Suretshiniń ónerge degen súiispenshiligi bala kezden qalyptasty. Mektep qabyrǵasynda-aq beineleu ónerine erekshe qabiletimen kózge túsken Múrathan keiin búl joldy ómirlik mamandyqqa ainaldyryp, kásibi suretshi retinde qalyptasty. Onyń boiyndaǵy shyǵarmashylyq qabilet otbasynan daryǵan desek te bolady. Anasy Rahat apai – elge belgili qolóner sheberi bolǵan. SHi toqu, kiiz basu, syrmaq pen tekemet jasau, qúraq qúrau siyaqty últtyq qolóner túrlerin sheber meńgergen anasynyń óneri jas Múrathannyń kórkemdik talǵamynyń qalyptasuyna zor yqpal etti.
Keiinnen ol beineleu óneriniń túrli baǵytyn meńgerip, suret, grafika, keskindeme, batik jáne aǵash oyu ónerinde ózindik qoltańbasyn qalyptastyrdy. Ásirese suretshiniń bederli aǵash oyu tehnikasynda oryndalǵan shyǵarmalary erekshe baǵalanady. Aǵash oyu – úlken tózimdilik pen sheberlikti qajet etetin kúrdeli óner. Múrathan Ábdildaev búl salada últtyq naqyshty tereń túsinip, ony zamanaui kórkemdik tásildermen úilestire bildi.
SHeberdiń tuyndylaryna qaraǵan adam eń aldymen últtyq ruh pen tarihi jadynyń únin sezinedi. Onyń shyǵarmalarynda qazaq halqynyń úly túlǵalary, batyrlary men óner qairatkerleri kórkem beinelenedi. Mysaly, úly aqyn Abai Qúnanbaiúly, qazaq beineleu óneriniń negizin qalaushylardyń biri Ábilhan Qasteev, kúi óneriniń búlbúly Dina Núrpeiisova, áigili suretshi Aisha Ǵalymbaeva, aqyn Fariza Ońǵarsynova siyaqty túlǵalardyń beinesi sheberdiń shyǵarmalarynda últtyq boyaumen, erekshe kórkemdik sheshimmen berilgen.
Múrathan Ábdildaevtyń tuyndylarynda qazaqtyń dástúrli oyu-órnekteri basty kórkemdik elementterdiń biri bolyp tabylady. Suretshi oyudyń árbir bólshegi arqyly kompozitsiyanyń mazmúnyn ashyp, kórkem tuyndynyń filosofiyalyq astaryn tereńdete túsedi. Kóne tańbalar, tabiǵi materialdar, últtyq simvoldar onyń shyǵarmalaryna erekshe mán men maǵyna beredi.
Suretshiniń kóptegen júmysynda qazaq mádenietiniń simvolyna ainalǵan jylqy beinesi de jii kezdesedi. «Er qanaty – at» degen halyq danalyǵy suretshiniń shyǵarmalarynda kórkem beinege ainalyp, erkindik pen erlik ruhyn pash etedi.
Múrathan Ábdildaevtyń shyǵarmalary Qazaqstannyń kóptegen qalasynda ótken kórmelerde kórsetilip, ónersúier qauymnyń joǵary baǵasyna ie boldy. Onyń eńbekteri últtyq ónerdiń mazmúnyn jańǵyrtyp, kórkemdik túrǵydan jańa tynys bergen tuyndylar retinde baǵalanyp keledi.
Suretshi shyǵarmashylyqpen qatar ústazdyq qyzmetti de abyroimen atqaryp keledi. Iliyas Jansúgirov atyndaǵy Jetisu universitetinde úzaq jyldar boiy jas suretshilerge bilim berip, ónerdiń qyr-syryn úiretip keledi. Búginde óziniń óner studiyasynda da shákirt tárbielep, jas talanttardyń shyǵarmashylyq jolyna baǵyt-baǵdar berude. Tókken teriniń arqasynda Qazaqstan Suretshiler odaǵynyń múshesi, Qazaqstan Respublikasy Kórkem akademiyasynyń korrespondent múshesi, Euraziyalyq dizainerler odaǵynyń múshesi, Iliyas Jansúgirov atyndaǵy Jetisu universitetiniń akademiyalyq dotsenti, pedagogika ǵylymdarynyń magistri siyaqty mindetterdi atqaruda.
Óner iesiniń shyǵarmashylyǵy – qazaq halqynyń mádeni múrasyn jańǵyrtyp, últtyq ruhty dáripteuge arnalǵan eńbek. Onyń tuyndylary tek kórkemdik qúndylyq qana emes, sonymen birge halyqtyń tarihy men dúnietanymyn beineleitin ruhani múra bolyp tabylady. Alpys jyldyq mereitoi belesine jetken suretshiniń shyǵarmashylyq joly – eńbek pen izdenistiń, talant pen tabandylyqtyń aiqyn úlgisi. Múrathan Ábdildaev aldaǵy uaqytta da últtyq ónerdiń órisin keńeitip, jańa tuyndylarymen qazaq beineleu ónerin baiyta beretini sózsiz.
Qajet Andas,
«Q–Andas» aqparat agenttigi
