Q-Andas
No Result
View All Result
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
Basty bet Ólketaný Jetisýdyń asıetti jerler

BAZARBAI BI KESENESI HIH ǴASYR

admin
2025/05/30
Jetisýdyń asıetti jerler
0

Ornalasqan jeri: Sarqan audany, Amangeldi auyldyq okrugi, Basqan ózeniniń boiyndaǵy Sarybel dep atalatyn jerge ornalasqan.
Zerttelui. Jurnalist-jazushy Jomart Igiman, ál-Farabi atyndaǵy QazÚU Sayasattanu jáne sayasi tehnologiyalar kafedrasynyń dotsenti Esenai IŃKÁRBAEV, ólketanushy-jurnalist Qajet Andas zerttep júr.
Sipattamasy: Sadyrdyń Mámbeteiinen taraǵan Aqtauúly Bazarbai bi 1840 jyly dúniege kelip, 1888 jyly tirlik sapary shektelgen eleuli túlǵa. Tirliginde ádildigimen tanylǵan, qara qyldy qaq jaratyn bi atanyp, bolys bolǵan eken.
Jetisu oblysy, Sarqan audany Amangeldi auyldyq okruginiń aumaǵyndaǵy  Aqtauúly Bazarbai  bi kesenesine alystan ziyarat etip keletinder kóp. Olai bolatyn jóni bar. Zamanynda Bazarbai bi túiini qiyn daulardy starshyndarǵa, onbasylarǵa tapsyrmai, tórelikti ózi shyǵypty. Jáne sheshimderinen shi shyqpaǵanyn kónekózder keiingilerge jetkizgen. Alystan at aryltyp kelgender bidiń  adaldyǵyn, ádildigin ainalasyna áigilegen.
– Meniń ájem Jibek Qainarbaiqyzy 14 jasynda Mámbetei auylyna kelin bolyp túsipti, –Sonda Bazarbai bidiń ziraty bar edi, eskertkish kúmbez kórkemdigimen kóz tartyp túratyn. Tásibek bolys auylǵa kelgende auyldyń kelinderi kózine kórinuge batpai, kiiz úidiń jabyǵynan syǵalaityn. Zor deneli, ótkir kózdi, sústy adam edi, – deidi osy óńirdegi jaqsylar men jaisańdar jónindegi el auzyndaǵy  áńgimelerge qanyq zerdeli aǵamyz Janat Múhametqaliúly.
Ańyz-áńgime: Sadyr ruyna qarasty Mámbeteige jatatyn Bazarbai jigit bolyp, at jalyn tartyp mingennen, erte el biligine aralasyp, ómiriniń sońyna deiin bi bolyp tórelik aitqan, bai bolyp mańaiyndaǵylarǵa qol úshyn berip, el basqarǵan tarlan túlǵa.
Osy Bazarbai bi men Qarakereidiń aty tarihta qalǵan belgili bii Bekbosyn Dombaiúly kózi tirisinde jaqsy qarym-qatynasta bolǵanyn birqatar derekter rastaidy. Qysqa ǵana ǵúmyr keshkenimen Bekbosyn Dombaiúly óz zamanynda ataqty Alshynbai, azuly Qúnanbai syndy súltandarmen dám-túzdas bolǵan. Onyń belgili aqyn Dulat Babataiúlymen, qu dauysty Qúttybai bimen, úly Abaimen de kezdesip, áńgime-dúken kúrǵany turaly az-kem málimetter úshyrasady.
Filologiya ǵylymynyń doktory Nysanbek Tóreqúldyń 2006 jyly «Qazaqstan» baspa úiinen jaryq kórgen «Dalanyń dara dilmarlary» atty jinaǵynda mynanadai málimet bar: «Sadyr – Naiman elinde Bazarbai degen myqty kisi bolypty. Jyl saiyn onyń úly Tásibek aǵaiyny Qarakereiden jylqy barymtalap, oljalaǵan malyn tuystaryna pyshaq ústinen úlestirip jiberedi eken. Osydan ábden zapy bolǵan el adamdary Bekbosyn sheshenge kelip: «Tólegetaidyń eki balasy bir-birimen shabysyp jatyr degen ataqqa qalarmyz. Bazarbaiǵa toqtau aitpasańyz bolmas», – deidi.
Bekbosyn Bazarbai auylyna attanyp, at basyn qonaq úige emes, baidyń óz úiine tireidi.
– Ua, sóiles! Kim bar? – degen dauysty estigen Bazarbai:
– Mynauyń kim? Baryp bilshi, – dep kútushi jigitin júmsaidy.
– Kimsiń? – degen kútushi jigitke Bekbosyn aty-jónin aitpai:
– Qarakereimin, – dep jauapty qysqa qaiyrady.
Búǵan shamdanǵan Bazarbai:
– Karakerei bolsa, meniń babam Sadyrdy kórip pe? – dep, kútushisin qaiyra júmsaidy.
– Kórdim, – dep sańq ete qalady Bekbosyn. – SHúbar aty astynda, sholaq naizasy qolynda, Alatau men Tarbaǵatai arasynda kúńirenip júr eken, jaryqtyq. Júmaqqa baraiyn desem, Qúdaidan qorqamyn, tozaqqa baraiyn desem, saitannan qorqamyn. Balam Bazarbaiǵa aita bar, aǵam Qarakereidiń jylqysyn ózine qaitarsyn, – dep úsh qaitara sálem aitty.
– Apyr-ai, menen bir aǵattyq ketipti. Ózińdi kórmesem de, sózińdi estuim bar edi, Beke! – dep, Bazarbaidyń ózi úiden atyp shyǵyp, Bekbosyndy qoltyqtap túsirip alypty.
Osydan keiin baryp Qarakerei men Sadyr arasyndaǵy barymta sap tyiylǵan eken».
Dalanyń jazylmaǵan zańdaryn jetik meńgergen Bazarbai bidiń óziniń zamandas aǵasy Kúshik-Tobyqty bolysynyń starshyny, shynjyr balaq, shúbar tós Qúnanbai Óskenbaiúlymen syily qarym-qatynasta bolǵany jóninde artynda qalǵan úrpaqtary ártúrli ápsana aitady.
Búrynǵy Semei oblysyna qarasty SHyńǵystauda mekendegen aǵa súltan Qúnanbai men Bazarbai auylynyń arasy onsha úzaq ta jer emes. Qosaǵyna jaraǵan jau atyn alyp, tótelep suyt júrgen jolaushy búl eki arany tórt-bes kúnde erkin eńseretini anyq.
1846 jyly Lepsi uezindegi SHúbaraǵash – Oijailauǵa Ombydan patsha aǵzam jibergen general Vishnevskiidiń Úly júz qazaqtaryn Reseidiń bodany etu maqsatynda arnaiy júrgizgen ekspeditsiyasynyń júmysyna horunjii Qúnanbai Óskenbaiúly da qatysyp, joǵary deńgeide ótken kelissózderde óziniń belsendi qairatkerligimen erekshe kózge túsedi.

Q-Andas ақпарат.

Post Views: 10
Қаратал алқабындағы өзендер
Jetisýdyń asıetti jerler

Qaratal alqabyndaǵy ózender

August 12, 2026
Қора шатқалы
Jetisýdyń asıetti jerler

Qora shatqaly

August 5, 2026
Дауылбай тауы
Jetisýdyń asıetti jerler

Dauylbai tauy

August 4, 2026
Мүнидың зираты
Jetisýdyń asıetti jerler

Múnidyń ziraty

February 2, 2026
Мұзарт асуы
Jetisýdyń asıetti jerler

Múzart asuy

December 1, 2025
Сөк сұлтан Абылайханұлы
Jetisýdyń asıetti jerler

Sók súltan Abylaihanúly

November 28, 2025
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ÓLKE SHEJIRESIN SÓILETKEN QALAMGER

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«Bekzat ómir»: ónerge arnalǵan eńbek

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

Ölke tarihy ūrpaqqa amanat

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

JAŃA QAǴIDA: «Áleumettik kásipkerlerge jańa talaptar túsindirildi»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

Júmyspen qamtu tártibinde ne ózgerdi?

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • qzQazaq
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • Basty bet
  • Ólketaný
    • Bılım
    • Densaulyq
    • Sport
    • Mádenıet
    • Eltaný
    • Qorshaǵan orta
    • Kóshi-qon
    • Ädiebet
    • Qýǵyn-súrgin
    • Şalǵai auyl
    • jartas sýretteri
    • Halyq jady
    • Tarih
    • Tulǵataný
    • Turizm
    • Jetisýdyń asıetti jerler
  • Arnaıy jobalar
    • Ekspedısııalar
    • Grant
    • Konferensııa
    • Kórmeler
    • Týrnır
  • Muraǵat
    • Andas Omaraqyn izimen
    • Aýeshan Majaıdyń jádigerleri
    • Beınefılm
    • GalereIA
    • Hatkerlik
  • Biz týraly
    • Áriptester
    • Baılanys
    • Saıt ákimshiligi
    • PDF-mūraǵat

© 2025 qandas.kz