جاندار ەكەۋمىز ۇقساس قاسيەتتى ادامدارمىز دەپ ايتا المايمىن. جۇرت جانداردى اقىلسىزدىعى ءۇشىن جەك كورەدى. مەن ازدى-كوپتى اقىلىمنىڭ بولعاندىعى ءۇشىن جەككورىنىشتى بولام. جاندار جۇمىستىڭ ىڭعايىن بىلمەگەندىگى ءۇشىن اۋىزدان قاعىلادى. مەن اقيقاتقا جارماسامىن دەپ اۋىزدان قاعىلىپ كەلەمىن… مىنە، وسىنداي كەرەعار، تەرىس اتتاس زاريادتاردىڭ ءبىر-بىرىنە تارتىلۋى سياقتى فيزيكالىق قاسيەت ءبىزدى سىرلاس جاندارعا اينالدىرعان.
جانداردا كوپ جاقسى قاسيەتتەر بار، بىراق ونى ەل بىلمەيدى. ەل جاقسى دەپ سەزىنگەن نارسەنى جاندار قالامايدى. “اقىن بولار ەدىم، اباي بارلىق ولەڭدى جازىپ تاستاپتى، – دەپ مۇڭاياتىنى بار. باتىر بولار ەدىم، ءداۋىر كوتەرمەيدى، اقىلدى بولار ەدىم، اقشا جوق. بالا سۇيەر ەدىم، باياندى بولاشاق جوق. جانىڭدى مەزى قىلار ءداۋىر بولدى عوي”، – دەپ كۇرسىنەدى. كەيدە قالىڭ ويعا ورانىپ وتىرىپ: “جۇرتتىڭ ءبارى اقىماق ەمەس، بالكىم، جۇرت ءبىزدى نەمەسە ءبىز جۇرتتى اقىماق كورىپ جۇرگەن شىعارمىز. اۋزىمىز اسقا جارىسا قۇدايدى، تاقىمىمىز اتقا جارىسا دوس-جاراندى ۇمىتىپ، كوڭىلىمىز كوتەرىلسە، وزگەنى جارىلقاپ شىعا كەلەمىز. وزەگىمىز تالسا، ءوزىمىزدى قارالاپ شىعا كەلەتىنىمىز بار” – دەگەن سياقتى جانداردىڭ اقىلسىز اڭگىمەلەرىنەن كەيدە مەن دە جالىعا باستايمىن.
جاندار ەكەۋمىز باسقا ۋاقىت قۇرىپ قالعانداي، كۇندە ىمىرت ۇيىرىلە ءتورت كوشەنىڭ قيىلىسىندا كەزدەسەمىز. ول الا كۇشىگىن جەتەلەپ ءور جاقتان قۇلدايدى، مەن كىشكەنە قىزىمدى كوتەرىپ، تومەننەن كوتەرىلەمىن.
– اقتوس، توقتا!.. – دەپ كۇشىگىنە جەكيدى جاندار.
– اجار، قاراشى كۇشىك، كا-كا-كا! – دەپ مەن قىزىمدى ويناتقان بولامىن بۇل ءبىزدىڭ امان-سالەمىمىز. اناۋ الىستا بىرنەشەۋ بىزگە مىسقىمداپ قاراپ تۇرادى. “ءپالساپاشىل مەن ەسالاڭ تاعى كەزدەستى” – دەيتىن شىعار، بالكىم. جاندار ءۇشىن الا كۇشىكتەن ارتىق نارسە جوق. باقىتى دا سول، بايلىعى دا سول، ماقتانىشى دا الا كۇشىك.
– يت جەتى قازىنانىڭ ءبىرى ەكەن، قاكە؟
– بالا دەگەن پەرىشتە عوي، – دەيمىن مەن.
– جاكە، وسى ادامدار نەگە اقىنداردى شەتكە قاعۋعا قۇشتار
كەلەدى، – دەپ سۇرايمىن.
– اقىندار شىنىعا ءتۇسسىن دەگەن عوي.
– ال اقىنسىماقتار دا جەتىپ جاتىر ەمەس پە؟.
– ناعىز اقىن اقىن بولۋ ءۇشىن، اقىنسىماقتاردىڭ كوپ بولعانى
يگى. قابانبايدىڭ شوقىسى دا اينالاسىندا الاسا توبەلەردىڭ كوپ بولعاندىعىنان اسقاق كورىنەدى ەمەس پە؟
– ال ەكەۋمىز اكىم دە ەمەسپىز، اقىن دا ەمەسپىز، جۇرت نەگە تۇسىنبەيدى ءبىزدى؟
– مەن قاڭباق شالمىن، سەن اياز ءبيسىڭ. بۇعان ەكەۋمىز ءماز-ءمايرام بولىپ قالامىز. وتكەندەر بىزگە جامان كوزدەرىمەن قاراپ بارا جاتادى. “ويلاندىرعان زامان بولسا مىناۋ، وسىلار نەسىنە ءماز بولادى ەكەن” – دەيتىن شىعار، بالكىم. ءبىزدىڭ مۇنداي فيلوسوفيامىزبەن وزگەرىپ كەتكەن دۇنيە جوق. ءبارى دە ءوزىنىڭ ىرعاعىمەن ءجۇرىپ جاتتى.
بۇعان ءىش جياتىن ەكەۋمىز دە جوق، كۇن سايىن، ىمىرت سايىن، وزگەنى دە، ءوزىمىزدى دە سىناپ، وزگەنى مىنەپ، ۋاقىت وتكىزە بەردىك. بۇگىن نە سۇمدىق بولعانىن كىم ءبىلسىن، جاندار كوشەنىڭ قيىلىسىنا كەلمەي قالدى. قىزىم ەكەۋمىز قىدىرىپ قايتتىق. سول ءتۇنى ۇيقى دا تىنىش بولعان جوق، ەرتەسى جانداردىڭ الا كۇشىگى ۇرلانىپ كەتكەنىن ءبىر-اق ەستىدىم. جاندار الا كۇشىگىن، جوق، جەتى قازىناسىن ىزدەپ كەتىپتى، الا كۇشىك سول بەتى تابىلمادى!
– قۇداي-اۋ، اۋىلدا يتتەر كوپ قوي، سولاردىڭ بىرىنە تيىسپەي جانداردىڭ الا كۇشىگىن ۇرلاعانىن قاراشى سۇمىرايلاردىڭ. اۋىلىمىزدا ءباز-باياعىدان جەتى قازىنانىڭ ءبىرى دەپ قارالاتىن حايۋاندى تاعام دەپ قارايتىندارعا ىلەسكەن ءوز قانداستارىمىز دا جوق ەمەس. قايسى تاندىرى كەپكەن قازاندا قايناپ جاتىر ەكەن جانداردىڭ الا كۇشىگى؟ سودان بەرى مەنىڭ دە جانىما كۇدىك ەنە باستادى. سىقىر ەتكەن بەسىكتىڭ ءۇنى شىعا قالسا، سەلت ەتىپ كىشكەنە پەرىشتەمە قاراي بەرەتىن بولدىم.
ءتاڭىر العىر-اي، جاندار ەكەۋمىزدە دە ەس جوق. قۇرعاق مىلجىڭمەن كۇن وتكىزبەي، جەتى قازىنامىز بەن پەرىشتەمىزدى امان ساقتاۋدىڭ جولىن ويلاستىرساق بولماس پە ەدى؟!
قاجەت انداس،
Q-Andas اقپاراتتىق اگەنتتىگى
