B.Z.B. 5-7 ǴASYRLAR

Ornalasqan jeri: Taldy okrugine qaraityn Jetisu Alatauynyń ońtústik silemderiniń biri Sarytaudyń eteginde soltústikten ońtústikke qarai qatarynan bir-birimen jalǵasa kólbei ornalasqan úsh oba.
Zerttelui: Tarihshy, ólketanushy, Ibraiymjanov Qalidyń «Sarytaudaǵy Saq obalary» atty qysqasha zertteu maqalasy.
Sipattamasy: Sodan zuyldaǵan qalpy Sarytauǵa da jetip,
soltústikten ońtústikke qarai sozyla
ornalasqan baiyrǵy babalarymyzdyń kózindei bolǵan kóne zaman eskertkishi «Úsh obaǵa» (men solai atadym) tayau baryp toqtadyq. Biz bergi tómen jaqtan barǵandyqtan, eń tómengisin:
Kóne jerleu orny
A). «№1 oba» – dep aldym.
⦁ Biiktigi – 7 – 8 metr
2. Tóbeniń eni, úzyndyǵy-18 h 12
3. Obanyń eteginiń eni men úzyndyǵy – 42 h 36
Obanyń eteginen 15 m aralyqtan keiin atalmysh obany ainaldyra eki qatar tiktelgen tastarmen sheńber bolyp tas baǵandar (mengirler) ornatylǵan, eki sheńberdiń aralyǵy 2m. Ishki sopaqsha sheńberdiń eni 55 m, al, úzyndyǵy 57 m. Obanyń tóbesine qalyńdyǵy 2m bolatyn túrli tastar úiilgen.
B). Endi osy «№1 obadan» keiin soltústikke qarai bir syzyq boiymen 30 m qashyqtyqta odan kólemi jaǵynan kishirek «№2 oba» ornalasypty.
1.Biiktigi – 2 – 3 m 2.Tóbesiniń eni men úzyndyǵy – 19 h 20 3.Obanyń eteginiń eni men úzyndyǵy – 23 h 23
Obanyń eteginen 3 m aralyqtan keiin atalmysh obany ainaldyra eki qatar tiktelgen tastarmen sheńber bolyp tas baǵandar (mengirler) qalanǵan, eki sheńberdiń aralyǵy 50 sm. Tóbede úiilgen sansyz tastar.
V). Atalmysh «№2 obadan» keiin soltústikke qarai bir syzyq boiymen 39 m qashyqtyqta odan kólemi jaǵynan úlkendeu «№ 3 oba» ornalasypty.
1.Biiktigi – 7 – 8 m 2.Tóbesiniń eni men úzyndyǵy – 16 h 16 (sheńber tárizdes) 3.Obanyń eteginiń eni men úzyndyǵy – 28 h 28 (sheńber tárizdes)
Basqa obalarǵa qaraǵanda búl obanyń bir ereksheligi tóbesiniń batys jaǵy taǵy da 6 h 6 m búiirlenip shyǵyp túr. Soǵan qaraǵanda búnda birneshe adam jerlengen boluy kerek. Búnda da ainala tas baǵandarmen (mengirler) qorshalǵan.
Taǵy bir nazar audararlyq jaǵdai kólemi jaǵynan eń úlkeni bolyp keletin «№ 1 obanyń» batys jaǵynda qatarlasa 2 m araqashyqtyqtan keiin (surette) mynadai tizilip ornalasqan tas beinelerdi kórdik.
YAǵni, búl da «kóne zamanǵy jerleu oryny bolar» (múmkin Qola dáuiri) degen tújyrym jasadym. Sebebi, osy úsh obanyń osy jerge ornalasuyna osy bir tas qorymdardyń da ózindik áseri bolǵan – au. Al, myna ornalasqan atalmysh «Úsh oba» meniń joramalym boiynsha – Saq- Sarmat dáuirine jatatyn siyaqty. Ókinishke orai saǵanaǵa kiretin arnaiy jer asty joly – dromostyń belgisin taba almadym, biraq bar ekenine esh kúmánim joq.
Ańyz áńgime: Jergilikti malshy qauymnyń ókilderiniń aitqan ańyzy boiynsha búnda SHyńǵyshannyń qaiyn atasy jerlengen dep aitylady eken.
Silteme: 1). Q. Ibraiymjanov «Sarytaudaǵy Saq obalary»
«Jarkent ainasy» gazeti № 2 (5), 25 qańtar, 2019 jyl.












