Q-Andas
No Result
View All Result
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
باستى بەت ولكەتانۋ جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر

بازارباي بي كەسەنەسى

admin
2025/05/30
جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
0

ورنالاسقان جەرى: سارقان اۋدانى, امانگەلدى اۋىلدىق وكرۋگى, باسقان ۆزەنىنىڭ بويىنداعى سارىبەل دەپ اتالاتىن جەرگە ورنالاسقان.
زەرتتەلۋى. جۋرناليست-جازۋشى جومارت يگىمان, ەل-فارابي اتىنداعى قازۇۋ ساياساتتانۋ جەنە ساياسي تەحنولوگييالار كافەدراسىنىڭ دوتسەنتى ەسەناي ىڭكەرباەۋ, ۆلكەتانۋشى-جۋرناليست قاجەت انداس زەرتتەپ جۈر.
سيپاتتاماسى: سادىردىڭ مەمبەتەيىنەن تاراعان اقتاۋۇلى بازارباي بي 1840 جىلى دۈنيەگە كەلىپ, 1888 جىلى تىرلىك ساپارى شەكتەلگەن ەلەۋلى تۇلعا. تىرلىگىندە ەدىلدىگىمەن تانىلعان, قارا قىلدى قاق جاراتىن بي اتانىپ, بولىس بولعان ەكەن.
جەتىسۋ وبلىسى, سارقان اۋدانى امانگەلدى اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اۋماعىنداعى  اقتاۋۇلى بازارباي  بي كەسەنەسىنە الىستان زييارات ەتىپ كەلەتىندەر كۆپ. ولاي بولاتىن جۆنى بار. زامانىندا بازارباي بي تۈيىنى قيىن داۋلاردى ستارشىندارعا, ونباسىلارعا تاپسىرماي, تۆرەلىكتى ۆزى شىعىپتى. جەنە شەشىمدەرىنەن شي شىقپاعانىن كۆنەكۆزدەر كەيىنگىلەرگە جەتكىزگەن. الىستان ات ارىلتىپ كەلگەندەر بيدىڭ  ادالدىعىن, ەدىلدىگىن اينالاسىنا ەيگىلەگەن.
– مەنىڭ ەجەم جىبەك قايناربايقىزى 14 جاسىندا مەمبەتەي اۋىلىنا كەلىن بولىپ تۈسىپتى, –سوندا بازارباي بيدىڭ زيراتى بار ەدى, ەسكەرتكىش كۈمبەز كۆركەمدىگىمەن كۆز تارتىپ تۇراتىن. تەسىبەك بولىس اۋىلعا كەلگەندە اۋىلدىڭ كەلىندەرى كۆزىنە كۆرىنۋگە باتپاي, كيىز ۈيدىڭ جابىعىنان سىعالايتىن. زور دەنەلى, ۆتكىر كۆزدى, سۇستى ادام ەدى, – دەيدى وسى ۆڭىردەگى جاقسىلار مەن جايساڭدار جۆنىندەگى ەل اۋزىنداعى  ەڭگىمەلەرگە قانىق زەردەلى اعامىز جانات مۇحامەتقاليۇلى.
اڭىز-ەڭگىمە: سادىر رۋىنا قاراستى مەمبەتەيگە جاتاتىن بازارباي جىگىت بولىپ, ات جالىن تارتىپ مىنگەننەن, ەرتە ەل بيلىگىنە ارالاسىپ, ۆمىرىنىڭ سوڭىنا دەيىن بي بولىپ تۆرەلىك ايتقان, باي بولىپ ماڭايىنداعىلارعا قول ۇشىن بەرىپ, ەل باسقارعان تارلان تۇلعا.
وسى بازارباي بي مەن قاراكەرەيدىڭ اتى تاريحتا قالعان بەلگىلى بيى بەكبوسىن دومبايۇلى كۆزى تىرىسىندە جاقسى قارىم-قاتىناستا بولعانىن بىرقاتار دەرەكتەر راستايدى. قىسقا عانا عۇمىر كەشكەنىمەن بەكبوسىن دومبايۇلى ۆز زامانىندا اتاقتى الشىنباي, ازۋلى قۇنانباي سىندى سۇلتاندارمەن دەم-تۇزداس بولعان. ونىڭ بەلگىلى اقىن دۋلات باباتايۇلىمەن, قۋ داۋىستى قۇتتىباي بيمەن, ۇلى ابايمەن دە كەزدەسىپ, ەڭگىمە-دۈكەن كۇرعانى تۋرالى از-كەم مەلىمەتتەر ۇشىراسادى.
فيلولوگييا عىلىمىنىڭ دوكتورى نىسانبەك تۆرەقۇلدىڭ 2006 جىلى «قازاقستان» باسپا ۈيىنەن جارىق كۆرگەن «دالانىڭ دارا دىلمارلارى» اتتى جيناعىندا مىناناداي مەلىمەت بار: «سادىر – نايمان ەلىندە بازارباي دەگەن مىقتى كىسى بولىپتى. جىل سايىن ونىڭ ۇلى تەسىبەك اعايىنى قاراكەرەيدەن جىلقى بارىمتالاپ, ولجالاعان مالىن تۋىستارىنا پىشاق ۈستىنەن ۈلەستىرىپ جىبەرەدى ەكەن. وسىدان ەبدەن زاپى بولعان ەل ادامدارى بەكبوسىن شەشەنگە كەلىپ: «تۆلەگەتايدىڭ ەكى بالاسى بىر-بىرىمەن شابىسىپ جاتىر دەگەن اتاققا قالارمىز. بازاربايعا توقتاۋ ايتپاساڭىز بولماس», – دەيدى.
بەكبوسىن بازارباي اۋىلىنا اتتانىپ, ات باسىن قوناق ۈيگە ەمەس, بايدىڭ ۆز ۈيىنە تىرەيدى.
– ۋا, سۆيلەس! كىم بار? – دەگەن داۋىستى ەستىگەن بازارباي:
– مىناۋىڭ كىم? بارىپ بىلشى, – دەپ كۈتۋشى جىگىتىن جۇمسايدى.
– كىمسىڭ? – دەگەن كۈتۋشى جىگىتكە بەكبوسىن اتى-جۆنىن ايتپاي:
– قاراكەرەيمىن, – دەپ جاۋاپتى قىسقا قايىرادى.
بۇعان شامدانعان بازارباي:
– كاراكەرەي بولسا, مەنىڭ بابام سادىردى كۆرىپ پە? – دەپ, كۈتۋشىسىن قايىرا جۇمسايدى.
– كۆردىم, – دەپ ساڭق ەتە قالادى بەكبوسىن. – شۇبار اتى استىندا, شولاق نايزاسى قولىندا, الاتاۋ مەن تارباعاتاي اراسىندا كۈڭىرەنىپ جۈر ەكەن, جارىقتىق. جۇماققا بارايىن دەسەم, قۇدايدان قورقامىن, توزاققا بارايىن دەسەم, سايتاننان قورقامىن. بالام بازاربايعا ايتا بار, اعام قاراكەرەيدىڭ جىلقىسىن ۆزىنە قايتارسىن, – دەپ ۈش قايتارا سەلەم ايتتى.
– اپىر-اي, مەنەن بىر اعاتتىق كەتىپتى. ۆزىڭدى كۆرمەسەم دە, سۆزىڭدى ەستۋىم بار ەدى, بەكە! – دەپ, بازاربايدىڭ ۆزى ۈيدەن اتىپ شىعىپ, بەكبوسىندى قولتىقتاپ تۈسىرىپ الىپتى.
وسىدان كەيىن بارىپ قاراكەرەي مەن سادىر اراسىنداعى بارىمتا ساپ تىيىلعان ەكەن».
دالانىڭ جازىلماعان زاڭدارىن جەتىك مەڭگەرگەن بازارباي بيدىڭ ۆزىنىڭ زامانداس اعاسى كۈشىك-توبىقتى بولىسىنىڭ ستارشىنى, شىنجىر بالاق, شۇبار تۆس قۇنانباي ۆسكەنبايۇلىمەن سىيلى قارىم-قاتىناستا بولعانى جۆنىندە ارتىندا قالعان ۇرپاقتارى ەرتۈرلى ەپسانا ايتادى.
بۇرىنعى سەمەي وبلىسىنا قاراستى شىڭعىستاۋدا مەكەندەگەن اعا سۇلتان قۇنانباي مەن بازارباي اۋىلىنىڭ اراسى ونشا ۇزاق تا جەر ەمەس. قوساعىنا جاراعان جاۋ اتىن الىپ, تۆتەلەپ سۋىت جۈرگەن جولاۋشى بۇل ەكى ارانى تۆرت-بەس كۈندە ەركىن ەڭسەرەتىنى انىق.
1846 جىلى لەپسى ۋەزىندەگى شۇباراعاش – ويجايلاۋعا ومبىدان پاتشا اعزام جىبەرگەن گەنەرال ۋيشنەۋسكييدىڭ ۇلى جۈز قازاقتارىن رەسەيدىڭ بودانى ەتۋ ماقساتىندا ارنايى جۈرگىزگەن ەكسپەديتسيياسىنىڭ جۇمىسىنا حورۋنجيي قۇنانباي ۆسكەنبايۇلى دا قاتىسىپ, جوعارى دەڭگەيدە ۆتكەن كەلىسسۆزدەردە ۆزىنىڭ بەلسەندى قايراتكەرلىگىمەن ەرەكشە كۆزگە  .تۈسەدى.

Q-Andas ақпарат

Post Views: 13
Қаратал алқабындағы өзендер
جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر

قاراتال القابىنداعى وزەندەر

August 12, 2026
Қора шатқалы
جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر

قورا شاتقالى

August 5, 2026
Дауылбай тауы
جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر

داۋىلباي تاۋى

August 4, 2026
Мүнидың зираты
جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر

ءمۇنيدىڭ زيراتى

February 2, 2026
Мұзарт асуы
جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر

مۇزارت اسۋى

December 1, 2025
Сөк сұлтан Абылайханұлы
جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر

سوك سۇلتان ابىلايحانۇلى

November 28, 2025
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ولكە شەجىرەسىن سويلەتكەن قالامگەر

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«بەكزات ءومىر»: ونەرگە ارنالعان ەڭبەك

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

ولكە تاريحى ۇرپاققا امانات

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

جاڭا قاعيدا: «الەۋمەتتىك كاسىپكەرلەرگە جاڭا تالاپتار ءتۇسىندىرىلدى»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

جۇمىسپەن قامتۋ تارتىبىندە نە وزگەردى؟

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • tjتوتە جازۋ
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات

© 2025 qandas.kz