Жетісу қамы үшін – 15-ші шілдеде Орынбор арқылы Жетісу комиссары Мұхаметжан Тынышбаев Петроградқа кетті.
Мұхаметжан Үкіметке Жетісу облысының хал-жайынан хабардар етіп, 25-ші маусым жарлығы тақырыпты бүліншілікке ұшыраған қазақ-қырғызға және орыстарға қазынадан жәрдем сұрамақ. Сөйтіп бірін-бірі қырғынға ұшыратқан және бұл күнге шейін бір-біріне кек сақтап, іштеріне қан қатқан екі жұртты татуластыру қамына кіріспек.
Қырғыз – қазақ шығыны: Мұхаметжан Тынышбай ұлының жинаған мәліметтеріне қарағанда Қытай жеріне «Құлжа және Қашқар өлкелеріне) босқан қазақ-қырғыздың саны 164 мыңнан астам адам екен. Сонан үстіміздегі шілденің біріне дейін қырылғаны 83 мың, Қытай жерінде қалғаны 12 мың екен.
Біз бұрын қырғынға ұшыраған жалғыз қырғыз деп жүруші едік. Мұхаметжанның айтуынша, Жаркент уезіндегі албандардың (Ұлы Жүз) босқыны, қырғыны қырғыздан кем емес екен.
Алаштың азаматы тағы да құлақтарыңа саламыз. Қазақ-қырғыз бауырларыңды ұмытпандар!
«Қазақ» газеті, №237, 2-бет.
Алматыдан босқын қырғыздарға жылу көрсеткен азаматтардың бірқатары ақшалай көмектерін менің атыма жолдап отыр. Алайда менің жұмыс бабымен үнемі әр жерде жүріп-тұруыма байланысты бұл қаржыны қабылдап, дер кезінде жеткізуге мүмкіндігім шектеулі.
Сондықтан босқын қазақ-қырғыз бауырларына көмек көрсетуді көздеген азаматтар алдағы уақытта ақшалай қаражатты Алматы қаласындағы облыстық Қазақ комитетіне жолдаса екен деген өтініш білдіремін.
Мұхаметжан ТЫНЫШПАЕВ.
“Қазақ”, № 242, 2 қыркүйек 1917 ж.
Түп нұсқа араб харпінде.
Аударған Қажет Андас.
По вопросам Семиречья 15-го июля комиссар Семиречья Мухаметжан Тынышбаев через Оренбург, выехал в Петроград.
Он намерен доложить положение дел в Семиречье и просить помощи от государства, для пострадавших казахов, киргизов и русских, также для восстановления разрушенного хозяйства. Также он хочет снять напряженность между двумя народами, которая имеется и по сей день и окончательно примирить их.
Потери киргиз-казахов:
По данным Мухаметжана Тынышбаева численность киргиз-казахских беженцев на территорию Китая (Кульджа, Кашгария) – более 164 000 человек. До первого июля текущего года, число умерших и убитых составила – 83000 человек, на китайской территории остались 12 000 человек.
Мы раньше думали, что истреблению подверглись только киргизы.
По данным М.Тынышбаева количество албанов (Старший жуз)
Жаркентского уезда подвергшихся гонениям и уничтожению, сопоставимо с киргизскими беженцами. Обращаемся к казахскому народу – не забывайте бедствующих киргиз – казахов
Газета «Казах» № 233 стр 2, 1917 год.
Некоторые граждане, оказывающие помощь кыргызским беженцам из Алматы, направляют денежные средства на моё имя. Однако в связи с тем, что по работе мне часто приходится находиться в разъездах, у меня не всегда есть возможность своевременно принимать и передавать эти средства.
В связи с этим прошу всех, кто намерен оказать финансовую помощь казахским и кыргызским беженцам, в дальнейшем направлять денежные средства в Областной казахский комитет города Алматы.
Мухамеджан Тынышпаев.
«Казах», № 242, 2 сентября 1917 г.
Материал подготовлен по переводу Кажета Андaса.
Перевод на русский язык – Сабыржан Калиев.
Источник: информационное агентство “Q-Andas”.
Жалғасы бар…











