Қазіргі уақытта жасанды интеллект (ЖИ) білім беру саласының ажырамас бөлігіне айналды. Күн сайын оқушылар мен студенттер тапсырмаларын орындауда, жаңа мәлімет іздеуде және шығармашылық жұмыстар жасауда JI құралдарын жиі пайдаланады. ChatGPT, Google Gemini, Copilot сияқты платформалар оқу процесін жеңілдетіп, ақпаратқа қол жеткізуді әлдеқайда жылдам етті. Алайда мамандар мен ұстаздар бұл құбылыстың екі қыры бар екенін ескертеді.
ЖИ-дың көмегі сөзсіз пайдалы. Ол күрделі ұғымдарды түсіндіріп, жазба жұмыстарды жетілдіруге, жаңа идеялар табуға мүмкіндік береді. Алайда баланың барлығын тек жасанды интеллект арқылы үйренуі дұрыс емес.
Білімнің ең басты бөлігі – өз бетімен іздену, ойлану және қателіктен сабақ алу. Егер бала бәрін дайын күйде алса, оның сыни ойлау қабілеті, шығармашылығы мен табандылығы дамымайды.
Полиция сержанты Ринат Төлепбергенов:
– Менің ойымша, жасанды интеллект – жақсы құрал. Бірақ балаға бәрін дайын күйде ұсыну оның ертеңгі өмірде шешім қабылдау қабілетін әлсіретеді, – деп пікір білдірді.
Білім тек ақпарат алу емес, ол – ойлану, іздену және еңбек ету процесі. Егер оқушылар өз бетімен үйренуді ұмытпаса, ал ЖИ тек көмекші рөл атқарса, ол нағыз нәтижелі жүйе болар еді.
Бастауыш сынып мұғалімі Камила Жұмабайқызының айтуынша, жасанды интеллект оқу процесін жеңілдеткенімен, балалардың ойлау мәдениетін қалыптастыруда мұғалімнің орны ерекше.
– “Кейде балалар тапсырманы ChatGPT-ке жаздырып алады, бірақ не жазылғанын өздері түсінбейді. Бұл қауіпті үрдіс. Мұғалімнің міндеті – білімді тек жеткізу емес, баланы ойлануға үйрету. Егер ЖИ тек көмекші құрал ретінде қолданылса, ол өте тиімді. Бірақ ол ешқашан адамдық тәрбие мен ұстаздық жылулықты алмастыра алмайды”, – дейді.
Ал Болашақ студент Айару Әбділда: “ЖИ” – бағыт беруші құрал”
– Мен ЖИ-ды жиі қолданамын. Бірақ бәрін одан сұрай бермеймін. Мысалы, мен одан бағыт немесе түсініктеме аламын да, қалғанын өзім ізденіп жазамын. Осылай үйрену әлдеқайда пайдалырақ”, – дейді.
Жасанды интеллект – білім берудің жаңа дәуірін ашқан қуатты құрал. Ол дұрыс қолданылғанда оқушының танымдық қабілетін арттыру мен оқу процесін жеңілдетуге көмектеседі.
Бірақ технологияны шамадан тыс пайдалану баланың дербес ойлау мен іздену қабілетіне кері әсер етуі мүмкін.
Сондықтан ең дұрыс жол – ЖИ-ды бағыттаушы құралға айналдырып, ал басты ізденіс пен талдау жұмысын оқушының өзіне қалдыру.
Сонда ғана жасанды интеллект адамға көмекші болып, білімнің сапасы артып, жаңа мүмкіндіктерге жол ашылады.
Ләззат МҰХАМЕДЖАН
Наргиз ИБРАИМОВА
Q-Andas.kz редакциясы
