Q-Andas
No Result
View All Result
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
kz Қазақ qz Qazaq tj توتە جازۋ ru Русский en English
Q-Andas
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات
No Result
View All Result
Q-Andas
No Result
View All Result
باستى بەت قاجەت دەرەك

قازاق شەجىرەسى تۋرالى

اۋەلگى تۇرىك زاتتى حالىقتىڭ كىندىك كەسىپ، كىر جۋعان جەرى تۇركىستان. وسى جەردى كىسى تۋماستان ەكى مىڭ جىل بۇرىن مەكەندەگەن دۋلات، قاڭلى، ءۇيسىن، جالايىر، قىرعىز، قوڭىرات، شانىشقىلى، تاراقتى ءھام ىستى سياقتى حالىقتاردىڭ شەجىرەدى اتتارى جوق.

admin
2026/08/30
قاجەت دەرەك
0
Қазақ шежіресі туралы

بۇلار كىسى زاماندا سىر دارياسى مەن شۋ وزەنىنىڭ اراسىن مەكەندەپتۇرۋعا لايىقتى. ودان مىڭ جىل بۇرىن شاماسىندا الشىن، جاپپاس، تاما-تابىن، جاعالبايلى، تىلەۋ، رامادان دەگەن ەلدەر ازيادان كوشىپ، تۇركىستانعا كەلگەن. تۇركىستاننىڭ تۇرعى حالقى كۇشتى بولعاندىقتان بۇلار ول جەردە بايىرلاي الماي تالاي سوعىسقاننان كەيىن ورال ءھام ورىنبور جاقتارعا بەت العان. قىپشاق زاتتى حالىقتىڭ اۋەلگى مەكەن ەتكەن جەرى الاتاۋدىڭ وڭتۇستىك جاعىندا قىتايدىڭ قاس، قۇلجا، شاۋەشەك قالالارىنىڭ ايماقتارى بولعان. نايماننىڭ مەكەن ەتكەنى التاي تاۋىنىڭ اينالاسىبولعان. كەرەي ءھام ارعىننىڭ اۋەلگى مەكەندەرى مانجۇريا. مۇندا ارعۇنيا دەگەن وزەن ءھام ايعۇن اتتى قالا بار. قىتايدا «ر» دىبىسى جوقۇ ارعۇن اتى «ايعۇن» اتالماعى مۇمكىن.

ءمانجۇر، تاتار دەگەن حالىق مانجۇريانىڭ تۇرعىن حالقى ارعىن، كەرەيدى قۋىپ جىبەرىپ، جەرىن باسىپ قالدى. جەرى مانجۇريا اتاندى. كوپ كيردى (كورەي) بولىسىپ ءجۇرىپ جاپوندى ايداپ تاستاپ، جاپون تۇبەگىنە يە بولدى. ول تۇبەك كورەي تۇبەگى اتاندى.

كەرەيدىڭ از شاشىراندىسى مەن ارعىن بوسىپ وتىرىپ بىرنەشە جىلدان سوڭ التايعا كەلدى. ارعىن التايداعى نايماندى قول قۇشىمەن جەڭىپ اعايىن عىپ ايىرىپ الدى. سودان سوڭ قاسپيدىڭ اينالاسىنداعى قىپشاقتى جەڭىپ اۋىل قىپ الدى.

ارعىن، نايمان، قىپشاق ۇشەۋى بىرىگىپ سىر مەن شۋدىڭ اراسىنداعى قوڭىرات ءھام تاراقتىلاردى اۋىل قىلىپ الدى. بۇل بەس اۋىل بىرىگىپ، تۇركىستاننىڭ تۇرعىن حالقىمەن سوعىس سالدى. تۇركىستان بۇلارمەن ايانباي سوعىستى. ارعىندارعا الشىندار دا قارسى بولدى. بۇلار ءوزدى وزىمەن قىرعىن تاۋىپ جاتقاندابىر جاعىنان قالماقتاربارىنە قارسى شابۋىل جاساپ، قان توكتى. سوعىسۋشىلاردىڭ باسىنان اۋىر زامان ءوتىپ،جانساۋعا، تىنىشتىق، بىرلىكتى ويلادى. بىرلىك، بەرەكە قىلۋ ءۇشىن ءبىرى-بىرىنە ەلشى سالدى. ءۇش جاقتان ءۇش ءجۇز كىسى باس قوستى. ءۇش جاقتىڭ ءبىرى تۇركىستاننىڭ تۇرعىن حالقى، ەكىنشى، ورال جاققا بەت العان الشىندار (بۇلار ءبىر توپ اۋىل بولىپ، كەيىن «جەتى رۋ» اتانعان)، ءۇشىنشىسى ارعىن-نايماندار باس قوسقان جەرى اۋليە اتاىنىڭ ماڭى. بۇل جيىلىس ازجانىبەك حاننىڭ بالاسى قاسىمحان بولۋعا لايىقتى. پارشاسى جيىلىپ ءبىر حالىق بولۋعا كوك قاسقا سويىپ قولدارىن قانعا باتىردى. ءۇش ءجۇز وكىلدىڭ باس قوسقان جيىنى بولعاندىقتان «ءۇش ءجۇز» اتانعان سەبەبى. وسى تۇركىستاننىڭ تۇرعىن حالقى كۇشتى ءھام كوپ بولعانى سەبەپتى «ۇلى ءجۇز» اتالادى.

ارعىن، نايمان، قىپشاق، قوڭىرات ءھام تاراقتى «ورتا ءجۇز» اتاندى. ازى جەتىرۋ بولعان سوڭ «كىشى ءجۇز» اتاندى. قىرعىز ءھام شانىشقىلى جۇزگە قوسىلمادى. سەبەبى، قىرعىز ءھام شانىشقىلى ءۇش ءجۇزدىڭ كوك قاسقا سويعان باتاسىنا كىرمەدى. ءھام اباشى جىبەرمەدى. كەرەي سىرعا اۋىپ كەتىپ، قايتىپ كەلگەن جوق ەدى. باس قوسقانداعى ءۇش ءجۇزدىڭ جارتىنىڭ ەڭ الدى ءبىر انتتى حالىق بولۋ ەدى. سونداعى قويعان انتى «قازاق» اتى ەدى. «قازاق» دەگەن اتتى اسپەتتەۋ ءۇشىن ءۇش ءجۇزدىڭ ورتاسىنا قويعان حاننىڭ اتىندا «قازاق» دەپ اتادى. ءۇش ءجۇزدىڭ بالاسى «»قازاق» دەپ اتانعانىنا 450 جىلدان ارتىق ەمەس.

ستانبۇل تۇركى-قاڭلى، ءۇيسىن ءھام دۋلاتتىڭ تاپتارىنان «قازاق» اتانباي تۇرىپ، تۇركىستاننان كەتكەن، سىرعا بارعان كەرەيلەر حريستياننىڭ نەستۋريا دەگەن بولەك تارماعىنا كىردى. كەرەيلەر ول جاقتا تۇراقتاي الماي تۇركىستانعا قايتا قايتىپ، التاي كەلگەن. التايعا تۇرا الماعاندارى ەنيسەيگە بارىپ، ودان ومبى، قىزىلجار ۋيەزدەرىنە قايتا كەلىپ وتىرعان. جىلقىسىنىڭ سانىندا كرەس، ياعني جەل تاڭبا (+) بار.

قوسىمشا، جوعارىداعى جازىلعان ماعلۇماتتار كوبى تالاس. مەنىڭ نەگىزگى پىكىرىم: وسى سياقتى ماعلۇماتتاردان شەجىرە تۋعىزۋ.

جاقىپ

«سارى ارقا» گازەتى، №90، 1919 قوي جىلى، 7 نويابر، 1-بەت.

ءتۇپ نۇسقا اراب حارپىندە اباي وبلىستىق مەملەكەتتىك ارحيۆاندە ساقتاۋلى.

اۋدارعان قاجەت انداس.

Q-Andas اقپارات

2.3 4 votes
Рейтинг статьи
Post Views: 111
Талдықорғандағы көне кинотеатрлар
قاجەت دەرەك

تالدىقورعانداعى كونە كينوتەاترلار

October 5, 2026
Қала кинотеатрлары қалай өзгерді?
قاجەت دەرەك

قالا كينوتەاترلارى قالاي وزگەردى؟

September 24, 2026
45 تاعدىر
قاجەت دەرەك

45 تاعدىر

September 8, 2026
قاجەت دەرەك: ءبىر كوشە، ءبىر تاريح
قاجەت دەرەك

قاجەت دەرەك: ءبىر كوشە، ءبىر تاريح

September 6, 2026
Бүйен-Ақсу көтерілісінің жетекшілері кім?
قاجەت دەرەك

بۇيەن-اقسۋ كوتەرىلىسىنىڭ جەتەكشىلەرى كىم؟

August 31, 2026
Бұл қай Ерденбаев?
قاجەت دەرەك

بۇل قاي ەردەنباەۆ؟

August 31, 2026
Subscribe
Login
Notify of
guest
guest
0 комментариев
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
ӨЛКЕ ШЕЖІРЕСІН СӨЙЛЕТКЕН ҚАЛАМГЕР

ولكە شەجىرەسىن سويلەتكەن قالامگەر

November 9, 2026

«Бекзат өмір»: өнерге арналған еңбек

«بەكزات ءومىر»: ونەرگە ارنالعان ەڭبەك

November 7, 2026

Өлке тарихы ұрпаққа аманат

ولكە تاريحى ۇرپاققا امانات

October 23, 2026

ЖАҢА ҚАҒИДА?  «Әлеуметтік кәсіпкерлерге жаңа талаптар түсіндірілді»

جاڭا قاعيدا: «الەۋمەتتىك كاسىپكەرلەرگە جاڭا تالاپتار ءتۇسىندىرىلدى»

October 13, 2026

Жұмыспен қамту тәртібінде не өзгерді?

جۇمىسپەن قامتۋ تارتىبىندە نە وزگەردى؟

October 12, 2026

Ақпараттық агенттігі

Меншік иесі: “Жетісу” өлкетанушылар орталығы” қоғамдық бірлестігі
Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Талдықорған қаласы “Болашақ” шағын ауданы, 12-27

Q-Andas желілік басылымы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникация министрлігі Ақпарат комитетінде 2025 жылғы 19 наурызда тіркеліп, № KZ21VPY00115275 куәлігі берілген.

Сайт материалын пайдалану үшін редакция келісімі керек және гиперсілтеме жасау міндетті.

Тел: 8 747 706 1382
email: andas_kazhet@mail.ru

qandas.kz © 2026. Барлық авторлық құқық заңмен қорғалған.

  • tjتوتە جازۋ
    • kz Қазақ
    • qz Qazaq
    • tj توتە جازۋ
    • ru Русский
    • en English
  • باستى بەت
  • ولكەتانۋ
    • ءبىلىم
    • دەنساۋلىق
    • سپورت
    • قۋعىن-سۇرگىن
    • تۇلعا تانۋ
    • قورشاعان ورتا
    • حالىق جادى
    • مادەنيەت
    • جەتىسۋ جارتاس سۋرەتتەرى
    • جەتىسۋدىڭ اسيەتتى جەرلەر
    • ادەبيەت
    • شالعاي اۋىل
    • تۋريزم
      • تاريح
    • ەلتانۋ
    • كوشى-قون
    • تۋرنير
  • ارنايى جوبالار
    • بايقاۋ
    • كورمەلەر
    • كونفەرەنتسيا
    • گرانت
    • ەكسپەديتسيالار
  • مۇراعات
    • انداس وماراقىن ىزىمەن
    • اۋەسحان ماجايدىڭ جادىگەرلەرى
    • بەينەفيلم
    • حاتكەرلىك
    • گالەرەيا
  • ءبىز تۋرالى
    • ارىپتەستەر
    • بايلانىس
    • سايت اكىمشىلىگى
    • PDF-مۇراعات

© 2025 qandas.kz

wpDiscuz