Q-Andas
No Result
View All Result
  • Басты бет
  • Өлкетану
    • Елтану
    • Жартас суреттері
    • Қажет дерек
    • Қажет кітап
    • Қасиетті жерлер
    • Қажет ақпарат
    • Халық жады
    • Ауесхан Мажайдың жәдігерлері
    • Андас Омарақын ізімен
    • Қуғын-сүргін
    • Көші-қон
    • Тұлғатану
  • Арнайы жобалар
    • Турнир
    • Экспедиция
    • Конкурс
    • Грант
    • Конференция
    • Көрме
  • Мұрағат
    • Бейнефильм
    • Галерея
    • Хаткерлік
  • Біз туралы
    • Әріптестер
    • Байланыс
    • Сайт әкімшілігі
    • PDF-мұрағат
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • Басты бет
  • Өлкетану
    • Елтану
    • Жартас суреттері
    • Қажет дерек
    • Қажет кітап
    • Қасиетті жерлер
    • Қажет ақпарат
    • Халық жады
    • Ауесхан Мажайдың жәдігерлері
    • Андас Омарақын ізімен
    • Қуғын-сүргін
    • Көші-қон
    • Тұлғатану
  • Арнайы жобалар
    • Турнир
    • Экспедиция
    • Конкурс
    • Грант
    • Конференция
    • Көрме
  • Мұрағат
    • Бейнефильм
    • Галерея
    • Хаткерлік
  • Біз туралы
    • Әріптестер
    • Байланыс
    • Сайт әкімшілігі
    • PDF-мұрағат
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
Басты бет Қажет дерек

Талдықорғандағы көне кинотеатрлар

өткеннің ізі, бүгінгі келбеті

admin
2026/10/05
Қажет дерек
1
Талдықорғандағы көне кинотеатрлар

Талдықорғандағы көне кинотеатрлар – қаланың мәдени өмірі мен бірнеше буынның естелігін тоғыстырған орындар. Бір кездері тұрғындар бас қосып, кино көріп, демалатын бұл нысандардың кейбірі бүгінге дейін сақталса, енді бірінің орнында жаңа құрылыстар бой көтеріп жатыр. «Қажет дерек» айдары аясында олардың тарихына үңіліп, бүгінгі жағдайымен таныстық.

 

Посмотреть эту публикацию в Instagram

 

Публикация от Кажет Андас (@q_andass)

Айдардың мақсаты – архив құжаттары негізінде Талдықорған қаласындағы тарихи орындарды түгендеп, олардың өткені мен қазіргі келбетін көпшілікке таныстыру. Осы жолы Жетісу облысының мемлекеттік архивіндегі көне фотосуреттер мен құжаттарды қарап, қалада кезінде жұмыс істеген кинотеатрлар туралы деректер жинадық. Олардың қатарында «Родина», «Қазақстан», «Дружба» және «Спутник» кинотеатрларының ескі фотосуреттері бар. Бұған дейін оқырманға «Родина» кинотеатры туралы түсірілім ұсынылған еді.

Өткен ғасырда кинотеатрлар қаланың мәдени өмірінде маңызды орын алды. Мұнда жастар мен аға буын өкілдері кездесіп, фильм тамашалап, бос уақытын өткізетін. Сондықтан бұл орындардың тарихы ғимараттардың өткенімен ғана шектелмейді. Олар тұрғындардың жастық шағымен, кездесулерімен және ортақ естеліктерімен байланысты.

Бүгінде «Ая» кафесі орналасқан жерде кезінде «Қазақстан» кинотеатры болған. Қала тұрғындары жақсы білетін бұл кинотеатр көпшіліктің кино көріп, демалатын сүйікті орындарының бірі саналған.

Еркін ауылдық ақсақалдар кеңесінің төрағасы Тотай Ізбасқанов үшін бұл ғимараттың орны ерекше. Ол кинотеатр туралы естелігін бөлісіп, осы жерде балалық шағының ізі қалғанын жеткізді.

«Мына ғимаратқа қараған сайын балалық шағым, жастық кезім есіме түседі. Менің артымда тұрған ғимарат – бұрынғы «Қазақстан» кинотеатры. Біздің бала кезімізде бұл жер қаланың мәдени өмірінің қайнаған орталықтарының бірі еді.

Кейін атауы өзгеріп, «Пионер» кинотеатры болды. Осы маңда біз оқыған орта мектеп те орналасқан. Достарымызбен осында келіп, кино көретінбіз. Алғаш тамашалаған фильмдеріміздің біразы осы кинотеатрмен байланысты. Сондықтан бұл орын біз үшін ерекше ыстық. Мұнда балалық шағымыздың ізі, бірге өскен достарымыздың естелігі қалды.

Уақыт өтеді, қала өзгереді. Бірақ сол өзгерістердің арасында өткенімізді ұмытпағанымыз жөн. Бізге таныс осы орындардың тарихын кейінгі ұрпақ та білсе деймін. Ертеңгі балалар бұл ғимараттың жанынан өткенде, кезінде мұнда кинотеатр болғанын, ата-әжелерінің осында келіп, кино көргенін білсе, туған қаласына деген ықыласы да арта түсер еді.

Өткенімізді таныған сайын, болашағымызға нық қадам басамыз. Сондықтан көзіміз көрген тарихты, көңілімізде қалған естеліктерді бүгін айтып, кейінгі ұрпаққа жеткізу – біздің парызымыз», – дейді Тотай Ізбасқанов.

Қазір бұл маңның келбеті өзгерген. Жақын жерде қаланың орталық саябағы орналасқан, айналасында қоғамдық тамақтану орындары, мекемелер және халыққа қызмет көрсететін түрлі нысандар шоғырланған. Күнделікті тіршілік жүріп жатқан осы аумақтың бұрын қаланың мәдени өмірінде өзіндік орны болғанын біреу білсе, біреу біле бермейді.

Өткен ғасырдың 60–80-жылдарында тұрғындардың мәдени демалыс орындарының бірі болған тағы бір нысан – «Достық» («Дружба») кинотеатры. Тәуелсіздік жылдарында ғимарат біраз уақыт қараусыз қалып, кейін жеке кәсіпкерлердің иелігіне өткен және түрлі мақсатта пайдаланылған.

Түсірілім кезінде бұл ғимаратта күрделі жөндеу жұмыстары жүргізіліп жатты. Нысанның жаңаруы оның бүгінгі өміріне жол ашса, бұрынғы кинотеатр ретіндегі тарихын таныстыру қала тұрғындарының осы орынға деген қызығушылығын арттыра түсер еді.

Жетісу облысының мемлекеттік архивінен табылған фотосуреттердің бірі 1970 жылы түсірілген. Онда «Спутник» кинотеатрының сол кездегі ғимараты анық көрінеді. Өткен ғасырдың 70–80-жылдарында тұрғындар жиі баратын бұл мәдени орын қазір жеке меншікте.

Өкінішке қарай, бүгінде фотосуреттегі ғимарат сақталмаған. Түсірілім тобы барған кезде бұл аумақта бұрынғы құрылыстың орнына жаңа құрылыс жұмыстары жүргізіліп жатқан.

Тотай Ізбасқанов «Спутник» кинотеатрына да келіп, кино көрген кездерін еске алды.

«Осы жерде кезінде «Спутник» кинотеатры болған. Көлемі шағын еді. Меніңше, осы маңдағы елді мекен тұрғындарына арналып салынған болуы керек.

Біз мұнда да келіп, кино көретінбіз. Кейінірек «Родина», «Қазақстан» кинотеатрларына баратын болдық. Сол кезде әр кинотеатрдың қала өмірінде өзіндік орны, тұрақты көрермені бар еді. Бүгінде сол күндерді еске алғанда, кинотеатрлармен бірге жастық шағымыз да көз алдымызға келеді.

Қазір сол орындардың тарихын қайта жаңғыртып жатқанымыз қуантады. Өйткені уақыт өткен сайын көп нәрсе ұмытылады. Сондықтан тарихи орындардың өткенін зерттеп, олар туралы деректер мен естеліктерді жинап, кейінгі ұрпаққа жеткізуіміз керек.

«Родина» секілді сақталған ғимараттарды бұзбай, тарихи келбетін сақтасақ, «Қазақстан» сияқты көне нысандардың тарихын да ұмыттырмасақ деймін. Ал ғимараты сақталмаған кинотеатрлардың орнын белгілеп, кезінде қандай орын болғанын көрсетсек, келер ұрпақ үшін құнды мұра болар еді. Бұл жерлерде біздің жастық шағымыздың ғана емес, қаланың тұтас бір кезеңінің ізі жатыр», – дейді ақсақал.

Қаланың дамуы, жаңа нысандардың салынуы – уақыт талабы. Сонымен бірге бұрын тұрғындардың рухани және мәдени өміріне қызмет еткен орындардың тарихын сақтау да маңызды. Ғимарат сақталмаған жағдайда оның орнын белгілеу, архивтік фотосуреттерін жариялау және тұрғындардың естеліктерін жинау арқылы өткеннің ізін кейінгі ұрпаққа жеткізуге болады.

«Қажет дерек» айдарының бұл ізденістегі мақсаты – қаланың көмескіленіп бара жатқан тарихын жаңғырту. Көне кинотеатрлар – аға буынның ізі қалған, талай адамның өміріндегі бір кезеңмен байланысты орындар. Сондықтан сақталмай қалған нысандардың орнын белгілеп, мүмкіндігінше олардың тарихынан хабар беретін ескерткіш тақта орнату маңызды деп есептейміз.

Егер «Родина», «Қазақстан», «Достық» немесе «Спутник» кинотеатрлары туралы деректеріңіз, фотосуреттеріңіз не естеліктеріңіз болса, Q-Andas редакциясымен бөлісіңіздер. Әрбір фотосурет пен естелік Талдықорған тарихын толықтыруға, қаланың мәдени мұрасын келер ұрпаққа таныстыруға үлес қосады.

Айсұлу Төлеухан,

Өлкетанушы-журналист.

Суреттер мен бейнефильмді түсірген

Әмина Ақылбек.

«Q-Andas» ақпарат агентігінің тілшілері.

 

 

0 0 votes
Рейтинг статьи
Қаралым 28
Қала кинотеатрлары қалай өзгерді?
Қажет дерек

Қала кинотеатрлары қалай өзгерді?

September 24, 2026
45 тағдыр
Қажет дерек

45 тағдыр

September 8, 2026
We Still Study the National Liberation Uprisings
Қажет дерек

We Still Study the National Liberation Uprisings

September 5, 2026
Қажет дерек:  БІР КӨШЕ, БІР ТАРИХ
Қажет дерек

Қажет дерек: БІР КӨШЕ, БІР ТАРИХ

September 6, 2026
Бүйен-Ақсу көтерілісінің жетекшілері кім?
Қажет дерек

Бүйен-Ақсу көтерілісінің жетекшілері кім?

August 31, 2026
Бұл қай Ерденбаев?
Қажет дерек

Бұл қай Ерденбаев?

August 31, 2026
Subscribe
Login
Notify of
guest
guest
1 Комментарий
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
trackback
Q-Andas
16 days ago

[…] Талдықорғандағы көне кинотеатрлар […]

0
Reply
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

ЖАҢА ҚАҒИДА? «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • kzҚазақ
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • Басты бет
  • Өлкетану
    • Елтану
    • Жартас суреттері
    • Қажет дерек
    • Қажет кітап
    • Қасиетті жерлер
    • Қажет ақпарат
    • Халық жады
    • Ауесхан Мажайдың жәдігерлері
    • Андас Омарақын ізімен
    • Қуғын-сүргін
    • Көші-қон
    • Тұлғатану
  • Арнайы жобалар
    • Турнир
    • Экспедиция
    • Конкурс
    • Грант
    • Конференция
    • Көрме
  • Мұрағат
    • Бейнефильм
    • Галерея
    • Хаткерлік
  • Біз туралы
    • Әріптестер
    • Байланыс
    • Сайт әкімшілігі
    • PDF-мұрағат

© 2025 qandas.kz

wpDiscuz