Q-Andas
No Result
View All Result
  • Басты бет
  • Өлкетану
    • Елтану
    • Жартас суреттері
    • Қажет дерек
    • Қажет кітап
    • Қасиетті жерлер
    • Қажет ақпарат
    • Халық жады
    • Ауесхан Мажайдың жәдігерлері
    • Андас Омарақын ізімен
    • Қуғын-сүргін
    • Көші-қон
    • Тұлғатану
  • Арнайы жобалар
    • Турнир
    • Экспедиция
    • Конкурс
    • Грант
    • Конференция
    • Көрме
  • Мұрағат
    • Бейнефильм
    • Галерея
    • Хаткерлік
  • Біз туралы
    • Әріптестер
    • Байланыс
    • Сайт әкімшілігі
    • PDF-мұрағат
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • Басты бет
  • Өлкетану
    • Елтану
    • Жартас суреттері
    • Қажет дерек
    • Қажет кітап
    • Қасиетті жерлер
    • Қажет ақпарат
    • Халық жады
    • Ауесхан Мажайдың жәдігерлері
    • Андас Омарақын ізімен
    • Қуғын-сүргін
    • Көші-қон
    • Тұлғатану
  • Арнайы жобалар
    • Турнир
    • Экспедиция
    • Конкурс
    • Грант
    • Конференция
    • Көрме
  • Мұрағат
    • Бейнефильм
    • Галерея
    • Хаткерлік
  • Біз туралы
    • Әріптестер
    • Байланыс
    • Сайт әкімшілігі
    • PDF-мұрағат
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
Басты бет Өлкетану Қасиетті жерлер

ШИЫРБАЙ АТАНЫҢ АҚ БАСТАУЛАРЫ

admin
2025/05/30
Қасиетті жерлер
0

Орналасқан жері: Шиырбайдың ақ бастаулары” киелі минералды бұлағы Кербұлақ ауданындағы Матөбе тауының етегіндегі сіңіргіштік қасиеті бар цеолтті жыныстардың арасынан шығып жатқан су көзі
Зерттелуі: ҚР Денсаулық сақтау министрлігіне қарасты зертхананың меңгерушісі, академик, медицина ғылымдарының докторы, профессор Болат Абдікәрімов бастау суына зерттеу жүргізсе, география ғылымдарының кандидаты, І. Жансүгіров атындағы Жетісу университетінің профессоры Еркін Тоқпанов географиялық, өлкетанушы-журналист Қажет Андас тарихи сипаттамасына зерделеу жүргізіп жүр.
Сипаттамасы: Киелі бұлақтың атауына негіз болған тарихта аты қалған Шиірбай Ералыұлы 1892 жылы туған. Ол Майтөбенің етегіндегі бастау суын игілікті іске пайдаланып, мұқтаждарға қарайласқан. Бізді бастау басында күтіп алып, киелі орынның қасиетін таныстырған Қапиза Шиірбайқызының айтуынша, бұл маңда Тәттімбет, Махно, Иван деген кісілердің де диірмені болыпты. Олардың бәрі де сол тұста қиындық көрген халыққа барынша көмектесіп, жетім-жесірдің ас-суын дайындап берген. Соны жақсы білген халық киелі бастауда орналасқан диірменге жиі келіп, аш-арықтар өзегін жалғаған.
Өткен ғасырдың 1977 жылы көз жұмған Шиірбай қарияның артында қалған қызы Қапиза бастаудың қасиетін жақсы ұғынып, еліміз тәуелсіздік алған соң жерін алуға күш салады. Тынымсыз еңбегінің арқасында киелі судан шипа іздеп келгендер үшін қос ауызды үй салып, халықтың ризашылығына бөленіп отыр.
Сакральды нысанның суының құрамындағы еріген минералды заттар адам денсаулығына қолайлы әсер ететіндіктен халық ерте заманнан суын, асқазан, буын, жүрек қан тамырлар жүйесі ауруларын емдеуге жиы қолданған.ХХ ғасырдың бірінші жартысмында Шаңханай өзенінің бойынағы аталған киелі су көзінің маңында тастан түйін түйген әйгілі шебер Шиырбай диірмен жасап халықты сапалы ұнмен қамтамасыз еткен. Ақсақалдың диірменінің тастары, қазған арықтың іздері әлі күнге дейін сақталған.
Бүгінгі таңда хас шебер диханның ұрпақтары киелі бастауға ғибадат етіп ауруына дауа іздеп келген келушілерге арнап арнайы үй салған.Басқа киелі орындар сыяқты бұл нысанғада жақсы ниетпен тазарып келу қажет.
Аңыз-әңгіме: Суының құрамына жүргізілген зертханалық талдаулар суында гидрокорбанаттардың, кальци мен магнидің үлес салмағы жоғары болғандықтан қаттылығы біршама жоғары гидрокорбанатты калцилі магнилі сулардың қатарына жатады. Оны аталған бұлақтардың жер бетіне таяу жатқан еріген қар жаңбыр суының жер астына сіңуінен түзілген еспе суларға жатуымен шөгінді жыныстардың литологиялық құрамымен түсіндіруге болады.
Шиырбайдың ақ бастаулары киелі бұлғы суының химиялық құрамына жасалған талдау қорытындысына сүйенсек (6-кесте) Арасан минералды бұлағында калий мен натридің үлес салмағы 82,32 %; кальций 12,85 %; хлоридтер 22, %; артық. Ал магнийдің мөлшері 4,81%; сульфаттар 51,86 %; фторидтер 2,45 %;, темір ионың мөлшері 0,02% тең екенін көрсетті.
Шипажайтанушы ғалымдар мен бальнеолог дәрігерлердің пікіріне сай минералды бұлақ суының құрамындағы сульфидтердің әртүрлі минералдануы мен иондық құрамы сонымен қатар, құрамындағы күкіртсутек жүйке жүйесі, қан айналым мүшелері және бүкіл ағзаның реактивтігін, жүрек-қан тамырлар жүйесін емдейді. Сульфидтік суды қауыз түрінде қолданған тиімді.
«Шиырбайдың ақ бастаулары» минералды бұлағы суының құрамындағы пайдалы элементтер адам ағзасының жалпы жағдайын нығайтып, барлық жүйелердің жұмысын қалыптастырады. Минералды бұлақ суымен емделуді 18° С температурада бастауға болады. Алғашында суды пайдалану мерзімін 2-3 минуттан, кейін 9-10 минутқа дейін көбейту керек. Суын асханалық су ретінде пайдалану , жүрек пен қан тамырлар жүйесінің, тыныс алу мүшелерінің, жүйке қан тамырлар жүйесінің жұмысын жақсартудағы маңызы зор.
Шиірбай бастауының шипалы екендігін республикалық ғылыми-зерттеу институтының арнайы зертханасы анықтап, іш құрылысы, асқазан, көз, тыныс жолдары, тері, бүйрек, бауыр ауруларына, қан қысымына ем екендігін растаған. Тіпті, Денсаулық сақтау министрлігіне қарасты зертхананың меңгерушісі, академик, медицина ғылымдарының докторы, профессор Болат Абдікәрімов бастаудан алынған суды зерттеу бойынша жасалған сараптамаға сүйеніп, арнайы шешім шығарған.
Жүргізілген экспедициялық зерттеу жұмыстар барысында тартымдылығын, ел тарихында алатын орыны мен танымалдығы ескеріліп Алматы облсы аумағында өңірлік маңызы бар табиғи, палеомәдени және сакральды, тарихи тарихи тұлғалардың өіріне қатысты орындар анықталды. Жинақталған мәліметтерді таладау, жүйелеу нәтижесінде бұрын белгісіз болған “Ойрантөбе”, “Шартас”, “Қалақай”, “Мазартерек”, “Борша төбе” тәрізді килі орындар анықталды. Оларға қатысты аңыздар жиналып толық сипаттама берілді.
Экспедициялық зерттеулер барысында жинақталған мәліметтерге жасалған талдау нәтижелері жоғарыда аталған “Ойрантөбе”, “Шартас”, “Қалақай”, “Мазартерек”, “Борша төбе” тәрізді тарихи және табиғи киелі орындарды ерекше қорғауға алынған нысандар қатарына қосу кезек күттірмейтін мәсмелелердің бірі екенін көрсетті.
Елбасының “Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру” бағдарламалық мақаласының негізгі бағыттарының бірі киелі орындарды жас ұрпақтың отан сүйгіштік, ел жандылық сезімдерін ояту мақсатында ұтымды пайдалану үшін Алматы облстық туризм, білім, ішкі саясат басқармаларымен жоғары оқу орындарының ғалымдарымен бірлесе отырып арнайы сакральды туристік бағыттар құру қажет.
Сілтеме: 1. «Алматы облысының республикалық, өңірлік және жергілікиті маңызы бар киелі орындары» монографиясы.
2. https://adyrna.kz/post/68706
3. «Родники исцеления Шиирбай Акбастау». «Газете «Огни Алатау». №90. 2007.
4. «Шиырбай Ақбастау» суының шипасы мол». «Алатау» газеті. №30.2016. 2 б.
5. «Күреңбелдегі шипалы су». «Жетісу» газеті. №22. 2015. 2 б.

Q-Andas ақпарат

Қаралым 90
Қаратал алқабындағы өзендер
Қасиетті жерлер

Қаратал алқабындағы өзендер

August 31, 2026
Қора шатқалы
Қасиетті жерлер

Қора шатқалы

August 31, 2026
Дауылбай тауы
Қасиетті жерлер

Дауылбай тауы

August 31, 2026
Мүнидың зираты
Қасиетті жерлер

Мүнидың зираты

August 30, 2026
Мұзарт асуы
Қасиетті жерлер

Мұзарт асуы

August 30, 2026
Сөк сұлтан Абылайханұлы
Қасиетті жерлер

Сөк сұлтан Абылайханұлы

August 30, 2026
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

ЖАҢА ҚАҒИДА? «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • kzҚазақ
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • Басты бет
  • Өлкетану
    • Елтану
    • Жартас суреттері
    • Қажет дерек
    • Қажет кітап
    • Қасиетті жерлер
    • Қажет ақпарат
    • Халық жады
    • Ауесхан Мажайдың жәдігерлері
    • Андас Омарақын ізімен
    • Қуғын-сүргін
    • Көші-қон
    • Тұлғатану
  • Арнайы жобалар
    • Турнир
    • Экспедиция
    • Конкурс
    • Грант
    • Конференция
    • Көрме
  • Мұрағат
    • Бейнефильм
    • Галерея
    • Хаткерлік
  • Біз туралы
    • Әріптестер
    • Байланыс
    • Сайт әкімшілігі
    • PDF-мұрағат

© 2025 qandas.kz