүлі
Қажет ақпарат

Қызылтіл зиягүл – Жетісу Алатауының сирек гүлі

September 30, 2026
Жетісу мен Ертіс өңірінің археологиялық және сакралды мұрасы
Конференция

Жетісу мен Ертіс өңірінің археологиялық және сакралды мұрасы

September 30, 2026
Subscribe
Login
Notify of
guest
guest
2 комментариев
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
trackback
Яблоня Сиверса: УДК 634.1/7 Сравнительная эффективность выращивания яблонь в садах на клоновых и семенных подвоях — Q-Andas
2 months ago

[…] Басы:  […]

0
Reply
trackback
Siverse apple(Malus sieversii) УДК 634.1/7 Comparative efficiency of growing apple trees in orchards on clonal and seedling roostocks – Q-Andas
2 months ago

[…] Басы:  […]

0
Reply
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

ЖАҢА ҚАҒИДА? «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • kzҚазақ
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • Басты бет
  • Өлкетану
    • Елтану
    • Жартас суреттері
    • Қажет дерек
    • Қажет кітап
    • Қасиетті жерлер
    • Қажет ақпарат
    • Халық жады
    • Ауесхан Мажайдың жәдігерлері
    • Андас Омарақын ізімен
    • Қуғын-сүргін
    • Көші-қон
    • Тұлғатану
  • Арнайы жобалар
    • Турнир
    • Экспедиция
    • Конкурс
    • Грант
    • Конференция
    • Көрме
  • Мұрағат
    • Бейнефильм
    • Галерея
    • Хаткерлік
  • Біз туралы
    • Әріптестер
    • Байланыс
    • Сайт әкімшілігі
    • PDF-мұрағат

© 2025 qandas.kz

wpDiscuz