Q-Andas
No Result
View All Result
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
باستى بەت ولكەتانۋ جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر

كۆكەباي قوڭىرۇلى كەسەنەسى

admin
2025/05/30
جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
0
КӨКЕБАЙ ҚОҢЫРҰЛЫ КЕСЕНЕСІ

ورنالاسقان جەرى: جەتىسۋ وبلىسى, پانفيلوۋ اۋدانى, قوڭىرۆلەڭ اۋىلدىق وكرۋگىنە قاراستى ىنتالى اۋىلىنىڭ جانىنداعى قورىمدا.

زەرتتەلۋى: ۆلكەتانۋشى روزا ىستاي زەرتتەپ جۈر.

سيپاتتاماسى: پانفيلوۋ اۋدانى, قوڭىرۆلەڭ اۋىلدىق وكرۋگىنە قاراستى ىنتالى اۋىلى كەڭەس كەزىندە «وكتيابرь» قوي كەڭشارىنىڭ №4 فەرماسى بولاتىن. كەڭەس ۈكىمەتىنەن بۇرىن بۇل جەر الامان دەپ اتالعان ەكەن. جوڭعار شاپقىنشىلىعىنان كەيىن قاڭلىلاردىڭ ۇرپاقتارى قونىستانعان. حىح عاسىردىڭ ورتا شەنىندە قاڭلىلاردى التىنەمەل جاققا, ال قوڭىربۆرىكتەردى تۆڭەرەك, قازىرگى باسشي جاققا كۆشىرىپ, سۋاننىڭ ەكى بالاسى ەسدەۋلەت پەن بايتىلەۋدى وسى جەرلەرگە ورنالاستىرادى. بايتىلەۋدىڭ قويگەلدى, جانگەلدى, ەدىگە, ەبەي, كۈڭ, مىقتىبەك دەگەن ۇلدارى بولادى. البان-سۋانعا, جالايىر, دۋلاتقا شەشەندىگىمەن, ەدىلدىگىمەن اتى شىعىپ, جالپاق جۇرتقا تانىمال بولعان قوجبانبەت بي ەبەيۇلى 1815 جىلى وسى جەردە دۈنيەگە كەلەدى. ونىڭ بالاسى ەبەيدەن تارايدى. قوجبانبەت بي اتاقتى تەزەك تۆرەنىڭ باس بيى بولعان. تەزەك تۆرەگە سۆيلەسۋگە ەشكىمنىڭ باتىلى جەتپەگەن كەزدەردە قوجبانبەت بي بارىپ, بار مەسەلەنى ۆزى شەشىپ بەرىپ وتىرعان. بي قايتىس بولعان كەزدە تەزەك تۆرە»قىرىق جىل جولداس بولعان قوجىم ەدى, اس ماعان قالاي باتسىن» دەپ قاتتى قايعىرعان ەكەن. قوجبانبەت بي تەزەك تۆرەدەن الاماننان قوڭىرۆلەڭگە دەيىنگى جەرلەردى سۇراپ الىپ اقشا, جەدىگەر, بۆلەك, ۈمبەتەيدى ورنالاستىرادى.

الامانداعى اقشالار

ەسداۋلەت پەن بايتىلەۋدىڭ ۇرپاقتارى وسى جەرلەردە تۇراقتاپ قالادى. بۈگىندە ىنتالى اۋىلىندا 100-گە تارتا وتباسى تۇرىپ جاتىر. 90-شى جىلدارى ەلدى جۇمىسسىزدىق بەلەڭ العان كەزدە اۋىل ادامدارى جان باعىس ۈشىن جان- جاققا قونىس اۋدارىپ كەتتى.

وسى بۇرىنعى الامان, قازىرگى ىنتالى اۋىلىنىڭ اياق جاعىندا ۈلكەن زيرات بار.وسى زيراتتىڭ باس جاعىندا تۆرت كۈمبەز ىركەس- تىركەس بىرگە تۇر دا, تاعى بىر كۈمبەز سەل الىستا جەكە تۇر.بەرى ەسكىرگەن بۇرىنعى اتا- بابالارىمىزدىڭ كۈمبەزى. بۇل ەكى مازارلاردىڭ ەشقايسىسىندا جازۋ جوق.بولعان دا شىعار, جىلدار ۆتكەن سايىن جازۋ دا ۆشەدى.تەك وسى مازارلاردىڭ ىشىندەگى كىشكەنە الاسالاۋ كۈمبەز بار, سونىڭ ىشىندە تۆتە جازۋمەن جازىلعان جازۋ بار ەكەن, ونى ارنايى ادام شاقىرتىپ وقىتپاسا, ەشكىم وقي المايدى.سونىمەن جەكە تۇرعان تۆرت كۈمبەز بەن جەكە تۇرعان كۈمبەز كىمدىكى بولدى? «سۇراي-سۇراي مەككەگە دە باراسىڭ» دەمەكشى, اۋىل اقساقالدارىنان سۇراپ جۈرىپ, تام- تۇمداپ بولسا دا مەلىمەتتەر تاپقانداي بولدىق.

اقشا رۋىنىڭ بەيتىلەۋدىڭ بالاسى بازارگەلدىدەن ۆمىربەك, قۇلبەك, كەرى دەگەن ۇلدارى بولعان ەكەن.ۆمىربەك ەل ىشىندە اتى شىققان ەمشى بولىپتى. ۆزى قىلتاماق دەگەن اۋرۋمەن اۋىرادى.ول ۆزىنىڭ جازىلمايتىنىن بىلىپ,ەل- جۇرتىن دەۋىتپاي دەگەن تۆبەگە جينايدى. سودان قامشىسىن وتىرعان جەرگە شانشىپ «مەن ەگەر اناۋ- مىناۋ بولىپ جاتسام, وسى جەرگە جەرلەڭدەر” دەيدى. كەسەنەنىڭ بىرەۋى وسى ۆمىربەك ەمشىنىكى بولسا, ەكىنشى كىشكەنە كۈمبەز ون سەگىز جاسقا كەلىپ قايتىس بولعان قۇلان تەلىبايدىڭ بالاسىنىكى. بۇل كۈمبەزدە ەسكى ارابشا جازۋ ەلى بار.ونىڭ قاسىنداعى كۈمبەز بازاربەكتىڭ بالاسى كەرىنىكى نەمەسە تەلىباي بايدىڭ كۈمبەزى بولۋى ەبدەن مۈمكىن. كەرى مەن تەلىباي مىڭعىرعان مالى بار, ەلگە سىيلى, باي ادامدار بولعان ەكەن. ناقتى كىمدىكى ەكەنىن ايتاتىن ەشكىم, تەك بولجام عانا بولىپ تۇر.

بايتىلەۋدىڭ بالاسى مىقتىبەكتىڭ كەرىپ, ورمانبەك دەگەن ەكى بالاسى بولعان.كەرىپتەن تويلىبەك, نەسىپبەك اتتى ەكى ۇلى بار. ەل ىشىندە تۆرتىنشى كۈمبەز وسى تويلىبەكتىكى دەپ ايتىلادى. ال جەكەلەۋ تۇرعان كۈمبەز كىمدىكى ەكەن دەپ بىراز ادامداردان سۇراۋعا تۋرا كەلدى.بايتىلەۋدىڭ ەبەي دەگەن بالاسىنىڭ الدىندا ەدىگە دەگەن ۇلى بولادى. وسى ەدىگەنىڭ قوڭىر دەگەن جەتىنشى ۇلىنان كۆكەباي, كۆكەبايدان تەمىربەك, نۇربەك, وتىنشى,بولسانبەك, قويشىبەك, سەرسەنبەك, قاليسا اتتى جەتى بالاسى بار. كۆكەباي اۋقاتتى, ۆز زامانىنداعى باي ادامداردىڭ بىرى بولعان ەكەن. ول باي عانا ەمەس, كۆزى اشىق, كۆكىرەگى وياۋ, سول كەزدەگى ادامداردىڭ ىشىندەگى وزىق ويلى, ەلدىڭ, جەردىڭ قامىن جەگەن يگى جاقسىلاردىڭ بىرى بولعان. بالاسى نۇربەكتى قازان قالاسىندا وقىتىپ, بىلىم العىزادى. كۆپ كۈمبەزدەن بۆلەكتەۋ تۇرعان كۆكەباي بايدىڭ كۈمبەزى ەكەنىن ونىڭ تىكەلەي ۇرپاعى, جاركەنت قالاسىنىڭ تۇرعىنى نۇربەكوۋ ەدىلحان بىزگە جەتكىزدى.

رەسەي پاتشالىعى بىزدىڭ جەرىمىزدى عانا يەمدەنىپ قالعان جوق, ۆزدەرىنىڭ تىلدەرىن دە, دىندەرىن دە سىنالاپ كىرگىزدى. سونداي- اق, بۈكىل ەلدىڭ ساناعىن دا جۈرگىزىپ وتىرعان. سونداي مۇراعات قۇجاتتاردىڭ بىرى 1910 جىلعى سۋان ەلىنىڭ بۋراقوجىر بولىستىعىنا قارايتىن اۋقاتتى ادامداردىڭ تىزىمىندە قىستايتىن قىستاۋلاردىڭ اتاۋى, باسشىلارىنىڭ اتى-جۆنى, ەر-ەيەلدەردىڭ سانى كۆرسەتىلگەن.

بىز ەڭگىمەلەپ وتىرعان كۆكەباي قوڭىردىڭ قىستاۋى «قاتۋ تاۋى, رۋى بەيتىلەۋ, شارۋاشىلىعى بىرەۋ, سەگىز ەر , تۆرت ەيەل ادام» دەپ كۆرسەتىلگەن. ال كۆكەبايدىڭ بالاسى نۇربەكتىڭ قىستاۋى «الامان, شارۋاشىلىعى بىرەۋ, تۆرت ەر, ۈش ەيەل ادام ادام» دەپ جازادى. نۇربەكتە ادام سانى ازداۋ, ياعني جاس وتباسى بولۋ كەرەك. ەكەسى نۇربەككە ەنشىسىن بەرىپ, الدىنا مال سالىپ بەردى مە, ۆزى پىسىق بولىپ, بايىدى ما, ول جاعى بەلگىسىز. قالاي دەسەك تە, كۆكەباي مەن نۇربەك اۋقاتتى ادامدار ەكەنى سۆزسىز. جوعارىدا ايتىپ ۆتكەنىمىزدەي نۇربەك ەسكىشە حات تانيتىن, كۆزى اشىق, بىلىمدى, باي بولعان. كەڭەس ۈكىمەتى 1932 جىلى ونىڭ دۈنيە مۈلكىن تەركىلەپ, ۆزىن اتۋ جازاسىنا كەسكەن. نۇربەكتىڭ ۇرپاقتارى ۈركىنشىلىك زاماندا قىتاي جەرىنە بارىپ, باس ساۋعالاپ, امان قالعان. بۈگىندە كۆكەبايدىڭ بالالارى نۇربەك, مۇقادان تاراعان ۇرپاقتار جاركەنت ۆڭىرىندە تۇرىپ جاتىر. جاقىندا كۆكەبايدىڭ ۇرپاقتارى بابالارىنىڭ جەرلەنگەنن جەرىنە ەسكەرتكىش بەلگى ورناتتى.

روزا ىستاي,

جۋرناليست,

پانفيلوۋ اۋدانى

Q-Andas ақпарат

Post Views: 17
Қаратал алқабындағы өзендер
جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر

قاراتال القابىنداعى وزەندەر

August 12, 2026
Қора шатқалы
جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر

قورا شاتقالى

August 5, 2026
Дауылбай тауы
جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر

داۋىلباي تاۋى

August 4, 2026
Мүнидың зираты
جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر

ءمۇنيدىڭ زيراتى

February 2, 2026
Мұзарт асуы
جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر

مۇزارت اسۋى

December 1, 2025
Сөк сұлтан Абылайханұлы
جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر

سوك سۇلتان ابىلايحانۇلى

November 28, 2025
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ولكە شەجىرەسىن سويلەتكەن قالامگەر

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«بەكزات ءومىر»: ونەرگە ارنالعان ەڭبەك

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

ولكە تاريحى ۇرپاققا امانات

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

جاڭا قاعيدا: «الەۋمەتتىك كاسىپكەرلەرگە جاڭا تالاپتار ءتۇسىندىرىلدى»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

جۇمىسپەن قامتۋ تارتىبىندە نە وزگەردى؟

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • tjتوتە جازۋ
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات

© 2025 qandas.kz