KIM, NE BERDI?
Búl oiynnyń birneshe túrli núsqasy bar. Alaida, búl núsqa bizdiń ortamyzda keń taralǵan. Ol negizinen balalardyń tabiǵatqa, qorshaǵan ortaǵa, tuǵan jerge egen súiispenshiligin tudyrudy maqsat ete oinalatyn toiyn.
Júmbaǵymnan jútyldym,
Órge qashyp qútyldym.
Qoinym toldy jemiske,
Jemisimdi jerge berdim.
Jer júsanyn berdi.
Júsandy qoiyma berdim.
Qoiym qozysyn berdi.
Qozymdy apama berdim.
Apam qara siyrdyń sútin berdi.
Sútimdi pysyryp otyrsam,
Kóbelek kelip kólip etti.
Kóbigin iship ol ketti.
Japalaq kelip jalyp etip,
Jarymyn iship ol ketti.
Sauysqan kelip sańq etti,
Sarqytyn iship ol ketti.
Qarǵa kelip qańq etti,
Basyna shómish tańq etti.
ALDYRYQ, BÚLDYRYQ
Sábidiń tiliniń tez shyǵuy úshin oinalatyn oiynnyń túri. Úidiń ishinen kishigirim úi jasap, balalar soǵan kirip, shyǵyp osy óleńdi aitady. Sóitip júrip tili sózge beiimdelip, jattyq, taza sóileuge jattyǵady.
Aǵataiym, búǵataiym,
Sary atanǵa júk artaiyn.
Han qaida ketti.
Túzǵa ketti.
Qashan keler?
Jaz keler, jaz kelmese, kúz keler.
Aldryq, búldyryq,
Sen kirip sen shyq.
KÚSH SYNASU
Búl qazaq balalarynyń atkenshektiń eki basyna otyryp alyp, oinaityn oiyny. Osy arqyly olardyń aqyl-oiyn jetildirip, sezgirligin arttyrady.
Aq terek kók terek,
SHauyp aldym báiterek.
Qanjyǵadan qan shyqpas,
Toqymdyqtan ter shyqpas,
Qabyrǵaly, kamshaly,
Jaman torǵai shamshaly.
Qara sudan hat keldi,
Hat bizge bap keldi.
BESIK JYRY
Besik jyrynyń da san túrli núsqasy bar. Búl biz ósken óńirde keń taraǵan túri. Múnda sábidiń ata-anaǵa opaly, el-júrtyna jaǵymdy, kókiregi oyau, tuǵan jerine degen qúrmeti erek boluyn armandaǵan jyr túri. Besik jyryn tek apalar ǵana aitpaǵan sábi ómirge kelip, shildehana kúzetken de balalar ekige bólinip alyp, osy jyrdy jatqa aityp saiysqa túsedi. Oǵan úlkenderde qosylyp, jańa shúmaqtar engizip, túrin, mazmúnyn baiyta beredi. «El bolamyn deseń besigińdi túze» degen maqaldyń túp-tórkini osyny kórsetedi. Besik jyryn aitudy qazirde jalǵastyru kerek.
Áldi-áldi áppaǵym,
Qoidyń júni qalpaǵyń.
Qúrym kigiz túbegiń,
Asyq jilik shúmegiń.
Taldan igen besigi,
Apasynda nesibi.
Jaqsy bolyp erjetseń,
Qetpes ata esimi.
Áldi-áldi, áldi qaq,
Úlken bolyp jylqy baq.
Qas, Kúnestiń boiynan,
Qasqyr menen Túlki qaq.
Áldi-áldi bópeshim,
Qarashyǵym kókeshim.
Qai uaqytta erjetip,
Adam bolar ekensiń.
Áldi-áldi abaiym,
Atqa toqym jabaiyn.
Seniń shesheń qydyrmash,
Qaidan izdep tabaiyn.
Áldi-áldi, aq bópem,
Aq besikke jat bópem.
Qúnan qoidy soi bópem,
Qúiryǵyna toi bópem.
Tái-tái balam, tái balam,
Qúiryǵyńa mai balam.
Qaz-qaz balam, qaz balam,
Qúlynshaǵym tai balam.
Áldi-áldi, aq bóbek,
Qúnan qoidy soi bóbek.
Qúiryǵyna toi bóbek,
Men bir jaqqa ketkende,
Bir japyraq qoi bóbek.
Áldi-áldi, appaǵym,
Qozy júni qalpaǵym.
Qoidyń júni baipaǵym,
Eshki júni arqanym.
Jylqy júni shylbyrym,
Túie júni kebenek.
Siyr júni pomezek,
Oina balam órmelep.
Balam meniń qaida eken,
Balam meniń toida eken.
Toida naǵyp júr eken,
Alma terip júr eken.
almasynan qane eken,
jańa terip júr eken.
Osydan keiin jyr ayaǵyn ananyń aq tilegimen jalǵasy ketedi:
Áldilegen apasy,
Erjetkende dana bol.
Jel jaǵyma pana bol,
Kún jaǵyma saya bol.
Áldi balam bolarsyń,
Tiri bolsań tolarsyń.
Jaman ásten aulaq qash,
Jaqsy júrseń ońarsyń.
Áldi balam esen bol,
Tiliń júirik sheshen bol.
Erjetkende esti bol,
Kóre-kóre kósem bol.
Áldi balam oqyrsyń,
Úqqanyńdy toqyrsyń.
Erteń adam bolarsyń,
Qúshaǵymda otyrsyń.
Áldi balam batyr bol,
Basqa saya shatyr bol.
Batyr bolyp erjetseń,
Azamatsyń aqyl mol.
Áldi balam jylama,
Jylaǵanyń bolama.
Boran soqty dalaǵa,
Tońasyń oǵan qarama.
állái balam erkesiń,
Juyp qoidym kórpesin.
Kótereiin kókeshim,
Tońdyrmaiyn jelkesin.
Áldi balam appaǵym,
Qozy júni qalpaǵyń.
Óz ornyńda úiyqtashy,
Besigiń bar shap-shaǵyn.
Áldi balam kúnishim,
Dem alysym tynysym.
Qúdaiym bergen qarǵashym,
Baq dáuletim yrysym.
Osylaisha, besik jyryn tyńdap, ony ózi oinap erjetken bala óskende úlshtyna adal, salt-dástúrge jetik, azamattyǵy men márttigi qatar jetilgen adam bolyp erjetedi.
