ОҢДАР СЪЕЗІ
Басы: 21 қарашада Петроградта Оңдардың және анархист партиясының съезі ашылды. Съезге келген адамдар заң палаталарының мүшелері, оң партиялардың өкілдері. Белгілі адамдардан – орнынан түскен сот министрі Щегловитов, Ішкі Істер Министрінің орынбасары – Белецкий, Г.Дума мүшесі – Марков, профессор Любашов, толып жатқан архиерейлер. Съезді қошаметтеп, Ішкі Іс Министрі – Хустов, жол Министрі – Тропов, жеделхат жіберген. Бұлардың көбі – Үкімет басында бұрын тұрған, осы күнде де тұрған адамдар болған соң, съез пікірі үкімет саясатымен сабақтас боларлық қисыны бар. Олай болса, баяғы қайта жайылыстың жолына түскендігіміз шексіз.
Соғыс жұртқа – сын, Үкіметке – емтихан деп айтылады. Соғыста жығылыс тапқан жұрт, екінші рет жығылмасына қам қылуы – табиғи іс. Жапонмен соғысарда «Бөрікпен ұрып жығамыз» деп бардық. Онда барған соң Туренчин, Уафангау, Порт-Артур, Мукден, Тисусималарды көрдік. Неміспен соғысарда «бітімді Берлинге кіріп жасаймыз» дедік. Берлинге жақындаудың орнына алыстадық. Онда да, мұнда да жеңіле беретініміз адам аздығынан емес, қару-жарақ, соғыс құралының кемдігінен, оның кем болу Патшалық ісінің басындағы адамдардың ұқсата алмағандығынан деп, Г. Думаның жазғы жиылысында сөйленген сөздер оқырмандарымызға белгілі. Қару-жарақ сайланбай, жауды жеңуге болмайды. Оны сайлау жұмысын ұқсата алмаған адамдардың қолында қалдыруға тағы да болмайды деп Дума мүшелерінің көбі блок жасап, қазірге керек болған мәселелер туралы, тоғыз пунктті Программа арнап, қаулы қылысқан еді. Соның бірі – Министрлер, жұртқа сенімді адамдардан қойылсын деген. Және бірі – бұратаналардың құқығы орыс құқығымен тең болсын деген пункттер еді. Еуропа соғысы басталғанда «Оң», «Сол» демей, «Орыс», «Бұратана» демей, жалғыз «орыс ұлты», «орыс намысы» дегеннен басқа сөз жоқ болды. Орыс та орыс, бұратана да орыс болып, оның намысына жанын, малын салумен болды. Бәрінің де мақсаты ішкі жіктің бөлектігін қойып, сыртқы жауды жеңуде болды. Жиылған съездердің бәрі, сыртқы жауды жеңу шарасын қарастырумен болды.
Жоғарыда айтылған Оңдар съезы «Оң», «Сол» деп, «Бұратана», «Орыс» деп жігін бөлек сала бастады. Мұның бір мәнісі болуы керек. Сыртқы жауды мұқатпай жатып, іштен жау іздеп жатқандарға, сыртқы жауға қарсы даярлану емес, жұртқа, Думаға қарсы даярлану. Бұл съездің, газет жүзінде мәлім болған қаулысы: Оңдар, депутат Блогиннің жасаған Программасына қарсы алыспақ. «Оң» газеттердің көмегінде болып, «Сол» газеттерді қысу шарасында болмақ. Бұратана жұрттарға теңшілік беру-бермеуді соғыстан кейін өзіміз білеміз деген.
Бие сауарда керек болғандар, қымыз ішкенде керек болар ма екен?
№159, 1-бет. 1915 жыл, 29 қараша, жексенбі.
СЪЕЗД ПРАВЫХ
21-го ноября в Петрограде был открыт съезд анархистской партии, партии правых. Среди делегатов съезда – правые члены законодательной палаты, представители правых партий. Из видных деятелей – бывший Министр Юстиции – Щегловитов, бывший Министр Внутренних Дел – Маклаков, заместитель Министра Внутренних Дел – Белецкий, члены Государственной Думы – Марков, Замысловский, профессор – Любашов, многочисленные архиереи.
Приветственные телеграммы съезду направили – Министр Внутренних Дел – Хустов, министр Юстиции, Министр дорог – Тропов.
Большинство из них – либо бывшие чиновники, стоявшие во главе правительства, поэтому решения съезда вполне могут удовлетворять политику правительства. В таком случае мы снова окажемся на старой проторенной дороге.
Как говорится, “Война для народа – испытание, для Правительства – экзамен”.
Народ потерпевший поражение в войне, будет принимать меры чтобы избежать поражения во второй раз, и это естественно.На войну с Японией пошли с “шапкозакидательскими” лозунгами. А там увидели Туренчин, Уафангау, Порт-Артур, Мукден,Тисусиму. В войне с немцами – намеревались закончить войну в Берлине. Мы не то, что приблизились к Берлину, а отдалились. “Эти поражения” не от нехватки людей, а от нехватки военного вооружения, нехватка вооружения – это упущения чиновников стоящих во главе правительства, их некомпетентности” – говорилось на летней сессии Государственной Думы. И это известно нашим читателям: Не вооружив Армию невозможно победить врага. Вопросы вооружения нельзя оставлять в руках некомпетентных людей”, сказали большинство членов Государственной Думы и создав блок, разработали программу состоящую из девяти пунктов, для решения назревших насущных проблем. Один из пунктов гласит: “Министры должны назначаться из числа людей пользующихся доверием народа”.
В другом пункте говорится, чтобы права других народов должны быть равными с правами русского народа. Когда началась война в Европе не говорили: “Левые”, “Правые”, “Русский народ”, “Инородцы”, а было лишь “Русская нация”, “”Русская честь”. И русские и люди, и другие народы став как-бы “русскими”, не жалея жизни шли на смерть за “Русскую честь”. У всех была одна цель – забыв о внутренних расзногласиях, победить внешнего врага.
На всех собраниях съездов рассматривался только один вопрос: как победить внешнего врага и какие нужно принять меры?
На вышесказанном съезде “правых” говорилось о “левых”, “правых”, о “русских”, “нерусских”, так началось размежевание, и этому должна быть какая-то причина. Это не подготовка к противодействию внешнему врагу, а поиск внутренних врагов, подготовка против народа, против Думы.
Опубликованные в газетах решения съезда таковы: Выступать против программы разработанной депутатом Блогиным. Быть в помощниках “правых” газет, душить “левые” газеты. И еще говорилось: “Давать или не давать равенство инородцам, мы сами решим по окончании войны”.
Да нужны ли будут те, кто доил кобылу, когда придет время пить кумыс?
№159, стр.1, 1915г., воскресенье.
Қажет Андастың аудармасы бойынша
орысшалаған Сабыржан Қалиев.
“Q-andas” ақпараттық агенттігі.
Жалғасы бар…











