Қызайдың Қарайт батыры бір жолы моңғолдардың бір тойына қатысып қалады.
Той үстіндегі сән-салтанатына мақтанған моңғол ханы Қарайыт батырға:
– Қызайда ас-мас, жігіт-мігіт, ет-мет деген сөздер бар екен. Соның мәнісі қалай, – деп сұрайды.
- Сұрағыңызға тойдан кейін жауап берейін, – депті Қарайыт батыр.
Той-думанды өтіп, тойда қызай жақтың аты бәйгеден келіп, балуаны жығып жүлделі болады. Тойдың ойын-тамашасы бітіп, жұрт тарқап жатқанда Қарайыт батыр моңғол ханның алдына келіп:
– Манағы сұрағыңызға енді жауап берейін: қызайлар той жасағанда қой сойып құйрық, жылқы сойып қазы-қарта тартады. Сусынға қымыз құяды. Мұны «Ас» дейді. Ал мынадай тас табаққа салып тартқан шөп-шалаң мен сусынға берген шайды «Мас» дейді. Бәйгеден озып келген сәйгүлікті «Ат», жете алмағанын «Мат» дейді. Қарсыласын алып ұрған балуанды «Жігіт», жығылғанды «мігіт» дейді, – деп жауап беріпті.
Айыбын түсінген моңғол ханы сөзден жығылып, Қарайыт батырға шабан жауып, ат мінгізіп аттандырыпты.
Дереккөз: Тарих талғарында [Мәтін] : (Тарихи зерттеулер, эссе, мақалалар) / А. Омарақын- Талдықорған : [б. ж.] , 2022.– 500 дана . – ISBN 978-601-7865-39-9 (1-т.), ISBN 978-601-7865-36-8 1-том .– 287 б., суретті .
https://kazneb.kz/kk/catalogue/view/1657755
“Q-Andas” ақпараттық агенттігі
Жалғасы бар…
