Q-Andas
No Result
View All Result
  • Басты бет
  • Өлкетану
    • Елтану
    • Жартас суреттері
    • Қажет дерек
    • Қажет кітап
    • Қасиетті жерлер
    • Қажет ақпарат
    • Халық жады
    • Ауесхан Мажайдың жәдігерлері
    • Андас Омарақын ізімен
    • Қуғын-сүргін
    • Көші-қон
    • Тұлғатану
  • Арнайы жобалар
    • Турнир
    • Экспедиция
    • Конкурс
    • Грант
    • Конференция
    • Көрме
  • Мұрағат
    • Бейнефильм
    • Галерея
    • Хаткерлік
  • Біз туралы
    • Әріптестер
    • Байланыс
    • Сайт әкімшілігі
    • PDF-мұрағат
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • Басты бет
  • Өлкетану
    • Елтану
    • Жартас суреттері
    • Қажет дерек
    • Қажет кітап
    • Қасиетті жерлер
    • Қажет ақпарат
    • Халық жады
    • Ауесхан Мажайдың жәдігерлері
    • Андас Омарақын ізімен
    • Қуғын-сүргін
    • Көші-қон
    • Тұлғатану
  • Арнайы жобалар
    • Турнир
    • Экспедиция
    • Конкурс
    • Грант
    • Конференция
    • Көрме
  • Мұрағат
    • Бейнефильм
    • Галерея
    • Хаткерлік
  • Біз туралы
    • Әріптестер
    • Байланыс
    • Сайт әкімшілігі
    • PDF-мұрағат
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
Басты бет Андас Омарақын ізімен

Іле мен Күнеске қатысты аңыз-ертегілер

admin
2026/08/31
Андас Омарақын ізімен
0
Іле мен Күнеске қатысты аңыз-ертегілер

СЫБАНБАЙДЫҢ СЫНАҒЫ

Қызайларда: «Текебай елге дау бермейді, Бұлғынаяқ жұтқа мал бермейді, Мүсірбай ауыруға адам бермейді…» деген тәмсіл ұрпақтан-ұрпаққа ұласып келеді.

Жоңғармен соғыс аяқтап, қазақтар өзінің ежелгі атажұртына оралып жатқан кез екен. Ол кезде Бұлғынаяқ 20 жастағы жігіт көрінеді. Қызай елі Жетісудан Қытайға өтіп, қазіргі Алтай аймағының Жеменей ауданында қоныстанған кезі екен. Қызай елінің мықтылары жер шалып, төрт мезгілі малға жайлы қоныс іздеп жүреді. Алтайдың қысы қатты болғандықтан елге жайлы қоныс болмайтынын аңғарған Бұлғынаяқ әулие жұртқа айтқан ақылы:

Қашқын ел тартқан тұрмыс тақсіретін,

Суын ішіп, күнелткен асып етін.

Бұлғынаяқ бабамның әулиелік,

Көрсете кетпекшімін қасиетін.

Алтайдың кең болса да өріс жағы,

Тауы биік, тақырлау еңіс жағы.

Берекесі астында, үсті жайсыз.

Шуақсыз күн нұрының теріс жағы.

Көзбен көріп бабалар ескерткенде,

Кейінгі ұрпақ дер ме екен түс көрген бе?

Темірден ат, терістен хат жазылып,

Байлығы сонда ашылар күш көргенде.

Жөн сілтеп Бұлғынаяқ сөз қорытты,

Талайдан тартып келдік біз қорлықты.

Көшелік осы өлкенің күнгейіне,

Болмайды терістік жақ бізге орнықты, – деген өлең арқылы жетті.

Бұлғынаяқ әулиенің сөзі бойынша қызайлар Алтайдан көшіп, Барлықтың күнгейіне келіп қоныстанды. Бұл жердің ауарайы жылы, жері бетегелі, көңселі, шөбі шүйгін, қой мен түйеге жайлы жер екен. Сонымен ел есін жиып, мал өсіріп көтеріле бастайды. Сол кезде қызайларды Сыбанбай би басқарып тұрған екен. Сыбанбай би бір күні Текебай, Бұлғынаяқ, Мүсірбайды шақырып алып:

– Келешек заманда қалай болады, әрқайсымыздың артымыз қалай болады, соны болжап көріңдер?, – деп сұрапты.

Сонда жасы үлкен Текебай тұрып:

– Сыбеке, сіздің артыңыздың қандай боларын білмеймін, байқауымша, артыңыз таяз болады. Екі атадан кейін артыңыздан ұрпақ бола ма, болмай ма белгісіз, – депті.

Сосын сөз алған Бұлғынаяқ:

– Текебайдың болжамы дұрыс. Сіздің тірліктегі абыройыңыздан өлген күнгі абыройыңыз асып кетер ме екен? – деп ойлап тұрмын депті.

Жасы кіші Мүсірбай алдыңғы екеуінің айтқанына қосылатынын білдіреді.

Тағы да сөз алған Текебай:

– Маған қонған шешендік өзіммен бірге кетеді, ұрпаққа қалмайды. Бірақ сөзім ұрпақтан-ұрпаққа ауысып отырады, – депті.

Одан соң Бұлғынаяқ:

–  Менің артым 5, 6 атаға созылып жетеді. Болашақтағы айтпай білетін, ашпай көретін дәуірге жетеді. Бірақ істеген ісім кейінгі ұрпақтың арасында кең жайылмаса да, аздап айтыла жүреді, – деген екен

Ел олардың болжамы дәл келді десіп жүр.

Сыбанбай би Жалаңаш көлдің бойына жерленген.

 

Дереккөз: Тарих талғарында [Мәтін] : (Тарихи зерттеулер, эссе, мақалалар) / А. Омарақын- Талдықорған : [б. ж.] , 2022.– 500 дана . – ISBN 978-601-7865-39-9 (1-т.), ISBN 978-601-7865-36-8 1-том .– 287 б., суретті .    

https://kazneb.kz/kk/catalogue/view/1657755

“Q-Andas” ақпараттық агенттігі

Жалғасы бар…

0 0 votes
Рейтинг статьи
Қаралым 54
Қышқыш қалай жасалған?
Андас Омарақын ізімен

Қышқыш қалай жасалған?

August 31, 2026
Адамның пайда болуы
Андас Омарақын ізімен

Адамның пайда болуы

August 31, 2026
Күн және жұлдыздар
Андас Омарақын ізімен

Күн және жұлдыздар

August 31, 2026
كۇن مەن جەر
Андас Омарақын ізімен

Күн мен жер

August 31, 2026
Аспанның биіктеуі
Андас Омарақын ізімен

Аспанның биіктеуі

August 31, 2026
Жер-көктің айырылуы жөнінде (Күнес ауданының аңыз-ертегілері)
Андас Омарақын ізімен

Жер-көктің айырылуы жөнінде (Күнес ауданының аңыз-ертегілері)

August 31, 2026
Subscribe
Login
Notify of
guest
guest
0 комментариев
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

ЖАҢА ҚАҒИДА? «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • kzҚазақ
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • Басты бет
  • Өлкетану
    • Елтану
    • Жартас суреттері
    • Қажет дерек
    • Қажет кітап
    • Қасиетті жерлер
    • Қажет ақпарат
    • Халық жады
    • Ауесхан Мажайдың жәдігерлері
    • Андас Омарақын ізімен
    • Қуғын-сүргін
    • Көші-қон
    • Тұлғатану
  • Арнайы жобалар
    • Турнир
    • Экспедиция
    • Конкурс
    • Грант
    • Конференция
    • Көрме
  • Мұрағат
    • Бейнефильм
    • Галерея
    • Хаткерлік
  • Біз туралы
    • Әріптестер
    • Байланыс
    • Сайт әкімшілігі
    • PDF-мұрағат

© 2025 qandas.kz

wpDiscuz