Q-Andas
No Result
View All Result
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
باستى بەت انداس وماراقىن ىزىمەن

قىزايلار اراسىندا كەڭ تارالعان قاناتتى سوزدەر

شاڭباقشىنىڭ شابىندىسى

admin
2026/03/05
انداس وماراقىن ىزىمەن
0
Қызайлар арасында кең таралған қанатты сөздер

ياڭزىڭشين تۇسىندا ورتا شارۋالار جىلىنا 2 ات، 2 وگىز، 10 قوي سالىق تولەپ، 5-6 جىلدا سالىقتى جيعاندا ورتا شارۋا 60 قوي، 12 ات، 12 وگىز تولەيتىن بولعان. بىراق سالىققا الىنعان مالدى جيناپ باعاتىن جەرلەرى بولماعاندىقتان تۇياق سالىعىنا الىنعان مالدى تاڭبالاپ، مالشىلارعا قوسىپ كەتەدى ەكەن. ول ءۇشىن الدىمەن مالشىلاردىڭ قولىنداعى مالدىڭ ءتىزىمىن جاسايدى. ەگەر قىس قاتتى بولىپ جۇتاپ قالسا دا سالىققا تولەيتىن مال سانى وزگەرمەيدى ەكەن.

«باقشى» دەگەن موڭعول تىلىندەگى مانساپ اتى، ءمانجۇر تىلىندە «يتەشى» دەلىنەدى ەكەن. باقشىنىڭ قۇقىعى بارلىق مانساپتىدان جوعارى بولىپ، پارانى باسقالاردان كوپ جانە اشىق الادى ەكەن. وزىنەن كەيىنگى بەك، زىلۋڭ، فاڭۋي، راۋچيچياۋلا (بۇلار مانجۇرشا ماپساپ اتى) باقشىعا پارا بەرىپ، مانساپقا ارەڭ جەتەدى ەكەن. ياڭزىڭشيىن ىلەنى باسقارىپ تۇرعاندا بولىس، بولىس، زاڭگى، مىڭبەگى، جۇزبەگى، شاڭيا دەگەن مانساپتىلاردىڭ قاراسىن كوبەيتىپ، پارانى ەسەلەپ الاتىن بولعان. بۇل مانساپتىلاردىڭ جالاقىسى حالىقتان الىنادى. ونى «شالاڭ» دەپ اتاعان. وسى بويىنشا اقالاقشى جىلىنا 100 قوي، مامپاڭ 50 قوي، زاڭگى 25 قوي، كۇندە 15 قوي، ەلۋباسى 10 قوي جالاقى الىپ وتىرعان. سالىق جيناۋعا شىعاتىن زىلۇڭ، بەك، باقشى، قالدايلاردىڭ بارلىق شىعىن دا حالىقتىڭ ەسەبىنەن وتەلگەن. مۇنى «قارا شىعىن» دەپ اتاعان.

1917 جىلى كوكتەمدە ىلە وڭىرىندە قالىڭ سۇزەك اۋرۋى تارالىپ، ءولىم شىقپاعان ءۇي سيرەك كەزدەسەدى. ونىڭ سىرتىندا ەل-جۇرت ءتۇرلى جاراتىلىستىق اپاتتارعا ۇشىراپ، ەر-ازاماتىنان ايىرىلعان، ەل جوقشىلىقتان جۇتاپ، ەس جيا الماي سانسىراپ قايىرشىلىقپەن تەنتىرەي باستايدى. وسى جىلدارى «جىعىلعاننىڭ ۇستىنە جۇدىرىق» دەگەندەي، شاڭباقشىنىڭ شابىندىسى وتقا ماي قۇيا تۇسەدى.

1918 جىلى رەسەيگە تولەنەتىن تولەمگە وراي شاڭباقشى دەگەن سىبە 30-داي اسكەر، 20-دان اسا شابارمان، ەسەپشى، حاتشىلارىن ەرتىپ 5-6 جىلدىق سالىقتى جيناۋعا شىعادى. ولارعا قازاق اۋىلدارىنداعى بي-بولىستار قوسىلىپ، بارعان جەرىنە قاتار-قاتار ءۇي تىكتىرىپ، لاۋ ءمىنىپ، حالىقتى قان قاقساتادى. مۇنى ىلە وڭىرىندە «شاڭباقشى شاپقان جىل» دەپ اتاعان.

دەرەككوز: تاريح تالعارىندا [ءماتىن] : (تاريحي زەرتتەۋلەر، ەسسە، ماقالالار) / ا. وماراقىن- تالدىقورعان : [ب. ج.] ، 2022.– 500 دانا . – ISBN 978-601-7865-39-9 (1-ت.)، ISBN 978-601-7865-36-8 1-توم .– 287 ب.، سۋرەتتى .

https://kazneb.kz/kk/catalogue/view/1657755

“Q-Andas” اقپاراتتىق اگەنتتىگى

جالعاسى بار…

5 1 vote
Рейтинг статьи
Post Views: 20
Қышқыш қалай жасалған?
انداس وماراقىن ىزىمەن

قىشقىش قالاي جاسالعان

August 12, 2026
Адамның пайда болуы
انداس وماراقىن ىزىمەن

ادامنىڭ پايدا بولۋى

August 10, 2026
Күн және жұлдыздар
انداس وماراقىن ىزىمەن

كۇن جانە جۇلدىزدار

August 5, 2026
كۇن مەن جەر
انداس وماراقىن ىزىمەن

كۇن مەن جەر

August 4, 2026
Аспанның биіктеуі
انداس وماراقىن ىزىمەن

اسپاننىڭ بيىكتەۋى

July 31, 2026
Жер-көктің айырылуы жөнінде (Күнес ауданының аңыз-ертегілері)
انداس وماراقىن ىزىمەن

جەر-كوكتىڭ ايىرىلۋى جونىندە (كۇنەس اۋدانىنىڭ اڭىز-ەرتەگىلەرى)

July 30, 2026
Subscribe
Login
Notify of
guest
guest
0 комментариев
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ولكە شەجىرەسىن سويلەتكەن قالامگەر

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«بەكزات ءومىر»: ونەرگە ارنالعان ەڭبەك

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

ولكە تاريحى ۇرپاققا امانات

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

جاڭا قاعيدا: «الەۋمەتتىك كاسىپكەرلەرگە جاڭا تالاپتار ءتۇسىندىرىلدى»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

جۇمىسپەن قامتۋ تارتىبىندە نە وزگەردى؟

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • tjتوتە جازۋ
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات

© 2025 qandas.kz

wpDiscuz