1944 جىلدىڭ سوڭى مەن 1945 جىلدىڭ باسىندا ءۇش ايماق توڭكەرىسى جەڭىسكە جەتكەننەن كەيىن قۇرىلعان ءۇش ايماق ۇكىمەتى باستاپتا اقالاقشىلىق ءتۇزىمدى قايتادان جولعا قويدى. باستى رۋلاردى نەگىز ەتىپ، 5 اقالاقشى، ءبىر مىڭبەگى سايلاندى. «ازدىڭ اتى وزبايدى» دەگەندەي، سولتانگەلدى ەلى ىشىندەگى ءبىر انادان تۋعان مالتابار، شاكىل از رۋ بولىپ، وزگە جۋان اتالاردان قاقپاي، قىسىم كورىپ شىعىندار بولا بەرگەندىكتەن حالقى ولاردان ءبولىنىپ شىعىپ ءوز الدىنا ءبىر زاڭگى ەل بولىپ قۇرىلۋدى تىلەنىپ جوعارىعا ارىز ۇسىنادى. ءۇش ايماق ۋاقىتىلى وكىمەتىنىڭ جاڭا بەلگىلەمەسى بويىنشا 1945 جىلى مالتابار، شاكىل رۋى قوجابەك زاڭگىسىنەن ءبولىنىپ شىعىپ، ءبىر زاڭگى بولىپ ۇيىمداستىرىلادى. كوزى اشىق، ساۋاتتى ازاماتى وماراقىندى ەلباسى زاڭگى ەتىپ سايلايدى. سول كەزدە زاڭگىلىك بەلگى ءۇشىن تاڭبا بەرىپ، شەكپەن كيگىزىپ، بەلىن ورايتىن الماتىداعى زاۋىتتان ارنايى جاسالعان قارا ماتا بەلبەۋ بەرىلگەن ەكەن. بۇل زاتتار وماراقىن زاڭگىگە دە بەرىلگەن. وكىنىشكە وراي، باسقا زاتتار ۋاقىت وتە كەلە جوعالىپ، قارا ماتا بەلبەۋ بۇگىنگە دەيىن انداس وتباسىندا ساقتالىپ كەلدى. وماراقىن ءومىر بويى وسى بەلدىكتى بەلىنەن تاستاماي وراپ جۇرگەن ەكەن. تالاي قيىندىققا جولىققاندا سول بەلبەۋ سەپ بولدى دەپ بۇگىنگى ۇرپاقتارى رىمداپ ساقتاپ كەلەدى.
1952 جىلدىڭ كوكتەم كەزى كەڭسۋ وڭىرىندە دە كوللەكتيۆتەسۋدىڭ العاشقى ادىمدا ۇلى ناۋقانى العا قويىپ ساي-سالادا تارىداي شاشىلىپ جۇرگەن بىتىراندى ەل ۇيىمداسىپ، ءبىر اراعا تۇڭعىش باس قوسىپ، كيىز ۇيىمەن اۋىلداسىپ قونىستاندىرادى. ۇيىم كەڭسۋدان توعان الىپ، تۋسىپ جاتقان كەسىكتىڭ ۇستىنە سۋ شىعارىپ، استىق ەگۋدى جوسپارلايدى. ادامدار ءبىرتۇتاس اتتانىسقا كەلىپ كەنەرەدەن وستەڭ الۋعا قاتىناسادى. توعان قۇرىلىس قىزۋ ءجۇرىپ جاتقان ءبىر تۇستا وستەڭنىڭ ورتاسىنان ۇلكەن قاراتاس شىعادى. بىرنەشە ادام توڭىرەگىن قازىپ، ىرعاپ كورەدى دە قوزعاي المايدى.
– وسى تاستى كىم كوتەرىپ سىرتقا شىعارىپ تاستاسا، سول ادام وسى توعان قازۋ جۇمىسىنان بوساتىلادى، – دەپ جاريالايدى بريگادير.
ءوزىن مىقتى ساناپ جۇرگەن، تالاي جارىسقا قاتىسىپ جۇلدەگەر اتانعانداردان تەبەرەك سياقتى بىرنەشە بالۋان تاستى كوتەرىپ شىعارا المايدى. سول كەزدە ومەكەڭنىڭ 49 مۇشەل جاستاعى كەزى ەكەن.
– تاۋەكەل مەن كورەيىن، – دەپ ەكى جارىم مەتىر كەلەتىن قارا بۇل بەلبەۋىن بەلىنە مىقتاپ وراپ، ۇزىن ارقان الدىرىپ تاستى بايلاپ، كوتەرىپ وستەڭ ىشىنەن انادايعا شىعارىپ تاستاعان ەكەن. باسشىلىق ايتقان ۋادەسى بويىنشا وستەڭ قۇرىلىسى بىتكەنشە ول كىسىنى جۇمىسقا شاقىرماپتى.
جادىگەر بۇگىندە انداس وتباسى قورىندا ساقتاۋلى تۇر.
تاريح تالعارىندا [ءماتىن] : (تاريحي زەرتتەۋلەر، ەسسە، ماقالالار) / ا. وماراقىن- تالدىقورعان : [ب. ج.] ، 2022.– 500 دانا . – ISBN 978-601-7865-39-9، ISBN 978
https://kazneb.kz/ru/bookView/view?brId=1657755&simple=true#
جالعاسى بار…
