Q-Andas
No Result
View All Result
  • Басты бет
  • Өлкетану
    • Елтану
    • Жартас суреттері
    • Қажет дерек
    • Қажет кітап
    • Қасиетті жерлер
    • Қажет ақпарат
    • Халық жады
    • Ауесхан Мажайдың жәдігерлері
    • Андас Омарақын ізімен
    • Қуғын-сүргін
    • Көші-қон
    • Тұлғатану
  • Арнайы жобалар
    • Турнир
    • Экспедиция
    • Конкурс
    • Грант
    • Конференция
    • Көрме
  • Мұрағат
    • Бейнефильм
    • Галерея
    • Хаткерлік
  • Біз туралы
    • Әріптестер
    • Байланыс
    • Сайт әкімшілігі
    • PDF-мұрағат
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • Басты бет
  • Өлкетану
    • Елтану
    • Жартас суреттері
    • Қажет дерек
    • Қажет кітап
    • Қасиетті жерлер
    • Қажет ақпарат
    • Халық жады
    • Ауесхан Мажайдың жәдігерлері
    • Андас Омарақын ізімен
    • Қуғын-сүргін
    • Көші-қон
    • Тұлғатану
  • Арнайы жобалар
    • Турнир
    • Экспедиция
    • Конкурс
    • Грант
    • Конференция
    • Көрме
  • Мұрағат
    • Бейнефильм
    • Галерея
    • Хаткерлік
  • Біз туралы
    • Әріптестер
    • Байланыс
    • Сайт әкімшілігі
    • PDF-мұрағат
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
Басты бет Өлкетану Қасиетті жерлер

Қора шатқалы

admin
2026/08/31
Қасиетті жерлер
0
Қора шатқалы

Табиғатты сүйетіндер, экстремалдар, өлкетанушылар, натуралистер, альпинистер үшін табылмайтын таңғажайып жер. Демалуға келген қонақтар Будда артефактін, Бұрқанбұлақ сарқырамасын, Әулие тасты, таңғажайып жайылымды көріп, таза табиғатта тыныстап қайтады. Осы арада керемет бір тыныштық, әсемдік пен үйлесімділік орнаған. Таулар алысқа қол созып, алып ағаштар тізіліп, даланың көк шалғыны жайқалып тұр. Мыңжылдық, тіпті одан да арыдағы табиғат сырын тамырынан жұлынып, сұлап жатқан қарт қарағайлардан ұғынасыз. Жалама жартасқа жаңғырыққан дыбыстар мен сарқырап аққан өзен гүрілінен құлағың тұнады.

Бұрқанбұлақ сарқырамасы Талдықорған қаласынан 100, Текелі қаласынан 55 шақырым жердегі Жоңғар Алатауының аса бір шұрайлы жері Қора өзенінің шатқалына орналасқан. Алайда, оған жету үшін күтпеген қиындықты бастан өткеретініңіз анық. Негізінде, Бұрқанбұлақ сарқырамасына баратын екі жол бар. Текелі қаласы арқылы өтетін күре жолмен жүрсеңіз, бойына тарих белгісін жинаған алып қара тасты көресіз. Таста бейнеленген дүниелер Будда дініне қатысты деп пайымдауға әбден болады. Археологтердің жазып қалдырған деректерінде тастағы таңба орта ғасырдан қалған жәдігер деп есептеледі. Үлкен тастың жылтыр, өзенге қараған бетінде ескіден қалған сызбалардың ізі әлі де көзге көрініп тұр. Тастың биік төбесінде су қағы тұратындай қазан шұңқыр бар. Онда үнемі су толып тұрады. Алайда, бұл бағыттың жолы жер көшкіні салдарынан бүлініп, жүруге келмей қалған.

Екінші бағыт – Қапал айналып, Қызылжар асуы арқылы баратын кедір-бұдыры көп жол. Тек жол талғамайтын көлік болмаса, асудан асу мүмкін емес. Бұрындары Көксу өзенінен өтетін көпір болмаған кезде, малшылар малды жайлауға осы асу арқылы айдаған. Жуырда өлкетанушылар мен географтар және тарихи-мәдени мұраны қорғаушылар бұл асуда 300 жыл бұрын қазақ-жоңғар арасындағы Қызылжар шайқасы болғанын анықтап, белгі қойды. Қора шатқалынан өрлей келген жауды 100 сарбаз осы жерден бір жеті өткізбей ұстап тұрыпты. Асудың жолы қорғаныстық шайқас жүргізуге қолайлы екені көрініп тұр.

Қора шатқалында талай ғалымдар мен оқымыстылар зерттеу жұмысын жүргізген. Орыстың белгілі биологі В. Шитников 1908 жылы осы жерден әлемнің еш жерінде кездеспейтін бақа балықты (тритонды) тапқан. Бұл балықтың емдік қасиеті ерекше. Оның кептірілген ұнтағы сыныққа мың да бір ем. Биологтің «Жетісудың жануарлар дүниесі» атты еңбегінде мұнда құстардың 465-470, сүтқоректілердің 115-120 түрі бар екені айтылған. Айнала сан түрлі шөпке толы, көбісі – дәрілік шөптер. Мен шайшөп, адыраспан, изен, көкпек, таңқурай, бүлдірген, таужуасы, қалақай сияқты 30-ға тарта шөпті біледі екенмін.

Қора шатқалының күнгей бетіндегі жалама жартастарды тұтас бір галерея дерсің. Қаз-қатар тізілген қарағайлы алқап пен көкорай шалғынға аунап, таза ауамен тыныс алып, сарайың ашылады. Қыстағы қар көшкіні сай тағанына түсіп, қалың мұздық қалыптастырған. Қаратал өзені мұздықтың астынан ағып шығып жатыр. Жергілікті жұрт оны «Мұз көпір» деп атайды екен. Мұз көпір шатқалдың әр тұсынан кездеседі. Тау салқын болғандықтан сірескен мұз жаз бойы ерімейді.

Қажет Андас,

«Q-Andas» ақпарат агенттігі.

Дереккөз: ӨТКЕНІ ЕРЕН, КЕЛЕШЕГІ КЕНЕН ЕРКІН/(Тарихи-танымдық кітап)

/Қ. Андас/ Талдықорған. «Офсет» баспаханасы, 2023. – 320 бет

ISBN 978-6017646-45-5

0 0 votes
Рейтинг статьи
Қаралым 33
Қаратал алқабындағы өзендер
Қасиетті жерлер

Қаратал алқабындағы өзендер

August 31, 2026
Дауылбай тауы
Қасиетті жерлер

Дауылбай тауы

August 31, 2026
Мүнидың зираты
Қасиетті жерлер

Мүнидың зираты

August 30, 2026
Мұзарт асуы
Қасиетті жерлер

Мұзарт асуы

August 30, 2026
Сөк сұлтан Абылайханұлы
Қасиетті жерлер

Сөк сұлтан Абылайханұлы

August 30, 2026
Хангелдіұлы Бейсен би
Қасиетті жерлер

Хангелдіұлы Бейсен би

August 30, 2026
Subscribe
Login
Notify of
guest
guest
0 комментариев
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

ЖАҢА ҚАҒИДА? «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • kzҚазақ
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • Басты бет
  • Өлкетану
    • Елтану
    • Жартас суреттері
    • Қажет дерек
    • Қажет кітап
    • Қасиетті жерлер
    • Қажет ақпарат
    • Халық жады
    • Ауесхан Мажайдың жәдігерлері
    • Андас Омарақын ізімен
    • Қуғын-сүргін
    • Көші-қон
    • Тұлғатану
  • Арнайы жобалар
    • Турнир
    • Экспедиция
    • Конкурс
    • Грант
    • Конференция
    • Көрме
  • Мұрағат
    • Бейнефильм
    • Галерея
    • Хаткерлік
  • Біз туралы
    • Әріптестер
    • Байланыс
    • Сайт әкімшілігі
    • PDF-мұрағат

© 2025 qandas.kz

wpDiscuz