Q-Andas
No Result
View All Result
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat
  • Қазақ
  • توتە جازۋ
Q-Andas
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
Basty bet Ólketaný Halyq jady

Talantty áskeri dáriger

Қазақстанның тарихында, оның ішінде Жетісу өңірінде болған азамат соғысының шежіресінде ерлікке толы беттер аз емес. Әйгілі Черкасск қорғанысының қаһармандығы, ерлерінің ел мүддесі үшін көрсеткен ерлігі мен табандылығы баршаға мәлім. Осы өңірде 1918 жылдың 10 қыркүйегінен 1919 жылдың 14 қазанына дейінгі аралықта тарихқа «Черкасск қорғанысы» деген атпен енген қиян-кескі ұрыс жүрді. Қорғаныс құрамына жиырма шақты селодан 50 мыңға жуық адам қатысты. Басым көпшілігі 1909–1912 жылдар аралығында Ресей губернияларынан қоныс аударып келген шаруалар еді. Қатарында бірінші дүниежүзілік соғыс майданынан оралған солдаттар да болды. Сол қиян-кескі ұрыстың бел ортасында ақ халатты әскери дәрігер Әли Көтібаров жүрді. Бұл кісінің ерлігі мен біліктілігі Черкасск қорғанысы орналасқан өңірде мәңгілікке жазылып қалды.

admin
2025/12/11
Halyq jady
0
Талантты әскери дәрігер

Qyzylorda oblysy, Birinshi ueziniń Qarasheńgel  saiynda  Itayaq Kótibarovtyń otbasynda dúniege kelgen ol Tashkent qalasyndaǵy gimnaziyany ayaqtap, Peterbor qalasyndaǵy áskeri meditsinalyq akademiyany 1897 jyly bitirgen soń, Tashkent qalasynda áskeri dáriger bolyp eńbek jolyn bastady. 1917 jyly Túrkistan aimaqtyq atqaru komitetiniń múshesi bolyp sailanady. Keiinnen Jetisu óńirine qyzyl gvardiyashylar otryady qúramymen jiberiledi. CHerkassk qorǵanysynda 10 myń qorǵanysshylar ataman Annenkov, generaldar YArushin, Gulidovtyń basqaruyndaǵy 25 myńdyq áskerge toitarys bergen. Osy shaiqasta Áli Kótibarov CHerkassk auylynda  mektep ǵimaratyna gospitalь úiymdastyrdy, dárigerler I. Krinitskii,  S. SHerbakov, felьdsherler P. Gobov, M. Miroshnichenkolarmen qatar eńbek etip, jaralanǵan jauyngerlerdiń  qatarǵa tez qosyluyna ayanbai úles qosty. Medbikeler isin kádimgi jergilikti sharualardyń áielderi atqardy. Polina Tarasenko, Olьga Babeshkova, Mariya Ostapenko, Anna SHulemova jáne Lepsi uezi atqaru komitetiniń múshesi, oblystyq Jetisu Keńesteriniń eki márte  sъeziniń delegaty Praskofьya Gorbunova úiymdastyrdy.

Mariya Ostapenkonyń estelikterinde: «Júmys kóp boldy. Jaralylardyń jaraqattaryn tańu úshin jergilikti túrǵyndardan tańu qúraldaryn jinaitynbyz, mal ótin túndyryp, jara  betin  zalalsyzdandyru  úshin qoldanatynbyz. Sonymen qatar, áskeri úrystardan jaralanǵandardy shyǵaryp, kómektesetinbiz. Dáriger   Á. Kótibarovtyń aituymen emdik shóp túnbasyn qoldanyp, jauyngerlerdiń  tez  sauyǵuyna yqpal etetinbiz. Múndaida ólshemi joq eńbektengen kómekshiler P. Tarasenko, O. Babeshko, M. Ostapenkony  erekshe atauǵa bolady”, – dep jazady.

1919 jyldyń kúzinde jaǵdai shielenise tústi, jaralylardy  Á. Kótibarovtyń búiryǵymen jertólelerge tyǵyp, aman saqtauǵa tyrystyq. Aq gvardiyashylar CHerkassk qorǵanysyn basyp alǵanda       Á. Kótibarov azǵantai jauyngermen qútylyp ketedi. Inisi Janǵabyldyń esteliginde, ol 1921 jyly Tashkenttegi auruhanada eńbek etip, 1922 jyly Qyzylorda qalasyndaǵy auruhanany basqarady. 1926 jyldyń 15 aqpanynda úzaq aurudan soń dúnieden ótedi. Ol óz auyly Qarasheńgelde ákesiniń janyna qoiylǵan. Júbaiy Aisha, úldary Álihan, Iliyas ta 1935–1937 jyldary Tashkent qalasynda qaitys boldy.

Kórnekti qoǵam qairatkeri, óz eliniń asyl perzenti Dinmúhammed Qonaev 1992 jyly CHerkassk qorǵanys muzeiine arnaiy kelip, qazaq  halqynyń alǵashqy dárigerleriniń biri Á. Kótibarovtyń  eńbegin erekshe  baǵalap, jyly lebizder aitqan edi.  Á. Kótibarovtyń meditsina salasyndaǵy eńbegi zor. CHerkassk qorǵanysyndaǵy joǵary kásibi sheberligimen erekshelendi.  Ómir boiy syrqat adamǵa arashashy bolǵan onyń eńbegi joǵary baǵalanyp, Ózbek Keńestik respublikasyna eńbegi sińgen dáriger ataǵy berilgen.

Tóleuhan Bitimbiev,

Sarqan audanynyń Qúrmetti azamaty.

Derekóz: https://kazneb.kz/kk/catalogue/view/1723995

0 0 votes
Рейтинг статьи
Post Views: 13
Зобалаң жылдардың зорлығы
Halyq jady

Zobalań jyldardyń zorlyǵy

June 10, 2026
Қытайдың мылтығынан сескенбеген Оспанқұл мен Жапар
Halyq jady

Qytaidyń myltyǵynan seskenbegen Ospanqúl men Japar

June 2, 2026
Тар кезеңде таланған тағдырлар
Halyq jady

Tar kezeńde talanǵan taǵdyrlar

June 1, 2026
Ұлт жадын жаңғыртудың жаңа кезеңі
Halyq jady

Últ jadyn jańǵyrtudyń jańa kezeńi

June 1, 2026
Түрмеден келген тосынсый немесе райыс молданың ақырғы аманаты
Halyq jady

Túrmeden kelgen tosynsyi nemese raiys moldanyń aqyrǵy amanaty

May 26, 2026
Білімге салынған алғашқы инвестиция
Halyq jady

Bilimge salynǵan alǵashqy investitsiya

May 18, 2026
Subscribe
Login
Notify of
guest
guest
0 комментариев
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
Төккен тердің қадірі

Tókken terdiń qadiri

June 11, 2026

Зобалаң жылдардың зорлығы

Zobalań jyldardyń zorlyǵy

June 10, 2026

1932 jylǵy Qytaiǵa aua kóshkenderdiń tizimi: arhiv qújaty neni ańǵartady?

1932 jylǵy Qytaiǵa aua kóshkenderdiń tizimi: arhiv qújaty neni ańǵartady?

June 10, 2026

Ауылын көріп, азаматын танисың

Auylyn kórip, azamatyn tanisyń

June 3, 2026

Ұстаз ананың хаты

Ústaz ananyń haty

June 3, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2025. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • Қазақ
  • توتە جازۋ
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat

© 2025 qandas.kz

wpDiscuz