Q-Andas
No Result
View All Result
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
باستى بەت ولكەتانۋ ەلتانۋ

قىتاي تانۋ نەگىزدەرى

زاڭ وزگەرتىپ، بوگەتتى بۇزۋ

admin
2025/10/08
ەلتانۋ
0
Қытай тану негіздері

شاڭ ياڭ (ب.ز.د. ؟ — ب.ز.د. 338) — جاڭگو داۋىرىندەگى زاڭشىلدار (فا-تسزيا) مەكتەبىنىڭ كورنەكتى وكىلى. فاميلياسى — گۋڭسۋن، اتى — ياڭ؛ ۆەي (ۋي) بەكتىگىنىڭ ادامى بولعاندىقتان «ۆەي ياڭ» دەپ تە اتالادى. چيڭ بەكتىگى وعان لەشان (لياشان) ايماعىن ءبولىپ بەرگەن، سوندىقتان تاريحي كىتاپتاردا «شاڭ ياڭ» (شان-تسزيۋن) اتىمەن ءمالىم. زاڭشىلداردىڭ تۇجىرىمدارىن جيناقتاعان «مارتەبەلى شاڭ ياڭ شىعارمالارىندا» (Shangjun Shu) ونىڭ ساياسي تاجىريبەسى مەن قاعيدالارى باياندالعان.

شاڭ ياڭ جاس شاعىندا زاڭشىلداردىڭ لي كۋي، ۋ ءتسيدىڭ ىقپالىندا بولدى. كەيىن چيڭ بەكتىگىنە كەلىپ، وندا ۇلكەن زاڭ وزگەرتۋ رەفورماسىن جۇرگىزدى. چيڭ بەكتىگى قۇلدىق جۇيەدەن فەودالدىق جۇيەگە ءوتىپ جاتقان شاقتا شاڭ ياڭ ءوسىپ كەلە جاتقان جەر يەلەنۋشى (ديدجۋ) تابىنىڭ مۇددەسىنە سۇيەنىپ، «سالتتان شىقپاۋ» دەگەن كونفۋتسييشىل قاعيداعا قارسى تۇردى دا، زاڭ ارقىلى باسقارۋدى دارىپتەدى. ول «توعىز ۇلەس» (井田) جۇيەسىن كۇشىنەن قالدىرىپ، مەجەلەرىن جويدى؛ جەردى جەكە مەنشىكتەۋگە جانە ەركىن ساتىپ-الۋعا مۇمكىندىك بەردى؛ ەگىنشىلىكتى، اسكەري ەڭبەكتى ءبىرىنشى ورىنعا قويدى؛ سوعىستا ەڭبەك سىڭىرگەندەردى ماراپاتتادى؛ قۇل يەلەنۋشى اقسۇيەكتەردىڭ ەرەكشە قۇقىقتارىن شەكتەدى؛ جەر يەلەنۋشى تابىنىڭ ساياسي ۇستەمدىگىن ورنىقتىردى. سونىڭ ناتيجەسىندە فەودالدىق سترويدىڭ چيڭ بەكتىگىندە مىقتاپ ورنىعۋىنا جول اشىلدى. بۇل ىستەر كەيىن چين شيحۋاننىڭ قىتايدى بىرىكتىرۋىنە، ورتالىقتانعان بيلىكتى بەكىتۋىنە بەرىك نەگىز بولدى.

شاڭ ياڭنىڭ رەفورمالارى قۇل يەلەنۋشى اقسۇيەكتەردىڭ مۇددەسىنە قاتتى سوققى بەردى. سوندىقتان ولار سان رەت قارسىلىق كورسەتتى. رەفورمانى قولداعان چيڭ شاوگۋن كوز جۇمعاننان كەيىن، اقسۇيەكتەر قايتا ايقاس باستاپ، شاڭ ياڭ اسكەر شىعارىپ تىرەسكەنىمەن، اقىرى مەرت ەتىلدى.

«زاڭ وزگەرتۋ» تاراۋىندا شاڭ ياڭ مەن ونىڭ ساياسي قارسىلاستارىنىڭ زاڭ جاساۋ ماسەلەسىندەگى ايتىسى بەرىلەدى. گانلۋڭ، دۋۋجىلار — قۇل يەلەنۋشى اقسۇيەكتەردىڭ مۇددەسىنە وكىل بولىپ، «ەرتەدەگىنى ونەگە قىلۋ» ۇرانىن كوتەرىپ، «سالتتان شىقپاۋ» يدەياسىن دارىپتەيدى؛ «چيڭ بەكتىگىنىڭ داعدىسىن» بەتكە ۇستاپ، قۇلدىق قۇرىلىس پەن كەرىتارتپا تاپ يدەولوگياسىن ساقتاپ قالۋدى كوزدەيدى. شاڭ ياڭ بولسا، ءوسىپ كەلە جاتقان جەر يەلەنۋشى تابىنىڭ مۇددەسىن نەگىزگە الىپ، «وتكەن داۋىرلەردىڭ ساياسي اعارتۋى ارقيلى»، «وتكەن پاتشالاردىڭ جولى بىردەي ەمەس» دەگەن تاريحي دەرەكتەرگە سۇيەنىپ، ولاردىڭ ءۋاجىن تەرىستەيدى دە، «الەمدى بيلەۋدىڭ جالعىز عانا جولى بولمايدى؛ مەملەكەتكە پايدالى بولعاندا — ەرتەگىنى ونەگە ەتۋدىڭ قاجەتى جوق» دەگەن قورىتىندىعا كەلەدى. وسىلايشا ول زاڭ وزگەرتۋ قاجەتتىگىن دالەلدەپ، اقسۇيەكتەردىڭ قارسىلىعىن تويتارعان. بۇل ماقالا شاڭ ياڭنىڭ العاداي قوعامدىق كوزقاراسىن ايقىنداپ، جاڭگو داۋىرىندەگى ءوسىپ كەلە جاتقان فەودالدىق (ديدجۋ) تابىنىڭ ىسكەر-پراگماتيكالىق رۋحىن كورسەتەدى. الايدا، شاڭ ياڭنىڭ حالىق بۇقاراسىنا سالقىن قاراۋ رەڭكى ونىڭ قاناۋشى تاپ وكىلى ەكەنىن دە اڭعارتادى. تومەندە «مارتەبەلى شاڭ ياڭ شىعارمالارى»-نان دايىندالعان پالساپالىق تارتىستاردى ۇسىنامسىز.

زاڭ وزگەرتۋ

جيڭ شاوگۋن بەكتىك داۋىرىندەگى كەلەلى ىستەردى زەرتتەگەن ەكەن. ونىڭ قاسىندا ۇلىقتاردان گۋڭسۋنياڭ، گانلۋڭ مەن دۋۋجى ۇشەۋى بىرگە بولىپ، دۇنيەدەگى ىستەردىڭ وزگەرىسى جايلى كەڭەس قۇرىپ، زاڭ جاساۋدىڭ پرينتسيپتەرىن تالقىلاپ، حالىقتى بيلەۋدىڭ شاراسىن اقىلداسىپتى.

جيڭ شاوگۋن بىلاي دەگەن ەكەن:

«الدىڭعى وتكەن مارتەبەلىلەردىڭ ءىسىن مۇراگەر تاق يەسى ۇمىتپاۋعا ءتيىس — بۇل بەككە تيەسىلى ۇستانىم سانالادى. زاڭدى اتقارىپ، بەكتىڭ جاقسىلىقتارىن بار كۇشپەن ناسيحاتتاپ وتىرۋ — ۇلىقتاردىڭ بورىشى. ەندى مەندە بەكتىكتى زاڭدى وزگەرتىپ بيلەسەم، بۇقارانى سالتىن وزگەرتىپ تاربيەلەسەم دەگەن وي بار؛ ايتسە دە، ەل اۋزىنىڭ سوزىنەن يمەنەمىن».

گۋڭسۋنياڭ بىلاي دەگەن ەكەن:

«مەنىڭ ەستۋىمشە: قيمىلدا شامادان تىس ساقتىق بولسا — تابىس بولمايدى؛ ىستە جالتاقتىق بولسا — ماندىمايدى. ەلدىڭ سوزىنەن جاسقانباي، زاڭدى وزگەرتۋ جونىندەگى جوسپاردى دەرەۋ جاساعانىڭىز ءجون. تاعى ءبىر ءسوز: زيالى كىسى زاماندا — ناداننىڭ قارسىلىعىنا ۇشىرايدى؛ كەمەڭگەر قاشاندا مىلجىڭداردىڭ كەلەمەجىنە قالادى. توپاس ءىستىڭ جايىن سوڭىنان دا بايقاي المايدى، زەردەلى جان يشارادان-اق اڭعارادى. جاي ادامدارعا جاڭالىق جاساۋ جايلى اقىل ايتىپ قايىرۋعا بولمايدى — ولاردى سول جاڭالىقتىڭ جەمىسىنەن يگىلىكتەنۋگە قالدىرسا بولدى. گۋاننىڭ ايتقانىندا (قاعيداتىندا) بىلاي دەلىنەدى: “ساياسي داۋدى زەرتتەيتىن كىسى كونە سالتقا بايلانىپ قالمايدى؛ قولىنان ءىس كەلەتىن كىسى قارا توپقا اقىل سالمايدى”. زاڭ — زاماندا حالىقتى قورعاۋ ءۇشىن؛ سالت — كوبىنە ىسكە قولايسىزدىق تۋدىرادى. سوندىقتان كيەلىلەر مەملەكەتتى بايىتىپ، كۇشەيتۋگە شاماسى كەلسە — كونە تۇجىرىممەن قاتىپ قالۋى قاجەت ەمەس؛ حالىققا پايدالى بولسا — ەسكى تارتىپكە مىندەتتى تۇردە بويسۇنۋ شارت ەمەس».

چيڭ شاوگۋن: «جارايدى-اق»، — دەپتى.

گانلۋڭ بىلاي دەگەن ەكەن:

«ولاي ەمەس. مەنىڭ ەستۋىمشە: كيەلىلەر حالىقتىڭ ادەت-سالتىن وزگەرتپەي-اق ولاردى تاربيەلەيدى؛ بىلگىرلەر ءتىزىمدى (ءتارتىپ پەن جۇيەنى) وزگەرتپەي-اق مەملەكەتتى بيلەيدى. حالىقتىڭ ءوز ادەت-سالتىمەن تاربيە جۇرگىزىلسە — قينالماي-اق تابىسقا جەتەدى. بۇرىنعى تىزىمگە سۇيەنىپ مەملەكەتتى بيلەسە — بۇل ءارى ۇلىقتارعا دا قانىق، بۇقاراعا دا جايلى. ەگەر چيڭ ەلىنىڭ ەجەلگى ادەتىن تاستاپ، زاڭدى وزگەرتىپ، حالىقتى باسقا ادىسپەن تاربيەلەسەڭىز، وندا ەل-جۇرتتىڭ اۋزىنا ءىلىنىپ، جامان اتقا قالۋىڭىزدان الاڭدايمىن. مۇنى ءوزىڭىز زەيىنىڭىزگە سالىپ كورىڭىز».

گۋڭسۋنياڭ بىلاي دەگەن ەكەن:

«گانلۋڭنىڭ ايتقانى — دۇنيەدەگى نادان جانداردىڭ ءسوزى. قاراپايىم كىسى قاشاندا كونە ادەت-سالتتان كوز جازبايدى، ال عۇلامالار دا قونىققان داعدىسىنان اسا المايدى. بۇل ەكى ءتۇرلى ادامدى مانساپ بەرىپ، دايىن زاڭدى قورعاۋعا قويۋعا بولار، بىراق داعدىنى تالقاندايتىن كەلەلى ءىس جايىندا ولارمەن كەڭەسۋ جارامايدى. ءۇش ءداۋىردىڭ (ءۇش اۋليە ءداۋىردىڭ) زاڭدارى ءبىر-بىرىنەن وزگەشە بولعانىمەن، ءبارىنىڭ دە حاندىعى ءساتتى بولدى؛ بەس شونجار بەكتىڭ زاڭدارى دا ارقيلى ەدى، بىراق ءبارىنىڭ دە شونجارلىعى ءوتتى. دەمەك، زەيىندى كىسى — زاڭ جاسايدى، تۇمان كەۋدە — زاڭنىڭ تەجەۋىندە عانا بولادى. پاراساتتى ادام سالتتى وزگەرتەدى، پاراساتسىز — سالتتىڭ شەڭبەرىنەن شىقپايدى. سالتتىڭ تەجەۋىنەن اسا المايتىن كىسى — كەلەلى ءىس كەڭەسىنىڭ تەڭى ەمەس؛ زاڭ شەڭبەرىنەن اسا المايتىن كىسى — زاڭ وزگەرتۋ كەڭەسىنىڭ تەڭى ەمەس. تاقسىر، ەندى شۇبالانعاندى قويىڭىز».

دۋۋجى بىلاي دەگەن ەكەن:

«مەنىڭ ەستۋىمشە: ءجۇز ەسە ارتىقشىلىق بولماسا – ەسكى زاڭدى وزگەرتپەۋ كەرەك؛ ون ەسە ۇتىمدىلىعى بولماسا – ەسكى جاراق-جابدىقتى اۋىستىرماۋ كەرەك، — دەيدى. تاعى ءبىر ەستۋىمشە: ەسكى زاڭدى ساقتاسا – قاتەلىك كەتپەيدى؛ ەسكى سالت بويىنشا ىستەسە – اعاتتىق بولمايدى. تاقسىر، ءوزىڭىز ەكشەپ كورىڭىز».

گۋڭسۋنياڭ بىلاي دەگەن ەكەن:

«وتكەن داۋىرلەردىڭ ساياسي ءىسى ءبىر-بىرىنەن بولەك. ەندەشە، ەرتەدەگى قاي ءداۋىردى ونەگە قىلامىز؟ وتكەن پاتشالاردىڭ جولدارى ارقيلى. فۋ-شي مەن شەننۋن حالىقتى تاربيەلەۋگە اسا ءمان بەرگەن، بىراق ءولتىرۋدى قولدانباعان؛ حۋاندي، ياو، شۋن — جازالاۋ مەن ءولتىرۋدى قولدانعان، بىراق زۇلىمدىققا بارماعان. جوۋ (چجوۋ) حاندىعى داۋىرىندەگى ۋ-ۆان مەن ۋ-شۋان زامانىنا جەتكەندە، بۇلار ءوز زامانىنىڭ قاجەتىنە سايكەس زاڭ ورناتىپ، ناقتىلى احۋالعا قاراي سالت جاساعان. سالت پەن زاڭ ناقتى احۋالعا قاراي بەلگىلەنۋى قاجەت؛ مەملەكەت زاڭ-جارلىعى زامانىنا ساي جاسالۋى ءتيىس؛ ءارتۇرلى قارۋ-جاراق، دۋلىعا-ساۋىت، سايمانداردىڭ ەپتەيلى بولۋى كوزدەلۋى كەرەك (ەپتەيسىز بولسا – اۋىستىرۋ ءجون). سوندىقتان مەن: الەمدى بيلەۋدىڭ داۋى – ءبىر عانا ەمەس؛ مەملەكەتكە پايدالى بولۋ جاعىن كوزدەگەندە – ەرتەنى تالعاماي كوشىرە بەرۋدىڭ قاجەتى جوق، – دەيمىن. شاڭ (ين) حاندىعىنىڭ تاڭ پاتشاسى، جوۋ حاندىعىنىڭ ۋ-ۆان پاتشاسى – ەرتەدەگى تىزىمدەرگە سۇيەنبەي-اق كوركەيگەن؛ ءيننىڭ چجوۋ (چجوۋ سين)، سيانىڭ تسزە پاتشالارى – ەسكى سالتتى وزگەرتپەسە دە قۇرىپ-جويىلعان. ولاي بولسا، ەجەلگى تارتىپكە قايشى ىستەگەندەردىڭ ءبارى مىندەتتى تۇردە تەرىس بولىپ شىقپايدى، ال ەسكى سالتتى ساقتاعانداردىڭ ءبارى ماقتاۋعا تاتىمايدى. تاقسىر، ەندى شۇبالانعاندى قويىڭىز».

چيڭ شاوگۋن: «جارايدى-اق. مەنىڭ ەستۋىمشە: كور-كوزدى بولىپ وسپەگەن جان – جوقتان وزگەگە تاڭىرقاعىش كەلەدى؛ ءبىلىمى تاياز عۇلامالار – ءدام تاتپاي داۋسىز ايتىسقىش كەلەدى. اقىماقتار – قۋانادى، زەيىندىلەر – ناليدى؛ اپەرباقاندار – شاتتانادى، پاراساتتىلار -— قامىعادى. مەن ەندى نادانداردىڭ ءسوزىن ەلەمەيمىن»، – دەپتى. سونىمەن تىڭ يگەرۋ جونىندەگى زاڭ-جارلىقتارىن جاريالاپتى.

قىسقاشا تۇسىندىرمە:

چيڭ / چين — ەجەلگى Qin بەكتىگى (كەيىنگى يمپەريانىڭ اتاۋى).
جيڭ شاوگۋن — چيڭ (Qin) بەكتىگىنىڭ بيلەۋشىسى (ب.ز.د. 361–338)، شاڭ ياڭ رەفورمالارىن قولداعان.
گۋڭسۋنياڭ (گۋڭسۋن ياڭ) — شاڭ ياڭنىڭ تولىق ەسىمى (گوڭگسۋن يان).
گانلۋڭ، دۋۋجى — كەڭەستەگى شونجار-ۇلىقتار (اتتارى قىتاي دەرەگىندەگى تۇلعالارعا سايكەستەندىرىلگەن ترانسكريپتسيالار).
زاڭشىلدار (فا-تسزيا) — «زاڭمەن باسقارۋ» ءىلىمىن ۇستانعان كونە قىتاي وي مەكتەبى.
تاعىلىمشىلدار (جۋ-تسزيا) — كونفۋتسييشىلدەر (سالتقا، عۇرىپقا سۇيەنگەن باسقارۋ).
«توعىز ۇلەس» (井田) جۇيەسى — قاۋىمدىق جەردى توعىز بولىككە ءبولىپ يگەرۋ ءتارتىبى؛ شاڭ ياڭ ونى جويىپ، جەكە مەنشىكتى ەنگىزدى.
ديدجۋ تابى — جەر يەلەنۋشى فەودال-توپ (شارتتى اۋدارما؛ قىتايشا 地主).
گۋان — «گۋان-تسزى» ءداستۇرلى تراكتاتىنداعى قاعيداتتارعا يشارا.
فۋ-شي، شەننۋن، حۋاندي، ياو، شۋن — كونە اڭىز-پاتشالار.
ۋ-ۆان، ۋ-شۋان — جوۋ ءداۋىرى بيلەۋشىلەرى (ۋ-ۆان — چجوۋ اۋلەتىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى؛ «ۋ-شۋان» ماتىندە ءداستۇرلى اتاۋلاردىڭ اۋىزشا نۇسقاسى رەتىندە بەرىلگەن).
تىڭ يگەرۋ زاڭ-جارلىقتارى — رەفورما اياسىنداعى ەگىنشىلىكتى كوتەرمەلەۋ شارالارى.

اۋدارىپ، رەتتەگەن قاجەت انداس.

“Q-andas” اقپاراتتىق اگەنتتىگى.

5 1 vote
Рейтинг статьи
Post Views: 23
Әбу Насыр әл-Фараби мен Конфуций философиясындағы ел билеу тәсілі
ەلتانۋ

ءابۋ ناسىر ءال-فارابي مەن كونفۋتسيي فيلوسوفياسىنداعى ەل بيلەۋ ءتاسىلى

August 31, 2026
Мемлекет тұтастығын нығайтқан Чао Цо
ەلتانۋ

مەملەكەت تۇتاستىعىن نىعايتقان چاو تسو

August 31, 2026
Жяй ілімі
ەلتانۋ

جياي ءىلىمى

August 31, 2026
Жиңди тағылымы
ەلتانۋ

جيڭدي تاعىلىمى

August 31, 2026
Хан әулетінің негізін қалаушы – Лю Бан
ەلتانۋ

حان اۋلەتىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى – ليۋ بان

August 31, 2026
ЛИ СЫ Қытайды біріктіру идеологиясының сәулетшісі
ەلتانۋ

لي سى قىتايدى بىرىكتىرۋ يدەولوگياسىنىڭ ساۋلەتشىسى

August 30, 2026
Subscribe
Login
Notify of
guest
guest
0 комментариев
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ولكە شەجىرەسىن سويلەتكەن قالامگەر

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«بەكزات ءومىر»: ونەرگە ارنالعان ەڭبەك

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

ولكە تاريحى ۇرپاققا امانات

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

جاڭا قاعيدا: «الەۋمەتتىك كاسىپكەرلەرگە جاڭا تالاپتار ءتۇسىندىرىلدى»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

جۇمىسپەن قامتۋ تارتىبىندە نە وزگەردى؟

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • tjتوتە جازۋ
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات

© 2025 qandas.kz

wpDiscuz