Túri: At ábzeli
Iesi: Omaraqyn Jansarbaiúly
Materialy: ilengen ógiz terisi, auyzdyǵy-saǵalyǵy temir, taspasy ilengen eshki terisi
Qazaqtyń dástúrli qolónerinde órmeshilik – bylǵaryny tilgileu, taspa daiyndau jáne ony kóp órimge salyp shirata otyryp, berik ári kórkem búiym jasau sheberligi. Alty órim – beriktik pen ásemdik úilesimin saqtaityn eń keń taraǵan qúrylymdardyń biri. Ilengen ógiz terisiniń beriktigi men eshki terisiniń ikemdiligi sheberdiń material tańdaudaǵy kásibi talǵamyn ańǵartady. Múndai órim júktemeni birkelki taratyp, úzaq uaqytqa shydamdylyq beredi.
Kóshpeli qoǵamda júgen – at ábzelderiniń ózegi. Ol at basqarudyń negizgi qúraly ǵana emes, iesiniń áleumettik mártebesin, talǵamyn tanytatyn nyshan. Sapaly órme júgen joryqta senimdilik pen qauipsizdikti qamtamasyz etip, túrmysta úzaq qyzmet etken. Sondyqtan ol utilitarlyq qyzmetimen qatar estetikalyq ári simvoldyq mánge ie boldy.
Omaraqyn Jansarbaiúly el ishinde tek sayasi-qoǵamdyq qairatker emes, óz dáuiriniń órmeshisi retinde de tanylǵan. Onyń qolynan shyqqan júgen, noqta, qamshy sekildi búiymdar óriminiń shymyrlyǵymen, túiinderiniń naqtylyǵymen jáne material sapasymen erekshelengen. Zamandastary onyń sheberligin joǵary baǵalap, órmeshilik ónerin úlgi tútqan.
1940 jyly Qytaidyń Nylqy audanynda bastalyp, keiin últtyq sipat alǵan Úsh aimaq tóńkerisine qatysyp, áskeri qaru-jaraq jetkizu isimen ainalysady. 1944 jyly qúrylǵan SHyǵys Túrkistan uaqytsha úkimeti qúramyna deputat bolyp sailanady. Deputattarǵa arnaiy er-túrmanymen at-kólik berilgen. Osy kezeńde paidalanylǵan alty órmeli taspa júgen – onyń ómir jolymen tikelei bailanysty tarihi jádiger.
1966 jylǵy Qytaidaǵy Mádeni tóńkeris kezinde kóptegen at ábzelderi joiylǵanda, búl júgenniń basy topyraqqa kómilip, aman saqtalǵan. Sondyqtan ol qazaq órmeshilik óneriniń kórkem úlgisi, HH ǵasyrdaǵy sayasi oqiǵalardyń zattyq kuási, jeke sheberdiń qoltańbasyn saqtaǵan mádeni múra.
Alty órmeli taspa júgen – qazaq órmeshilik óneriniń tehnologiyalyq jetistigin, at mádenietiniń mańyzyn jáne Omaraqyn Jansarbaiúlynyń túlǵalyq bolmysyn toǵystyrǵan qúndy jádiger. Ol – zattyq mádeniet arqyly saqtalǵan tarihi jadynyń aiqyn aiǵaǵy.
Búl jádiger búginde Andas otbasylyq qorynda saqtauly
Tarih talǵarynda [Mátin] : (Tarihi zertteuler, esse, maqalalar) / A. Omaraqyn- Taldyqorǵan : [b. j.] , 2022.– 500 dana . – ISBN 978-601-7865-39-9, ISBN 978
https://kazneb.kz/ru/bookView/view?brId=1657755&simple=true#
jalǵasy bar…
