ورنالاسقان جەرى: الاكۆل اۋدانى, ۈشبۇلاق اۋىلىنىڭ ىرگەسىندەگى تاۋ بۆكتەرىندە.
زەرتتەلۋى: گەوگرافييا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, ى. جانسۈگىروۋ اتىنداعى جەتىسۋ ۋنيۋەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى ەركىن توقپانوۋ گەوگرافييالىق, ۆلكەتانۋشى-جۋرناليست قاجەت انداس تاريحي سيپاتتاماسىنا زەرتتەپ جۈر.
سيپاتتاماسى: بايىس مۇڭايتپاستان تۇرتام, تۆلەك, جولي. جوليدان ەسەنامان, تۆلەمىس ەكى اتا تۋادى. قاندىعاتاي ەسەنامان تارماعىنان بۆلىنەدى. ەسەناماننان دەربىسەلى, مامان, جەنىبەك, بيتەكە, شۈرەن, شىرعاي دەگەن ۇلدارى بولعان. ۆز كەزىندە قاندىعاتاي ەۋليەمەن ەسجان بي وسى ۆڭىردەگى ەلدىڭ بىرلىگى مەن ەلدىگىن قورعاعان قاسيەتتى ادامدار بولىپتى. قاندىعاتاي – كۆرىپكەل, ەۋليەلىگى باسىم, ەمشى, باقسى-بەلگەر بولىپتى. بۈگىنگى كۈندە دە جاز شىلىڭگىر ىستىق بولىپ, جاڭبىر جاۋماعان كەزدەرى اۋىل ادامدارى قاندىعاتاي ەۋليە جەرلەنگەن جەرگە كەلىپ, مال سويىپ, تاساتتىق بەرسە, جاڭبىر جاۋىپ, ەل جايلانادى. سونىمەن قاتار, بالا كۆتەرە الماعان جاس انالار, اۋرۋىنا ەم ىزدەگەن سىرقاتتار ەۋليەنىڭ جەرلەنگەن جەرىنە بارىپ تەۋ ەتىپ, قاندىعاتاي باستاۋىنان سۋ ىشىپ, ويلاعان ارمانىنا جەتىپ قايتادى.
اڭىز-ەڭگىمە: قاندىعتاي ەۋليە بالا جاسىنان قوبىزعا ۈيىر بولىپ, ۆسىپتى. بىر جولى وسى ۆڭىردە تالاي دۈلدۈل قاتىسقان الامان بەيگە ۆتەدى. ەركىم باپتاعان جۈيىرىگىن بەيگەگە قوسىپ, شاتتانىپ تۇرعاندا قاندىعاتاي ەۋليە ەلدەن سىرتتاپ تۇرادى. سوندا زامانداستارى ەۋليەنى قاعىتقان كۆرىنەدى. سوندا ەۋليە قولىنداعى قوبىزىن ات ايدايتىن ازاماتتارعا بەرىپ, «مەن بەيگەگە قوبىزىمدى قوسامىن», – دەيدى. مۇنى بىلايعى جۇرت كۈلكىگە اينالدىرسا كەرەك.
بەيگە باستالادى. جۈيرىكتەردىڭ الدى كۆز ۇشىندا كۆرىنە باستاعاندا ەۋليەنىڭ قوبىزى كۆرىنبەيدى. سۆيتسە, قۇرداستارى قوبىزدى بەيگەگە قوسپاي. بىر توپ توبىلعىعا بايلاپ كەتكەن ەكەن. سوندا ەۋليە دۇعاسىن وقىپ, قۇدايدان مەدەت تىلەپ, قوبىزىن شاقىرادى. سول كەزدە توبىلعىنى تۈبىنەن جۇلىپ ۇشقان قوبىز جەردى قارا شاڭعا مالىپ كەلىپ, بىرىنشى بولىپ مەرەگە جەتىپتى.
قاندىعاتاي ەۋليەنىڭ جەرلەنگەن جەرىنىڭ جانىنان كىشكەنە ۆزەنشە اعىپ ۆتەدى. كەي جىلدارى ەۋليە سول ۆزەندى دۋعامەن وقىپ, تەرىس اعىزىپ قويادى ەكەن. ال قامشىنى وقىپ, تىك تۇرعىزىپ قوياتىن قاسيەتى دە بولىپتى.
– قاندىعاتاي ەۋليە ەمشى دە, باقسى دا, قۇمالاقشى دا بولعان ەكەن. ادام ەمدەمەسە ۈيگە تۇرا المايدى ەكەن. باقسى ويناعاندا قىپ-قىزىل بوپ قىزىپ تۇرعان كەتپەندە تىلىمەن جالاپ, اياعىمەن تاپتاعانىن شەشەم كۆرىپتى. قازانداعى قايناپ تۇرعان سۋدى ۇرتتاپ الىپ, سىرقاتقا شاشقاندا دەنەسىن كۈيدىرمەيتىن كۆرىنەدى. ال ۆزى دۋعاناسىن وىقىپ, بۋىرقانىپ كيىز ۈيدىڭ شاڭىراعىنان سەكىرىپ شىعىپ كەتەدى ەكەن.











