جىگىت:
كونبەدىڭ ولاي ايتسام، بۇلايىما،
بولايىن قيامەتتىك جۇبايىڭا.
اق ءسوزى شاريعاتى پايعامباردىڭ،
شۇكىرلىك، تاۋبە ەتەم قۇدايىما.
قىز:
بۇل ءسوزدى تاۋىپ ايتتىڭ قۇدا بالا،
قاراسام ءناسىلىڭ ارتىق، ءسوزىڭ دانا.
الدىڭا اقىن بولساڭ سالا ايتايىن،
اۋەلى نە جاراتقان حاق تاعالا.
جىگىت:
بولعاندا عىلىم داريا، اقىل تەڭىز،
بىلمەسەك بۇنى ءبىزدىڭ ادام نەمىز.
قۇدايىم نۇردى بۇرىن جاراتىپتى،
موللالاردىڭ اۋزىنان ەستىگەنبىز.
قىز:
جاراتقان ءبارىمىزدى قۇداي دەيمىن،
جەڭىلسەم قالاي سىزگە ۇندەمەيىن.
قانەكي، بىلسەڭ تاعى ايتىپ بەرشى،
قۇدايىم نە جاراتقان نۇردان كەيىن؟
جىگىت:
قۇدايىم اۋەل باستا نۇر جاراتقان،
تۇبىندە ءنىل داريانىڭ مىڭ جىل جاتقان.
سىلكىنىپ داريادان شىققاننان سوڭ،
اي، ودان كەيىن كۇن جاراتقان.
قىز:
ايتىسار توي بولعاندا جىگىت پەن قىز،
بۇل ءسوزدى كوپ جاماعات تىڭداساڭىز.
الدىڭا اقىن بولساڭ سالا ايتايىن،
كىم ەكەن پايعامباردان بەرگى اتامىز؟
جىگىت:
ايتايىن ولەڭىمدى ەندى ساعان،
سيىنعان جاراتقانعا بارشا عالام.
كەم اقىل سەن بىلمەسەڭ مەن ايتايىن،
تارادىق ءانىس دەگەن ساحابادان.
قىز:
مەككەگە شاماڭ جەتسە قىلعىن تاۋاپ،
بولادى قيامەت كۇن جانعا ساۋاپ.
قانەكي، اقىن بولساڭ توقتاماستان،
دۇنيەدە قانشا جۇپ بار ايتشى قاراق؟
جىگىت:
نادانعا اقىل ايتساڭ ۇقپاس ءتىپتى،
جالعان ءسوز اۋىزىمنان شىقپاس ءتىپتى.
جان-جانۋار، ادامزات بولسىن مەيلى،
ءبىر قۇدايدان باسقانىڭ ءبارى جۇپتى.
قىز:
مىنەمىن ەل كوشكەندە كوك بيەمدى،
شۇبىرتىپ جەتەلەيمىن كوپ تۇيەمدى.
جاۋاپ بەر اقىن بولساڭ ءبىر قۇدايىم،
جاراتقان باستاپ قاي كۇن دۇنيەنى؟
جىگىت:
توسكەيدە بورسىق، تۇلكى قازادى ءىن،
جاقسىنىڭ تال بويىندا بولمايدى ءمىن.
قۇدايىم دۇنيەنى جاراتاردا،
باستاعان بىلمەيسىڭ بە جەكسەنبى كۇن.
قىز:
ارىپتەسىم وزىمە جاراسىپتى،
قۇربىسىنىڭ كوڭىلىمەن ساناسىپتى.
اقىن بولساڭ ايتىپ بەر جاراتۋشىم،
نەشە كۇندە دۇنيەنى جاراتىپتى؟
جىگىت:
ولەڭمەنەن ارىپتەس دارا شىقتى،
قۇربىسىنىڭ كوڭىلىنە قاراسىپتى.
ون سەگىز مىڭ الەمدى سۇراساڭىز،
التى كۇندە قۇدايىم جاراتىپتى.
قىز:
نامازدى كۇندە نەگە بەس وقيمىز،
بەسىندە ەرتە، قۇتپاندى كەش وقيمىز.
اقىن بولساڭ الدىڭا سالا ايتايىن،
ون ەكى ايدا نامازدى نەشە وقيمىز؟
جىگىت:
بولمايدى بىلتىرعىداي بيىلعى كۇز،
ۋازيقا جەڭە المايسىڭ كۇدەرىڭدى ءۇز.
كەم اقىل سەن بىلمەسەڭ مەن ايتايىن،
وقيمىز ناماز ون ەكى ايدا مىڭ سەگىز ءجۇز.
قىز:
قويمايدى تاۋدا تۇلكى قارا قۇماي،
ءسوزىمدى ءتۇسىنىپ ال بۇدان بىلاي.
الدىڭا اقىن بولساڭ سالا ايتايىن،
كەلەدى ون ەكى ايدا قانشا جۇما-اي.
جىگىت:
بولادى سۋ اياعى كول مەن تەڭىز،
جىگىتتەر جاتساڭ-تۇرساڭ اللا دەڭىز.
ايتايىن ۇعىنىپ ال قۇربىلارىم،
ون ەكى ايدا جۇما بار قىرىق سەگىز.
قىز:
بايقايمىن بالا ەكەنسىڭ اقىلىڭ بار،
بولادى قىسىلعاندا جاقىنىڭ جار.
بۇرىنعى ءوتىپ كەتكەن زامانداعى،
بارلىعى قانشا ەكەن پايعامبارلار.
جىگىت:
سۇرادىڭ پايعامباردىڭ سانىن بىزدەن،
ايتايىن بولماسام دا حاتقا تىزگەن.
پايعامبار ءجۇز جيىرما ءتورت مىڭ دەپ ەستيمىز،
كەزەك بەر مەن سۇرايىن ەندى سىزدەن.
قىز:
سارىاعاش كەسىلگەن سوڭ قۋ بولادى،
اقىننىڭ جۇرگەن جەرى دۋ بولادى.
الايىن ابدەن سۇراپ پايعامباردىڭ،
ايتىپ بەر ەڭ ابزالى كىم بولادى؟
جىگىت:
ەڭ ابزالى سولاردىڭ مۇحاممەدىم،
جاسىنان اناسى ءولىپ قالعان جەتىم.
ادام، نۇح، ىبىرايىم قاليوللا،
قولدايدى احرەتتە ءبىز ۇمبەتىن.
قىز:
ۇلكەننىڭ ىقىلاستى ال باتاسىن،
پەندەڭنىڭ كەشىپ اللا كوپ قاتەسىن.
ادامعا سونى بىلمەك ءۋاجىپ ەكەن،
ايتىپ بەر پايعامباردىڭ ءتورت اتاسىن.
جىگىت:
ۋازيقا سۇراۋىڭا ايتام جاۋاپ،
باي ادام مەكەن بارىپ تابار ساۋاپ.
ابدوللا، ءابىلاشىم، ءابدىمۇتالىپ،
بۇلاردىڭ ارعى اتاسى ءابدىماناپ.
قىز:
باسى ەدى ولەڭىمنىڭ زىم ۇستاعان،
ءبىر قۇس بار سول ورىندا جىل قىستاعان.
سەكەسەن ءتىل، سەگىز سيپات ءبىر قۇس بولسا،
كەلەتىن ەلشىلىككە ول جەبىرەيىل.
قىز:
اسپاندا ءبىر جۇلدىز بار جىمىڭداعان،
جاقسىعا جاقسى ەمەس پە جۋىقتاعان.
جاۋاپ بەر اقىن بولساڭ، ارىپتەسىم،
سۇيەگىن اق پايعامبار كىم ۇستاعان؟
جىگىت:
عالي مەن باتيمانى قۇداي قوسقان،
ارادا نە دەمەيدى ادام دۇشپان.
سۇيەگىن ومار ۇستاپ، وسپان جۋعان،
قۇمانمەن ءىبىن ءابىس سۋىن قۇيعان.
قىز:
كوپ جىلقىم تۇستە جاتىر كوكالالى،
ەنشىنى ەڭبەك ەتكەن كوپ الادى.
جاۋاپ بەر اقىن بولساڭ، ارىپتەسىم،
جاندى مەن جانسىزدا ۇلكەن نە بولادى؟
جىگىت:
شىعادى سىبىزعىمەن داۋىسىڭ تەڭ،
ۇعىپ ال سۇراعىڭنىڭ ءمانىسىن سەن.
كىم اقىن سەن بىلمەسەڭ مەن ايتايىن،
جاندىدا بالىق، جانسىزدا قامىس ۇلكەن.
قىز:
قۋ بالا قۇتىڭ قاعىپ تويعا كەلدىڭ،
وزىڭمەن كەزدەسۋدى ويلاپ ەدىم.
ايتىپ بەر ءتۇسىندىرىپ جونىمەنەن،
بالىقتىڭ ۇلكەندىگىن قايدان كوردىڭ.
جىگىت:
ۇلىقپان بىزدەن بۇرىن حاكىم وتكەن،
سۇيەگىن پايعامباردىڭ نۇردان ەككەن.
بالىقتىڭ ۇلكەندىگىن ەستۋشى ەدىم،
كوگارشىن ءۇش اي ۇشىپ ارەڭ جەتكەن.
قىز:
قۋ بالا قۇتىڭ قاعىپ تويعا كەلدىڭ،
ءارتۇرلى وسى تويدا ويعا كەلدىڭ.
ايتىپ بەر ءتۇسىندىرىپ انىعىراق،
قامىستىڭ ۇلكەندىگىن قايدان كوردىڭ؟
جىگىت:
ۇلىقپان بىزدەن بۇرىن حاكىم وتكەن،
سۇيەگىن پايعامباردىڭ نۇردان ەككەن.
قامىستىڭ ۇلكەندىگىن ەستۋشى ەدىم،
ءبىر تايپا ەل ءۇش اي كوشىپ ارەڭ وتكەن.
قىز:
وسەدى ءوز ەركىمەن سۋدا بالىق،
وينايدى ەركىن ءجۇزىپ، اسىر سالىپ.
الدىڭا اقىن بولساڭ سالا ايتايىن،
بار ەكەن سۋدا بالىق نەشە تاباق؟
جىگىت:
قولىندا مولدالاردىڭ قۇران كىتاپ،
قالادى سۋ تارتىلسا بالىق جۇتاپ.
كەم اقىن سەن بىلمەسەڭ مەن ايتايىن،
بار ەكەن سۋدا بالىق ون ەكى تاپ.
قىز:
بازاردان الىپ كەلگەن اقشا ماتا،
الابەر ۇلكەندەردەن ىلعي باتا.
الدىڭا اقىن بولساڭ سالا ايتايىن،
بالىقتىڭ ون ەكى تاپ اتىن اتا.
جىگىت:
بولادى كىمگە وپا ءپاني جالعان،
بۇل دۇنيە وتكەندەردەن بىزگە قالعان.
بالىقتى ون ەكى تاپ كىم بىلمەيدى،
سونى دا سۇرايمىسىڭ ۋازيقا جان.
جوعارىداعى ايتىستاردى تۇردىبەك سارسەۇلىنان جازىپ الىپ، ساقتاعان انداس وماراقىنۇلى
دەرەككوز: دودا: (ايتىستار مەن تاريحي-ەتنوگرافيالىق جىرلارى) / ا. وماراقىن ؛ [قۇراستىرعان: ءا. ماجاي [ج. ب.] .- تالدىقورعان : [ب. ج.]. https://kazneb.kz/kk/catalogue/view/1657687
“Q-Andas” اقپاراتتىق اگەنتتىگى











