ورنالاسقان جەرى: الاكۆل اۋدانى, قابانباي اۋىلىنىڭ ماڭىنداعى تالدىقورعان-ۈشارال اۋتوجولىنىڭ بويىندا.
زەرتتەلۋى: جۋرناليست المات ەسەنبەكوۋ, ۆلكەتانۋشى-جۋرناليست قاجەت انداس
سيپاتتاماسى: بورشا قىرعىنى ەل كۆكتەۋدە وتىرعان كەزدە بولعان ەكەن. ون مىڭدىق قالماق قولىنا قاراكەرەي قاقال ەۋليە باستاعان ۈش جۈزدەي جىگىت ۈش بويى تۆتەپ بەرەدى. ەكى كۈن جەكپە-جەككە شىعىسادى. ۈشىنشى كۈن قازاقتاردى ساداقپەن اتىپ قىرعان. سودان سوڭ ەر ادامدى تۆرتكە بۆلىپ بورشالاعان. قاراڭعى تۈسكەننەن كەيىن تۈنىمەن وت جاعادى. ونداعى ويلارى – پەرى بولسا, تۈندە ۇشىپ كەتۋى كەرەك. ۈشىنشى كۈنى قاقال ەۋليە اقبوزدارا اتىمەن قۇتىلىپ كەتەدى. سودان بەرى ەل باسىنا زاۋال تۆنەردە بورشا تۆبەدەن اقبوزدارا كىسىنەيدى ەكەن دەگەن سەنىم قالعان. قازىرگى قابانباي اۋىلى 1909 جىلعا دەيىن بورشا دەپ اتالعان. قابانباي اۋىلىنىا كىرە بەرىستەگى بورشا تۆبەدە ەشقانداي بەلگىتاس جوق. دەگەنمەن ەل اۋزىندا “بورشا تۆبە” دەگەن اتپەن قالعان.
اڭىز-ەڭگىمە: تاريح بەتتەرىن پاراقتايتىن بولساق وسىدان ەكى جارىم عاسىر بۇرىن ۆمىر سۈرگەن قاراكەرەي قاقال ەۋليە باستاعان ەل جوڭعار الاتاۋىن بۆكتەرلەي مال قامىن كۈيتتەپ, كۆكتەۋدە جاتقاندا تۇتقيىلدان شابۋىلداعان قالماق قونتايشىسى قاپىسىز وتىرعان حالىقتىڭ تۆرت تۈلىگىن ايداپ, قىز-كەلىنشەگىن بايلاپ ەكەتەدى. نامىسىمەن نار سۈيرەگەن باھادۈر بابامىز وسى مەزەتتە قارۋ كۆتەرە الاتىن ۈش جۈز جىگىتتىڭ باسىن قوسىپ, ون مىڭنان استام جاۋدىڭ جولىن بۆگەۋگە اتتانادى. ەسكى دالا زاڭىنا ساي العاشقى ەكى كۈن قوس قاناتتىڭ باتىرلارىنىڭ جەكپە-جەگىمەن ۆتەدى. بىرنەشە قايتالاپ ايقاسقا شىقسا دا اتتان قۇلاماعان ازاماتتارىمىز ەرلىكتىڭ ەرەن ۈلگىسىن كۆرسەتىپ, قالىڭ قولدىڭ دەگبىرىن قاشىرادى. وسال قارسىلاس جولىقپاعانىن سەزگەن قونتايشى قۇيتىرقى ەرەكەتكە بارىپ, سايقال تەسىلگە كۆشەدى. ساردارلارىمەن اقىلداسا كەلىپ, كۈشپەن الماسىن تۈسىنگەن ول ايلامەن جەڭۋدى ويلايدى. سۆيتىپ سوعىستىڭ ۈشىنشى كۈنى ساداق وعىن قارشا بوراتىپ, وعلاندارىمىزدى قوعاداي جاپىرعان قالماقتاردىڭ ايلاسى اسادى. ون مىڭ ادىرنادان اتىلعان كۆبە بۇزار جەبەلەر ۈش جۈز جىگىتتىڭ ساۋىتىن سۆگىپ, كەۋدەسىنەن ۆتسە دە جەر قۇشۋعا اسىقپاعان باتىرلار اقتىق دەمدەرىن ىشتەرىنە تارتىپ, سوڭعى شايقاستارىندا كۆرسەتكەن ەرلىكتەرى اڭىزعا بەرگىسىز وقيعا. «ەر سۈرىنسە ەڭكەيمەس جىعىلار تىك» دەمەكشى تىزەلەرى بۈگىلمەگەن, باستارى يىلمەگەن قازاقتاردىڭ مەيىتىنەن دە سەسكەنگەن قونتايشى ولاردىڭ دەنەلەرىن بۆلشەكتەپ, بورشالاپ, جان-جاققا سۈيرەپ اپارۋدى بۇيىرادى. سودان ول جەر «بورشا تۆبە» دەپ اتالىپ كەتكەن كۆرىنەدى. بۇل قىرعىننان «اقبوزدارا» اتىنىڭ ارقاسىندا امان قالعان قاقال ەۋليە تۈنىمەن جاۋ ورداسىن ارالاپ, ونسىز دا قۇتى كەتكەن قالماقتاردى شەتىنەن باۋىزداپ, جەڭىسكە ماساتتانعان ەلدى دۈرلىكتىرەدى. باستان اياق قانعا بويالعان باتىردى كۆرگەندەر ونى ارۋاق, پەرى دەپ ويلاپ, اسىپ-ساسادى. تىپتى كەيبىر جۈزباسىلار, مىڭباسىلار جەكە-دارا قاشىپ كەتۋگە دە تىرىسىپ, قالىڭ قول بۆلىنە باستايدى. بۇنى ەستىگەن قونتايشى بۈكىل دالانى وت جاقتىرتىپ, الاۋ تۇتاتىپ الاستاتادى. سول سەتتە ادال ارعىماعىنا مىنگەن قاقال ەۋليە تۆبە ۇشىنان قاراپ تۇرعان دەسەدى. سودان بەرى ەل باسىنا زاۋال تۆنسە «بورشا تۆبەدەن» اقبوزدارا كىسىنەيدى دەگەن سەنىم قالعان.
سىلتەمەسى: http://alakol-aynasy.kz/bahad-r-babalar-bejiti/
Q-Andas ақпарат.QQqqqqqqqq











