Qabanbai shoqysy–tarihtaǵy áigili qairatkerlerdiń eleuli is, eresen oqiǵalary tarih betine de, tabiǵat betine de óziniń óshpes tańbasyn basyp, ónegeli ruhyn qaldyryp otyrǵan, «Qabanbai shoqysy» ǵalamat erlyk pen ǵajaiyp ónegeli rúhtyń simvoly, tabiǵat eskertkishi, qandy tarihtyń máńgilik aimaq múnarasy.
Qabanbai shoqysynyń geografiyalyq ortasy – Táńir tauy silemderinde ornalasqan. Búgingi QHR Ile qazaq oblysynyń Toǵyztarau audanynyń shyǵys soltústiginen batys ońtústigine qarai kólbep jatady.
Alystan búldyr tartyp kórinetin teńiz deńgeiinen 4257 metr biik shyńdy júrt baǵzy zamannan beri «Qabanbai shoqysy» dep atap keledi. SHyńnyń úshar basy jyldyń tórt mausymynda búlt búrkenip, qar jamylyp, múz qúrsanyp jatady. Ol Táńir tauynyń «Jaltańyrdan» keiingi eń biik shyńy. Qysqy temperaturasy nólden tomen 40℃ suyq, jaz ailarynda 12℃ salqyn keledi, ol ólkeniń basty sú qainarlarynyń biri esepteledi.
Qabanbai shoqysynyń tústik – teristik jáne batys qaptaldary shyń basynan etekke qarai qabat-qabat qojyr tasty tau jynystarynan qalyptasqan. SHyǵysy shyń basynan eki shaqyrymdai eńkeigende egilme qorym, tartpa qúm, túnba, saz, kók shymdy jadaǵailau betkeiler. Batysy qyr jotalana kelip oiysqanda Erenqabyrǵa túiisedi. Ońtústik sauyrynda SHashy ózeniniń bir tarmaǵy Túiyqshanyń aduyn atpal ózeni búyrqana jónkiledi. Al, arǵy betinde kórkimen kóz súisindiretin shúraily Tór jailauy irgelesip jatady.
SHoqynyń ainalasyn samyrsyn qymtap, aq qaiyń, qyzyl sheten, qúla tal, taǵy basqa da búta-búrgender kómkergen. Jaqpar tastary jasyl arsha jamylyp, shoqyny jasyl maqpal kamzol kigendei túrlendirip túrady. Aq qardy jaryp shyqqan qarǵaldaq, taǵy basqa da mergia siyaqty shipaly da baǵaly dárilik shópteri, bauraiynda bytyq ósken tańqurai, qaraqat, búldirgeni hosh iisimen bauraidy.
Úly taudyń úlary shulap, «qausyrma qara» qyrany zańǵar keńistikte sharyq úrady. Aqiyq itelgi, qairaq tústi qarshyǵa, taǵy basqa qústary qújynai samǵap úshyp, syrǵi qonyp, tabiǵat dúniesine tamasha qoryq, bólekshe saltanat baǵyshtaidy.
Túz taǵysy qońyr ańdardan arqar, qúlja, taueshki, tauteke, búǵy, maral josyla órip, eteginen eligi jyrtyla aiyrylyp jatatyn shaqtary da bolǵan. Táńir taúynyń sary ayuy, arystany, ilbis, syleúsin, qamshat siyaqty túqymy az, sirek kezdesetin ańdar da osynda tirshilik etedi.
Jastyq shaǵymyzda osy shoqysynyń tóbesine shyqqan edik. Soǵys qarularynyń synyǵy, túrmysqa qoldanylatyn qúral-jabdyqtardyń qaldyǵy tabylyp qalatyn. Al at izin salmai ketkeli 30 jyldyń júzi boldy. Dál qazirgi jaǵdaiyn jaqsy bilmeitin. Tek arǵy betke asqan aǵaiyndar bir baryp kórip qaitatyn tarihi qonys ekendigin ǵana naqty atai alamyn.
Qajet Andas
“Q-Andas” aqparattyq agenttigi.
